Column Peter de Waard

Moeten alleen banken-Barbertjes hangen of ook bedrijven, werknemers en uitvoerende ambtenaren?

De nu weer veel gebezigde uitdrukking ‘Barbertje moet hangen’ komt uit een dialoog in Multatuli’s beroemde roman Max Havelaar.

Gerechtsdienaar: ‘Mijnheer de rechter, daar is de man die Barbertje vermoord heeft.’

Rechter: ‘Die man moet hangen. Hoe heeft hij dat aangelegd?’

Gerechtsdienaar: ‘Hij heeft haar in kleine stukjes gesneden, en ingezouten.’

Rechter: ‘Daaraan heeft hij zeer verkeerd gedaan. Hij moet hangen.’

Afgezien van het feit dat Barbertje springlevend blijkt te zijn (de man moet toch hangen vanwege vermeende eigenwaan), is de dialoog verkeerd geïnterpreteerd, omdat niet Barbertje maar haar man moet hangen.

Nu moet de Barbertje uit het bankwezen hangen. Minister Wopke Hoekstra en premier Rutte hebben van voorzitter Hans Wijers van de raad van commissarissen van ING geëist dat in het witwasschandaal iemand moest worden geofferd. Als compromis is daarop het hoofd van tweede man Koos Timmermans op het hakblok gelegd. Hij is hoog genoeg, zodat niemand kan zeggen dat de ‘echt verantwoordelijken de dans ontlopen’ maar niet zo hoog dat ook in de Financial Times en The Wall Street Journal van de witwaszaak voorpaginanieuws wordt gemaakt met alle internationale imagoschade vandien.

Alleen is de eis van Hoekstra en Rutte tamelijk hypocriet. Op de dag dat het ING-witwasschandaal losbarstte, werd ook geopenbaard dat vele duizenden Polen jarenlang gefraudeerd hebben met ww-uitkeringen. Ze werkten met die uitkering gewoon in eigen land, terwijl ze in Nederland hadden moeten wonen en solliciteren. Uitkeringsinstantie UWV zou al in 2012 van deze vorm van fraude hebben geweten, en slechts ‘beperkte maatregelen’ hebben getroffen. De baas van het UWV uit die tijd zou net zo onder vuur moeten liggen als ING-topman Ralph Hamers.

Maar de baas in die periode is minister Bruno Bruins van Medische Zorg. Hij werd in 2011 door de politiek bij UWV gedropt als opvolger van Annette Dümig en was voorzitter van de raad van bestuur tot hij op 25 oktober 2017 minister werd.

Hij heeft minstens evenveel boter op zijn hoofd als Koos Timmermans. Maar in dit geval slaan Rutte en Hoekstra niet met de vuist op tafel en willen Barbertje zien hangen.

Financiële malversaties vinden op allerlei niveaus plaats: banken, bedrijven, werknemers en uitvoerende ambtenaren. In al deze gevallen moeten de daders worden veroordeeld. En als het een systeemfout is hetgeen blijkbaar zowel geldt voor de witwastransacties bij ING als de ww-fraude bij de Polen moeten de topfunctionarissen hun verantwoordelijkheid nemen. En dat was in de ww-fraude Bruno Bruins. Politieke Barbertjes zijn niet onschendbaarder dan banken-Barbertjes. Integendeel, zij hebben juist een voorbeeldfunctie.

Maar zoals het in het geval van Barbertjes gaat, wordt nogal eens de verkeerde opgehangen.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.