De week van de hoofdredacteurPieter Klok

Moet Trumps gedrag ons zorgen baren? Ter redactie zijn er twee kampen

Zelden werden gebeurtenissen zo verschillend geïnterpreteerd als Donald Trumps weigering zich bij de verkiezingsnederlaag neer te leggen en zijn pogingen die juridisch aan te vechten. De een ziet vooral een performance act, puur bedoeld om de president aan het idee te laten wennen, de ander ziet een staatsgreep en is verbijsterd dat er zo weinig wordt geprotesteerd.

Welke interpretatie je kiest, bepaalt in hoge mate hoe je er verslag van doet. Moet het ons zorgen baren als prominente Republikeinen niet voldoende afstand nemen van Trump? Of mogen we aannemen dat zij hem nog even laten spartelen, maar uiteindelijk ook wel weten dat Joe Biden de volgende president van de Verenigde Staten is? 

Ter redactie zijn er in dezen twee kampen. Zij die geloven dat de Amerikaanse democratie robuust genoeg is om de aanvallen van Trump te weerstaan. En zij die er rekening mee houden dat sommige instituties wel degelijk kunnen bezwijken als de aanval maar hard genoeg is. Er is een, vooralsnog gelukkig vrij theoretische, kans dat Trump alsnog een meerderheid van de kiesmannen achter zich krijgt.

Donald Trump op Veteranendag, afgelopen woensdag.Beeld Reuters

Zelf heb ik me lang getroost met het idee dat Trump eenvoudigweg niet in staat is om een ongrondwettelijke greep naar de macht te doen. Voor zo’n operatie heb je focus nodig en geduld, twee eigenschappen waarover hij niet lijkt te beschikken. Tegelijkertijd heeft hij laten zien dat hij het ondenkbare realiteit kan laten worden. Hij is al vaker afgeschreven vanwege zijn amorele en clowneske gedrag, maar te makkelijk werd vergeten dat voor veel kiezers in het amorele en clowneske juist zijn aantrekkingskracht zit. 

Is de Amerikaanse democratie bestand tegen een president die geen last heeft van een geweten of schaamte? Het zal grotendeels afhangen van de gebeurtenissen van de komende weken. Wat als de pro-Trump-demonstratie in Washington zaterdag volledig uit de hand loopt? Wat als stembureaus bestormd worden of in brand worden gezet? Wat als Republikeinse afgevaardigden met geweld worden bedreigd als ze niet doen wat Trump en zijn electoraat willen? 

Als geen van dergelijke gebeurtenissen plaatsvindt, mogen we ervan uitgaan dat Joe Biden gewoon wordt geïnaugureerd in januari, maar in tijden van crisis is het altijd goed om te luisteren naar de Amerikaans-Libanese filosoof Nassim Taleb en continu rekening te houden met het onverwachte, dat de wereld ineens een geheel ander aanzien kan geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden