Pro/Contra

Moet het salafisme verboden worden?

Pro & Contra

Vervolg het salafisme, betoogt Ahmed Marcouch, het streeft naar een totalitaire staat. Doe dat niet, zegt Fouad el Bouch, zo'n verbod tast de democratische rechtsorde aan.

De als salafistisch bekend staande As-Soenah moskee in Den Haag. Beeld anp

Ja

Ahmed Marcouch, Tweede Kamerlid voor de PvdA

Het salafisme is een antidemocratische machtsideologie, stelt de AIVD. Sterker: het is de kweekvijver van het jihadisme en de ideologische bakermat van IS. Geweld is geen taboe. Daar moeten we onszelf en onze kinderen tegen beschermen, op alle niveaus: ideologisch én strafrechtelijk.

Salafisten worden vaak verward met orthodoxen. Orthodoxe moslims streven het religieuze voorbeeld na van as-salaf as-salih (de vrome voorgangers). Salafisten daarentegen streven een totalitaire eenheidsstaat na, waarin afwijkend denken niet wordt getolereerd. Ze gebruiken uniformen, symbolen en strijdtaal; zoals een militante beweging.

Hun ideologie nestelt zich in onze samenleving. Salafistische groeperingen indoctrineren onze moslimkinderen. Met dank aan gulle fondsen uit Saoedie-Arabië leren zij hen dat echte moslims de leer van al wala wa al bara (loyaliteit en afkeer) altijd toepassen. Samenleven met christenen, joden en seculieren is uit den boze.

En democratie moeten zij als verwerpelijke shirk (afgoderij) met hand en tand bestrijden. Zo horen onze moslimkinderen de vloek-beden tegen alle niet-salafisten en krijgt haat de kans zich sluipenderwijs in hun hoofd te nestelen.

Wanhopige moeders trekken keer op keer aan de bel, omdat hun kinderen in brandhaarden ver van hier sneuvelen, hun gezinnen uit elkaar getrokken worden. Het offer is groot, net als de angst. Moslims zien hoe agressief salafisten andersdenkenden zoals Yassin el Forkani, Ibrahim Wijbenga en anderen afvallig verklaren - en vogelvrij.

Bezorgde Saoediërs mailen mij wat het met hen doet om hun leven lang haat te horen: 'Het gaat in je genen zitten', zegt er een. Er ontstaat een sterke drang om onrecht tegen moslims te bestrijden. Toen de verdrukking van moslims in Afghanistan virulent was, brandde ik zelf als tiener van verlangen om hen te hulp te schieten en kreeg ik pas later in de gaten dat de Moslimbroeders die mij inspireerden, geen religieuze stroming waren, maar een politieke beweging.

De AIVD heeft de noodklok geluid door te stellen dat ook het salafisme geen onschuldige religieuze stroming is, maar een gevaarlijke ideologie met een politiek streven. De officiële leer van IS. Velen roepen dat het salafisme diverse stromingen kent en dat het beter zou zijn om de 'vreedzame' varianten als bondgenoten te beschouwen tegen radicale. Dat werkt niet.

Er is diversiteit binnen het salafisme, maar net als in het communisme willen al die stromingen dezelfde totalitaire heilstaat. Salafisten nemen weliswaar geregeld afstand van Islamitische Staat (IS), maar doen dat met een strategisch motief, niet principieel. Ze werpen een rookgordijn op om hun politieke doelen te verdoezelen.

Onze kinderen moeten tegen het salafisme beschermd worden. Dat is een taak van ons allemaal, en van de overheid. Bij moslims ligt de opdracht zich te verweren tegen de verlokkingen van het salafisme. Moslims hebben stelling genomen tegen IS, nu is het tijd ook de volgende stap te zetten en stelling te nemen tegen de ideologie achter IS.

Moslims moeten niet langer buitenshuis vergoelijken wat zij binnenshuis verfoeien. Wij hebben allemaal de morele plicht deze antidemocratische ideologie te bestrijden met betere ideeën. Er is een ideologische strijd nodig.

Daarnaast is het de taak van de overheid ons allen te beschermen tegen uitwassen van het salafisme. De overheid moet de wet handhaven door antidemocratische organisaties strafrechtelijk te vervolgen.

De PvdA heeft onlangs een motie ingediend om te zorgen dat het Openbaar Ministerie een vooronderzoek start. Als het OM concludeert dat het streven van salafistische organisaties in strijd met de wet is, kan het hen voor de rechter brengen met het doel ze te ontmantelen.

Het is hoog tijd dat de overheid de daad bij het woord voegt en de strijd met het salafisme aanbindt. Met alle toegestane middelen. De recente 'Context'-zaak leert ons dat een krachtig optreden van de overheid en de rechterlijke macht uiterst effectief kan zijn. Sinds dat jihadproces zijn wij voorlopig af van een aantal jihadisten.

Nu hun ideologische leermeesters nog.

Nee

Fouad el Bouch (Abou Hafs), woordvoerder Platform Bewust Moslim

Onlangs pleitte Marcouch via een motie voor een onderzoek naar een verbod op salafisme. Het zou een kwaadaardige, antidemocratische, isolationistische en onverdraagzame politieke ideologie zijn. Het lijkt alsof hij preventief een blik angstwekkende bijvoeglijk naamwoorden heeft opengetrokken om te voorkomen dat zijn voorstel bij voorbaat als een absurde schending van godsdienstvrijheid zou worden afgeserveerd.

En het heeft gewerkt, de motie is aangenomen. Dus nu gaat men onderzoeken of er een verbod kan komen op een religieuze stroming die is ingebed in de islamitische traditie en zich van andere stromingen onderscheidt door de toepassing van specifieke interpretatiemethodieken ten aanzien van de islamitische basisbronnen. En o ja, scheiding van kerk en staat is één van de pijlers van de democratie.

Geen van de gebruikte adjectieven zijn door Marcouch echter onderbouwd met bewijzen. Integendeel , de argumentatie was zo fragiel als de gemiddelde omaheup. Iets met IS, Parijs en Syrië. Handige etiketten waarmee men in tijden van irrationele maatschappelijke angst geruisloos aan de verplichting van onderbouwing kan ontkomen.

Opvallend was ook zijn afwezigheid in praatprogramma's waar hij zijn voorstel in het bijzijn van deskundigen had kunnen verdedigen. Immers, een theorie heeft pas waarde als deze aan een Popperiaanse falsificatiepoging is onderworpen. Zou Marcouch dan zelf ook het hoge populismegehalte van zijn voorstel inzien en daarom het debat erover consequent vermijden?

Als parlementariër toont Marcouch overigens bar weinig vertrouwen in de weerbaarheid van democratie. Volgens hem kan een relatief kleine stroming bestaande uit een buitengewoon disparate collectie substromingen waarvan het merendeel volgens deskundigen quiëtistisch van aard is en een afkeer heeft van politieke bemoeienis, de democratische rechtsorde omkegelen. Heeft de democratie niet voor hetere vuren gestaan?

De oversimplificatie van complexe vraagstukken en het aandragen van populistische oplossingen is inmiddels een traditie in de Nederlandse politiek. Maar dat een verbod op een islamitische stroming geïnitieerd zou worden door een moslimparlementariër van een partij die een deel van haar stemmen doorgaans ronselt in moskeeën, zou aanvankelijk zo ongeloofwaardig klinken als het scenario van Star Wars.

Tevens ondermijnt dit voorstel de door Marcouch voorgestelde omgang met 'onwenselijke' ideeën. Die moeten namelijk bestreden worden door er 'betere' ideeën tegenover te zetten. Een verbod is geen beter idee, maar een repressieve maatregel die men inzet bij gebrek aan betere ideeën.

Waarom zou men een wet willen om het denken van een bepaalde groep te beteugelen, omdat dat denken mogelijk via een heel lange omweg zou kunnen uitmonden in daden die toch al bij wet verboden zijn? Zo'n wet voegt niks toe, behalve dat het de godsdienstvrijheid inperkt waardoor de democratische rechtsorde wordt aangetast.

Laat dat nou net zijn wat Marcouch met een verbod zegt te willen voorkomen. Daarmee handelt Marcouch als een arts die zijn patiënt een enge ziekte aanpraat om hem vervolgens een middel voor te schrijven dat resulteert in het ontstaan van de door hem gevreesde kwaal.

Bovendien is het voorstel van Marcouch ook praktisch onuitvoerbaar. Om het realismegehalte enigszins te behouden, sprak hij in de motie over een verbod op salafistische organisaties en niet op salafisme an sich. Dat gaat dus over het dichttimmeren van moskeeën en stichtingen.

Maar hoe stellen we vast wie salafistisch is en wie niet? Dat vereist een afgebakende definitie van salafisme die bovendien kan worden uitgedrukt in concrete kenmerken. Wanneer iemand één of meerdere kenmerken bezit, valt hij onder het verbod. Wil Marcouch dan binnenkort ambtenaren met een checklist moskeeën laten langsgaan om te controleren of moslims 'kenmerken van salafisme' bezitten?

Wie zich de praktische manifestatie van een verbod op salafisme voor de geest probeert te halen, zal al snel de absurditeit van dit voorstel inzien en tot de conclusie komen dat het niet meer is dan een populistische uitspatting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.