Moderne landbouw en mooi landschap gaan wel degelijk samen

Een natuurinclusieve landbouw leidt tot een rijker landschap en meer waardering voor de boeren.

Drinkende Koeien en kalveren in de wei bij biologsche dynamische boerderij Natuurlijk Genoegen in Driehuizen Beeld anp

Veel mensen missen het boerenland van weleer. Dat gemis heeft zelfs een naam gekregen: landschapspijn. Vaak wordt gesuggereerd dat moderne landbouw en een mooi landschap niet zouden kunnen samengaan. Vogelbescherming en Boerennatuur denken dat dat wel degelijk kan, maar dan moeten we een andere koers inslaan.

Achter het woord landschapspijn gaat meer leed schuil dan het gemis aan een dierbare plek. De natuur die bij het boerenland hoort, is de afgelopen jaren in rap tempo verdwenen. Van de 120 duizend paar grutto's in de jaren tachtig van de vorige eeuw zijn er nog 30 duizend over; patrijs en veldleeuwerik namen in die periode met meer dan 90 procent af. Het is de keerzijde van onze primair op grootschaligheid en export gerichte landbouw.

We kunnen er trots op zijn dat we als ieniemienielandje het op een na grootste exportland van agrarische producten zijn, maar dat eist zijn tol. En de natuur is niet de enige verliezer.

Veel boeren staat het water aan de lippen. De wereldmarktprijzen van veel agrarische producten zijn te laag en de schulden zijn te hoog. Ons nog langer alleen richten op de wereldmarkt is niet de oplossing. Voor de natuur heeft ons landbouwsysteem zijn grenzen bereikt. En voor steeds meer boerenfamilies is er op de huidige weg geen toekomst meer.

De neerwaartse spiraal kan en moet doorbroken worden. Dat kan door in te zetten op een landbouw die rekening houdt met landschap en natuur en waar de boer door markt en maatschappij voor deze prestaties beloond wordt. Een landbouw die niet tegen de natuur in werkt, maar gebruik maakt van wat de natuur biedt, zoals schoon water, insecten die voor bestuiving zorgen en bloemen en kruidenrijke weilanden die zorgen voor gezonde koeien en melk.

Zo'n landbouw heet in het Haagse jargon 'natuur-inclusieve landbouw'. Een landbouw die staatssecretaris Van Dam zegt na te streven. Vogelbescherming en Boerennatuur juichen dat toe, maar voor een echte verandering moet het niet bij woorden en wat pilots blijven.

De innovatieve kracht van de Nederlandse landbouw is enorm. Die kracht moet ingezet worden om natuurvriendelijke landbouw te bereiken. In het topsectorbeleid landbouw wordt nu 95 procent van het geld ingezet voor activiteiten die niet bijdragen aan natuurinclusief boeren.

Er moet veel meer ingezet worden op het ondersteunen van boeren in de omschakeling naar een moderne natuurvriendelijke productiewijze. Waarbij niet aan slechts één bulk-product wordt verdiend, maar een heel gebied met meerdere voedselproducten, recreatie en bijvoorbeeld waterveiligheid bijdraagt aan het inkomen van de boer.

Zo'n beleid zal leiden tot een mooier en rijker landschap. Een landschap waar mensen weer van genieten, waar grutto's en kieviten gedijen en waar boeren maatschappelijke waardering krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden