Column Erdal Balci

Mocht u denken dat de Kerstman ergens in Groenland woont, dan heeft u het mis

We wisten niet beter of die oude, gezette man met zijn witte baard, die iedere winter zijn slee boven onze hoofden door vliegende rendieren liet voorttrekken, was gewoon God. Totdat vader uit Nederland terugkwam en uit de doeken deed wat hij in Europa had ontdekt. Met opgewonden stem verkondigde hij het volgende: ‘Die bestuurder van de vliegende slee is de Kerstman, zo wordt die daar genoemd. Als je het mij vraagt de grootste geluksvogel die er bestaat. Hij heeft een mooie, vaste baan. Het enige dat hij hoeft te doen is een week lang cadeaus voor verwende kinderen door de schoorstenen gooien.’

Mocht u dus denken dat de Kerstman ergens in Groenland woont, dan heeft u het mis. Hij komt uit de bergen van de Kaukasus. Ik weet het omdat we hem iedere december met blote ogen laag over onze besneeuwde dorpen zagen vliegen. Ik vermoed dat hij zo laag boven onze hoofden vloog omdat 2.500 meter hoogte voor rendieren het maximaal haalbare is.

Bij het gedrag van de Schepper zet je geen vraagtekens. Nooit hadden we ons afgevraagd waar God ieder jaar met zijn slee heenging om exact een week later langs dezelfde weg ­terug te vliegen. Maar vanaf de dag dat vader de sluier over de echte identiteit van de grijsaard had opgelicht, begon het te knagen bij ons. ‘Die bolle in het zwerk met zijn gehohoho... Zijn slee puilt dus uit van ­cadeaus voor kinderen in rijke landen...’.

En toen deed de televisie zijn intrede in ons stadje, enkel om het ­hartzeer in kinderlichamen te verergeren. Zodra het begon te sneeuwen werden we getrakteerd op Amerikaanse films waarin steevast mensen verschenen die eerst niet in de Kerstman geloofden, maar na een reeks van gebeurtenissen en wonderen hun geloof in de bejaarde man hervonden en daarvoor ruim werden beloond door die goedheiligman.

Om óns te overtuigen van zijn bestaan stak hij geen vinger uit, laat staan dat hij wonderen verwezenlijkte. Hij hield meer van kinderen voor wie hij moeite moest doen. Hij gunde ons, die het vroomst in hem geloofden, voor wie hij zo echt was als een kan melk en aardappelen, nog geen zakje knikkers.

We waren dus erg teleurgesteld in de Kerstman, maakten al op jonge leeftijd kennis met somberte in onze harten. Bovendien kregen we een extra klap te verduren toen de bouwvallige hut die we als voetbalkleed­kamer gebruikten op klaarlichte dag door de bendeleden van een rivaliserende wijk werd bestormd. Ze bedreigden ons met stokken met aan het uiteinde roestige spijkers, namen onze T-shirts met rugnummers mee en zo waren we opeens Arie Haan, Kevin Keegen en Mario Kempes kwijt.

Onder die omstandigheden gingen we de meest memorabele winter van mijn leven in. Precies op tijd verscheen de bolle weer aan de horizon, in onze ogen nu slechts iemand die lang genoeg had geleefd om een vliegende slee te kunnen besturen, maar in al die jaren niet had begrepen dat arme kinderen het meest behoefte hadden aan zijn cadeaus. We hadden een hekel gekregen aan zijn vrolijke smoel. Hij was onderweg om de kinderen van verre streken gelukkig te maken. Zelfs de sneeuw in de zon glinsterde die dag niet zo fel als de woede in ons kolkte.

Stenen in onze handen, onze kinderarmen mooi gestrekt voor het gooiwerk. Meer dan alles in de wereld wilden we hem raken, als teken van ons protest tegen dit onrecht. We moesten er eerst zeker van zijn dat er hoop was en wisten dat in het zweven van de stenen naar het hoofd van de Kerstman het beste bewijs daarvoor te vinden was.

We hadden veel te dunne jassen aan, we hadden het koud, maar in onze jonge harten brandden fakkels. Met de stenen in onze handen reikten we onze armen tot het verste punt, hielden geen seconde in en waren, nu ik er aan terugdenk, als planten die door de besneeuwde grond braken.

In paniek probeerde de Kerstman de stenen te ontwijken en hij moest met lede ogen aanzien dat een paar pakjes door de turbulentie uit de slee naar beneden vielen. Ik hoorde de rendieren lachen terwijl wij met zijn allen renden naar de leren bal, de échte voetbalschoenen, de speelgoedauto’s met batterijen en de waterpistolen. Wij slaakten kreten van vreugde. De kleine wolkjes van onze adem achtervolgden de slee tot op de daken in verre streken.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden