Column Aleid Truijens

Mobielvrije scholen in Frankrijk: er wordt zelfs weer gevoetbald op het schoolplein

Op vrijdag 6 juli aten alle kinderen op de écoles élémentaires in dit Franse stadje salade de crudités, filet de saumon, riz de Camarque, en als toetje ananas frais. De dag ervoor was het rôti de poulet met tabouleh. De scholen hebben hier nog vakantie, maar de weekmenu’s hangen nog voor de ramen – om van te watertanden. Staatseten is het. De gemeente maakt de menu’s , maar dat ieder kind dagelijks een gezonde driegangenmaaltijd krijgt, vrijwel voor niets, is door de staat verordonneerd. Archaïsch beeld, al die gamellen met hetzelfde voedsel. Maar wat een uitkomst eigenlijk: gezellig voor de kinderen, goed voor de volksgezondheid en ideaal voor werkende ouders.

Zo is het met meer dingen in het Franse onderwijs: in lood geklonken maar zo gek nog niet. De overheid heeft een dikke vinger in de pap en bepaalt het lesprogramma, er zijn geen oppermachtige schoolbesturen, God heeft op school niets te zoeken, cultuur is belangrijk en alle kinderen zitten tot hun 15de bij elkaar. Staatspedagogiek! huiveren tegenstanders. Maar onze veelgeroemde vrijheid van onderwijs is niet per se in het voordeel van kinderen, ouders en leerkrachten. Niet dat het Franse onderwijs perfect is – de Parijse banlieue kent helse scholen – maar de kansen voor kinderen zijn er gemiddeld eerlijker verdeeld en het aanzien van leraren is hoog.

Deze week wacht Franse kinderen een onaangename verrassing: voortaan zijn smartphones op basisscholen en colleges streng verboden. Niet alleen in de les, maar ook op het speelplein, in de kantines, op de toiletten en op de sportvelden. Er is zelfs een wet voor aangenomen, zoals Emmanuel Macron in zijn campagne had beloofd. Zeven uur per dag niet instagrammen of appen, geen Snapchat, geen geinige of pesterige filmpjes maken en versturen, dat wordt afzien voor de verslaafde pubers.

In de Franse kranten buitelen de positieve en negatieve commentaren over elkaar heen. Veel ouders zijn boos: dit is niet meer van deze tijd! Zij zijn gewend de hele dag contact met hun kind te hebben. Maar veel leerkrachten zijn positief. Zij hoeven niet meer de telefoonpolitie te zijn. Scholen die er al mee experimenteerden, melden dat kinderen geconcentreerder werken en zich beter ontspannen. In de pauze praten ze weer met elkaar. Er wordt zelfs weer gevoetbald op het schoolplein.

In Le Monde wordt een onderzoek aangehaald dat The London School of Economics in 2015 uitvoerde. Op scholen waar de mobieltjes waren verbannen gingen de prestaties bij 16-jarigen in een jaar met 6,4 procent omhoog. De vooruitgang was het spectaculairst bij kinderen die moeilijk leerden of een taalachterstand hadden. Dat ‘iedereen een smartphone’ de gelijkheid tussen kinderen vergroot, zoals wel wordt aangenomen, is niet waar.

Late selectie, zoals ze in Frankrijk kennen, vermindert de ongelijkheid wel. Niet zoals bij ons vroeg kansen afsnijden, kinderen op hun 12de in laatjes proppen waar ze nooit meer uitkomen en hen afhankelijk maken van subjectieve oordelen en vooroordelen. Dit jaar waait er iets Fransigs over naar het Nederlandse onderwijs: er komt een pilot met tienerscholen voor kinderen van 10 tot 14. Scholen waar kinderen kunnen ontdekken waar ze goed in zijn en wat ze interessant vinden, zonder selectie. Goed nieuws. Misschien kunnen die scholen in een moeite door mobielvrij worden? En doe ook maar meteen die geroosterde kip als lunch.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.