ColumnSander Schimmelpenninck

Misstanden, overtuigingen en beleid zijn definitief ondergeschikt geworden aan de waan van de dag

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

In september 2013 begon ik in de journalistiek, als parttime redacteur bij Quote. Dezelfde maand startten mijn generatiegenoten van De Correspondent met hun nieuwe platform. Het was de tijd van de stipster, de startup-hipster, oftewel millennials die in de naweeën van de financiële crisis hun werkloosheid zaten te verhullen met een laptop in een Amsterdamse koffietent. Alles moest anders, en dat kon blijkbaar alleen met een ondraaglijke zelfvoldaanheid, die in het Engels zo mooi smugness heet.

Het was niet moeilijk om de kinders uit Amsterdam-Noord, door Geenstijl treffend Correspedant gedoopt, van meet af aan afschuwelijk te vinden. Niet alleen de pretenties, vormgeving en het domineestoontje, ideaal om zoekende postmoderne identiteitslozen een identiteit te verschaffen, maar ook de vele inhoudelijke missers waren reden om de tienduizenden abonnees die na een gelikte campagne voor het nieuwe medium vielen, ernstig te ridiculiseren. Mensen blijken namelijk helemaal niet te deugen. Bovendien maken tegekgave deeleconomieën, nieuwe technologieën en sociale media de wereld ook niet tot een festival met gratis knuffels, maar tot een plek van bubbels, exploderende ongelijkheid en gevaarlijke waanzin.

Bijna acht jaar later is de toon een stuk draaglijker, en ben ik het medium gaan waarderen. Dat komt niet alleen omdat men qua zelfspot een flinke inhaalslag heeft gemaakt, maar vooral omdat het uitgangspunt – een dagelijks medicijn tegen de waan van de dag – harder nodig is dan ooit.

Om de waan van de dag te herkennen hoef je momenteel overigens geen pretentieuze millennial te zijn. Veteraan Ferry Mingelen kwam rondom Verkenningsgate met de even juiste als nuchtere constatering dat het toch echt niet geheel onlogisch is dat de positie van Pieter Omtzigt wordt besproken in de formatie, en dat het nogal wat uitmaakt of hij minister of fractievoorzitter wordt. ‘En Omtzigt kan een functie elders toch gewoon weigeren.’

Een waarheid als een Twentse koe, maar niet besteed aan het gretige publiek en een schrikbarend deel van de journalistiek. Dat zag een sinister complot, met dezelfde rammelende logica die complotdenkers erop nahouden, en promoveerde de Haags knulligheid en Hollandse horkerigheid tot een Netflixwaardig slangennest. ‘Het is hier geen House of Cards’, zei Annemarie Jorritsma, in zekere zin de verpersoonlijking van haar eigen gelijk over deze overschatting. Waren onze bestuurders maar in staat tot een sinister complot, dan waren we al gevaccineerd!

Omtzigt zelf speelt het ophefspel maar mee, hij kan als lijdend voorwerp ook niet veel anders, bovendien verloor zijn CDA de verkiezingen fors. Maar als ik hem een beetje juist inschat, dan is dat zeer tegen zijn zin: hij wil zich juist vastbijten in dossiers en het over de inhoud hebben. Omtzigt smeekt dikwijls dat hij met rust gelaten wil worden en walgt als geen ander van de waan van de dag; hij wordt zichtbaar ongemakkelijk van 27 ongevraagd gepeilde zetels voor een niet-bestaande Lijst Omtzigt en laat de bruine liefdesverklaringen van extreemrechts en het Twitterriool consequent links liggen.

Omtzigt weet namelijk als geen ander dat niemand iets opschiet met zijn heiligverklaring, en dat er helemaal niks verandert door de waan van de afgelopen weken. De verkiezingen vertelden een voor Omtzigt onverteerbare waarheid, namelijk dat Nederland een kneiterrechts land is, waar de meeste mensen helemaal niets met steuntrekkers hebben.

De partijen die de toeslagenaffaire aan het licht brachten (CDA, SP en Denk) verloren alle drie fors en de VVD won; het bewijs dat Nederland niet werkelijk geboeid is door onrecht.

De enige reden dat nu opeens wel een flink deel van Nederland, waaronder de journalistiek, vindt dat Rutte het veld moet ruimen is ordinaire verveling. Niet de ongelijkheid of ons gebrek aan ambitie op allerlei fronten, maar al tien jaar hetzelfde blije hoofd op een fiets is wat ons werkelijk dwarszit. En zo zijn misstanden, overtuigingen en beleid definitief ondergeschikt geworden aan de waan van de dag; dat hadden die dekselse stoppelbaardjes van De Correspondent toch wel goed gezien.

Sander Schimmelpenninck is journalist en ondernemer

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden