Columnmax pam

Misschien ben ik naïef, maar als Soumaya Sahla ons had willen opblazen, had ze dat denk ik allang gedaan

Max Pam columnist artikel Beeld -
Max Pam columnist artikelBeeld -
Max Pam

Tussen 2007 en 2015 heb ik in het radioprogramma Oba Live van Theodor Holman een wekelijkse rubriek verzorgd, die Ketter & Geest heette. ‘Berichten die voor goddelozen van belang zijn’, sprak een sombere basstem bij de aankondiging. Elke week knipte ik de kranten en speurde ik het internet af, op zoek naar alles wat het raadselachtige fenomeen van de religie ons te bieden heeft. Van kindermisbruik tot de Klaagmuur, van vaccinatieweigeraars op Urk tot de sjeik die de doodstraf wenste voor Mickey Mouse – alles en iedereen kwam langs, soms tot droefenis en soms tot hilariteit van de luisteraars.

Op een dag, zo’n kleine vijftien jaar geleden, zat een mij onbekende jonge vrouw op de publieke tribune van het programma. Na afloop kwam ze naar me toe en stelde zich voor als Soumaya Sahla. We raakten aan de praat. Tot mijn verbazing vertelde ze dat zij als lid van de Hofstadgroep in de gevangenis had gezeten – op dezelfde afdeling als Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh. Ze vertelde ook dat ze elke week trouw naar Ketter & Geest luisterde en nieuwsgierig was geworden naar de stem die zo vrijmoedig sprak over God en zijn volgelingen.

Vervolgens gingen we met een groepje medewerkers van het programma iets drinken in een belendend etablissement, waar we in een geanimeerd gesprek verwikkeld raakten. Voor mij persoonlijk was het interessant, omdat ik in die tijd een biografie schreef over Theo van Gogh – later overgenomen door Jaap Cohen – en via advocaat Peter Plasman had geprobeerd in contact te komen met Mohammed B. Tevergeefs, maar Soumaya kon mij wel een inkijkje geven in de cel van Theo’s moordenaar.

Nadien heb ik via mails contact gehouden met haar. Af en toe spraken we af in café Schlemmer, tegenover het Binnenhof. Ze droeg geen hoofddoek meer. Ook trof ik haar een keer op een etentje met journalisten en columnisten, waar wij spraken over de islam en de Arabische wereld. Ze kwam op mij oprecht over. Misschien ben ik naïef, maar als zij mij en anderen had willen opblazen, had ze dat allang gedaan.

Ze reisde veel en een keer kreeg ik van haar de hartelijke groeten uit Israël. Daar ken ik mijn pappenheimers een beetje en ik vermoed dat je dat land als oud-terrorist echt niet binnenkomt als je van plan bent een handgranaat te gooien. Verdere conclusies laat ik graag aan de lezer over. Ze was ook naar Yad Vashem geweest en had een lezing over de Holocaust bijgewoond. Ze stuurde nog een interview dat een Hebreeuwse krant haar had afgenomen.

Intussen was zij in de leer gegaan bij de Leidse professoren Kinneging en Cliteur en eerdaags hoopt ze bij hen te promoveren. Beiden zijn hoogleraren van conservatief-liberale snit. Je ziet vaker dat een bekeerling een nieuw onderkomen vindt dat lijnrecht tegenover het oude tehuis staat. Toen Soumaya mij een tijdje terug uitnodigde voor een lezing die Cliteur én zij zouden geven, trof ik daar trouwens ook Wierd Duk aan, de onvermoeibare verslaggever van de Telegraaf die je evenmin kunt verdenken van subversieve activiteiten.

De laatste keer dat ik Soumaya ontmoette, was van de zomer op een tuinfeestje bij uitgeverij Prometheus. Ze was daar met VVD-coryfee Frits Bolkestein, die haar als zijn assistent onder zijn hoede heeft genomen. Ik denk dat de oude Bolk gewoon een beetje verliefd op haar was, zo zag het er wel uit. Helaas kunnen wij het hem even niet vragen, want momenteel is hij herstellende.

Dat Soumaya op dat tuinfeestje zo maar in het wild rondliep, kan alleen maar betekenen dat tout Amsterdam, en vermoedelijk heel Nederland, allang weet dat zij deel uitmaakt van de Nederlandse politiek en haar haarvaten. Ik kan mij niet anders voorstellen dan dat Geert Wilders er ook al heel lang van op de hoogte is. Als hij het niet zou hebben geweten, dan heeft hij toch een soort hoorntjes op gehad. Vanuit zijn gezichtspunt heeft hij het volste recht er nu zo’n misbaar over te maken, maar een beetje laat lijkt mij dat wel, en vrij van politieke motieven is zijn aanval op de VVD natuurlijk evenmin.

Gezegd moet worden dat Sophie Hermans, de nieuwe fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer, weinig weerwoord wist te produceren en zich nogal lafhartig heeft opgesteld. Als zoiets in je partij voorkomt, ga je recht voor je mensen staan. Of je laat je ze – als het echt niet anders kan – uiteindelijk in volle oprechtheid vallen. Maar ‘ik zit er ook maar mee in mijn maag’ is vooral slappe thee. Politici zijn er juist voor om maagproblemen op te lossen.

Ik ben benieuwd of Soumaya ooit nog op het torentje ontboden wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden