Debat over Millennials

Millennials: generatie ‘screwed’ of kansrijke avocadogeneratie?

In Pakhuis de Zwijger in Amsterdam vindt woensdagavond een debat plaats over millennials. Drie sprekers over de veelbesproken generatie die ‘alles en niets heeft’. 

Night Soil - Economy of Love van Melanie Bonajo, uit de tentoonstelling Millennials.

Thijs Launspach (psycholoog en auteur van Millennial Manifest en Fokking Druk):

‘De wereld van millennials wordt vaak te rooskleurig voorgesteld. De negatieve effecten van de economische crisis wentelen op deze groep af en dat terwijl we in grote welvaart zijn opgevoed met het idee dat we alles kunnen bereiken als we maar goed ons best doen. Opvallend: millennials interpreteren tegenslag als persoonlijk falen. Ze denken bijvoorbeeld niet ‘het ligt aan de omstandigheden’ als ze geen baan kunnen vinden.

‘Bijzonder succes oogsten lijkt de norm en al die successen worden breeduit gedeeld op sociale media. Dat leidt tot eenzaamheid wanneer je afwijkt van die norm, meer solidariteit is nodig. Net als meer relativering, het beeld van alleen maar succes is bullshit. We moeten onze verwachtingen bijstellen. Ik gaf eens een lezing aan een groep studenten en vroeg: ‘Wie van jullie denkt bij de hoogste 10 procent van je vakgebied te eindigen?’ Iedereen stak zijn vinger op.

‘Millennials krijgen relatief laat, aan het begin van hun carrière, een reality check en een stoomcursus omgaan met teleurstellingen. Maar wie de tijd neemt om zich te ontwikkelen, realiseert zich dat dit een geweldige tijd is om jongvolwassene te zijn: we staan voor onbegrensde mogelijkheden.’

Fabian Dekker (arbeidssocioloog en projectleider arbeidsmarkt en inclusiviteit):

‘De millennialgeneratie is ‘screwed’. Waarom? Omdat ze een transitiegroep is. Generatie Z (nu tussen de 5 en 20 jaar oud, red.) groeit op met onzekerheid en stelt zich daarop in. Millennials zijn de eerste generatie die het minder goed doen dan hun ouders op het gebied van inkomen en sociale mobiliteit. Natuurlijk is er het ‘oudergezeik’, mensen die zeggen ‘wij hadden de jeugdwerkloosheid, dus ‘what’s new?’ Maar: dat was een conjunctureel probleem.

‘We zitten nu in een transitie van een oud economisch bestel naar een nieuwe economie. Denk aan de flexibilisering van banen en een verstoorde machtsbalans tussen arbeid en kapitaal doordat bedrijfsrendementen zijn gericht op de korte termijn en er naar de pijpen van aandeelhouders wordt gedanst. Het resultaat: goedkope arbeid, toenemende werkdruk, flexcontracten, inkomensonzekerheid. Tel daar de studieschulden en complexe huizenmarkt bij op en het is weinig verrassend dat de burn-out veelvuldig voorkomt in de leeftijdsgroep 25-35.

‘Het leven in die groep staat op pauze, zonder inkomenszekerheid is het moeilijk plannen. ‘Flex’ als grootste vorm van anticonceptie. Onderzoek wijst uit dat dit een nadelige impact heeft op de identiteitsontwikkeling.

‘Wie behartigt de belangen van jongeren? We hadden Zihni Özdil bij GroenLinks, en Gijs van Dijk van de PvdA, maar het gebeurt nog te weinig. Het is geen probleem van morgen en het raakt de maatschappij breder dan slechts de millennialgeneratie. De sociale mobiliteit neemt af bij de middenklasse, de productie vlakt af en de innovatie staat nagenoeg stil. Want wie investeert er in robotisering op de werkvloer als arbeid zo goedkoop beschikbaar is? Lonen moeten stijgen. Geleidelijk, zodat het niet ten koste van de werkgelegenheid gaat. Flex moet dus duurder en vaster, worden. Vast daarentegen meer flex. Een sociale beweging is nodig; individueel verander je de wereld niet. Dat valt me op aan millennials, hun lage mate van maatschappelijke engagement. Waarom zoeken jongeren elkaar niet op en maken ze zich niet samen hard voor hun rechten: van hun inkomenszekerheid tot hun pensioen?’

Ilham El Khayari (ontwikkelingsadviseur en medeoprichter van stichting MDTP, Moroccan-Dutch Talent Platform):

‘Onze generatie is juist weinig individualistisch. Het is bijna een vanzelfsprekendheid dat je je inzet voor anderen, door bijvoorbeeld vrijwilligerswerk te doen. Natuurlijk, we leven in een prestatiemaatschappij en vanuit de arbeidsmarkt worden dit soort nevenactiviteiten op onze cv’s verwacht. Maar onze generatie leeft bewuster dan andere generaties. We voelen intrinsieke motivatie om anderen te helpen, denken na over het klimaat, lezen ons in als we stemmen (in plaats van klakkeloos te stemmen op de partij waarop onze ouders stemmen).

‘We hebben te maken met een hoop uitdagingen, van omgaan met druk en eindeloze prikkels tot baanonzekerheid, maar we hebben als ‘avocadogeneratie’ ook veel kansen. Succes voor ons betekent meer dan materiële status of de hoogte van een inkomen. Succesvol zijn betekent energie krijgen van wat je doet, jezelf blijvend kunnen ontwikkelen, een goede werk-privébalans, de vrijheid hebben om een dag thuis te werken. Het is een proces, de verwachtingen van onszelf en de maatschappelijke druk zijn hoog − zie de burn-outs − maar als we niet te hard voor onszelf zijn, is de wereld van nu vooral mooi.

‘Je ziet een tegenbeweging op sociale media: er wordt langzaam meer realiteit getoond; influencers tonen meer dan de perfecte selfie. Ons wereldbeeld is ook veranderd: een huishouden van tweeverdieners is normaal. Weinig maatschappelijk engagement? Onzin, we zetten ons alleen in op een andere manier. We zijn geen lid van vakbonden, maar hebben een activistisch karakter. Ons politiek bewustzijn is groot. En de pensioenkwestie? In hoeverre is het reëel om daar al op je 23ste mee bezig te zijn?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden