ColumnFlorence van de Haar

Mijn generatie ziet feminisme als een stijl-statement, in plaats van een sociale beweging

null Beeld

Twee weken geleden was ik in Parijs (in Parijs ja, sue me again), en ergens in het vijfde arrondissement sprak ik met een jongen over de omgang tussen mannen en vrouwen. Hij, een respectvolle feminist, was het goed zat. Hij was het beu om door vrouwen voortdurend als boosdoener gezien te worden. Hij wilde zich niet langer verdedigen voor dingen waar hij niets mee te maken had. Hij vond het ontzettend vervelend en vermoeiend dat alles wat hij zei binnenstebuiten werd gekeerd door vrouwen die op oorlogspad waren.

De Fransman had een punt, sommige vrouwen zijn op oorlogspad. Of zoals Hedy D’Ancona het in de nieuwste Vrij Nederland zegt: ‘Het is weer een beetje in, het feminisme.’ Feminisme is de afgelopen jaren een heus glossy thema geworden. Het leent zich uitstekend voor teksten op T-shirts, tv-programma’s en branding van beroemdheden. Maar de combinatie van feminisme en het neoliberalisme zorgt er ook voor dat voorbij wordt gegaan aan de noodzaak ervan. Daarnaast resulteert het er in dat vrouwen van mijn generatie feminisme zien als een stijl-statement waar ze wel of niet aan mee doen, in plaats van een sociale beweging met inhoud en handvatten.

Oorlogspad

D’Ancona zei in het interview ook: ‘Door de opkomst van het populisme staan vrouwenrechten op de tocht.’ En daar heeft mevrouw d’Ancona een punt. Dat oorlogspad is nog steeds nodig. Feminisme is niet een shirt van Britse activist Florence Given dragen. Het is niet het nummer Truth Hurts van Lizzo of WAP van Cardi B. uit je hoofd kennen. Het is niet het boek Nouveau Fuck van Stella Bergsma retweeten en daarna weer naast je neer leggen. Feminisme is een strijd die nog steeds actief gevoerd moet worden. Ik hoor u denken: God nee, niet weer zo’n soort column. Jawel, zo’n soort column.

Het gesprek met de Fransman en het interview met D’Ancona deden me denken aan een term waarover een vriendin me onlangs vertelde: tone policing. Dit is wanneer je in een discussie over de toon van de ander begint in plaats van ingaat op de inhoud. Een fascinerende manier om de aandacht van het daadwerkelijke onderwerp of probleem af te leiden. Niet geheel verrassend wordt deze tactiek vaak op vrouwen toegepast. Ik dacht na over de ogenschijnlijk onschuldige opmerkingen als ‘Ben je ongesteld ofzo?’, ‘Niet zo snel op je tenen getrapt zijn, moppie!’ of ‘Ik wist niet dat je kwaad werd?!’. Van vrouwen wordt nog altijd verwacht dat ze kalm en eloquent reageren en hun woede wordt toegeschreven aan overgevoeligheid, hormonen of PMS.

Gesprekken met jongens

Ik probeerde objectief te kijken naar gevoerde gesprekken met jongens in het verleden. En eerlijk is eerlijk, veel mannen denken nog altijd dat zij bepalen wat goede en wat slechte argumenten zijn. Dat zij uitmaken hoe lang er over een bepaald onderwerp wordt gesproken, en wanneer het mooi geweest is. En velen schromen niet om van alles aan je uit te leggen. Hier gaat die nieuwe podcast over! Dit zei Trump vandaag op het nieuws! Deze presentator heeft een nieuw boek geschreven! Name a more iconic duo than men and information you already know, I’ll wait.

Wat te doen? Durf als vrouw nou gewoon meer ruimte in te nemen, zou ik zeggen. Sluit je ogen niet voor de gewenning binnen onze omgangsvormen en spreek je uit. Ben je een keer té bot? Boeiend! Ga je een grens over? Nou en! Beledig je iemand? Bied je excuses aan en relativeer. Maar blijf wel alert en oprecht, want ook aan opkomen voor jezelf zit een keerzijde. Het compleet doorgeslagen ‘All Men Are Trash’-idee, bijvoorbeeld. Een beweging waarin alle mannen worden gereduceerd tot liegende, bedriegende, gevoelloze en eindeloos vervangbare wezens. Waar mannen niet serieus genomen worden. Waar alles wat mannen doen en zeggen onder een vergrootglas komt te liggen. Waar mannen eigenlijk niet meer meedoen.

Misschien tone policen we allemaal, heeft iedereen het gevoel niet gehoord en gezien te worden? De Fransman zat in ieder geval met de handen in het haar en ik beloofde hem zijn woorden serieus te nemen. Sterker nog, ik zou er iets mee doen. Dus bij deze.

Florence van de Haar is actrice en schrijfster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden