Column Bert Wagendorp

Met z’n allen op koers naar het politieke midden

Het CDA heeft een ‘Manifest’ en de VVD een ‘Discussiestuk’. Het Manifest heet Verandering en vertrouwen, het Discussiestuk Discussiestuk: Liberalisme dat werkt voor mensen. Het Discussiestuk is, belangrijk verschil, geschreven door Klaas Dijkhoff, fractieleider in de Tweede Kamer, maar het Manifest níét door Sybrand Buma, zijn collega in het parlement.

Trouw opende gisteren met het Manifest. De eerste zin van het stuk was in de roos: ‘Het broeit in het CDA.’ Waar het broeit gebeurt iets, elke CDA’er weet dat broei zomaar je hele hooiberg in de fik kan zetten. Een groep partijprominenten toonde zich in het stuk ontevreden over de partijkoers. De naam Buma kwam in het stuk niet voor, maar dat de kritiek zich op hem richt is duidelijk genoeg.

Buma is de man die tijdens de laatste verkiezingen het land trachtte te veroveren met de leus: ‘Een hele goede morgen.’ Dat lukte niet, en dat is ook niet zo gek. Vermoedelijk was het de slechtste campagneleus aller tijden, wereldwijd gezien. Met een leider die zich niet uit alle macht verzet tegen de opdracht wekenlang voor joker te staan met het verzinsel van een halvegare, gaat het niet goed. Maar bij het CDA zijn ze er nog altijd blij mee: ‘Ontdek hoe wij bouwen aan een hele goede morgen’, las ik op de site. Ik ben erg nieuwsgierig, maar dit wilde ik niet ontdekken.

Het is dus niet zo vreemd dat een groepje verstandige CDA’ers besloot dat het anders moet en in de pen klom. Zij willen dat partij zich richt op het ‘radicale midden’. En niet defensief, maar vanuit ‘eigen overtuiging’. Dit als antwoord op het populisme en de problemen van de ‘boze burger’, een fenomeen dat binnen het CDA is uitgegroeid tot een spook dat iedereen de bibbers bezorgt.

Vooral Sybrand Buma. Die is zo geobsedeerd geraakt door de boze burger, dat hij er zelf eentje is geworden. Buma ziet maar één antwoord op het populisme: meehuilen. Dat hele duurzaamheidsgezeur was volgens hem bijvoorbeeld typisch iets voor ‘Teslarijders die prosecco drinken’ – van zulke kreten lust de boze man wel pap.

In het Manifest staat dat de partij een ‘offensieve, ambitieuze aanpak’ van de klimaatproblemen moet voorstaan, die uiteindelijk zal leiden tot een ‘herindeling van ons leven’. Ook in het Europees beleid moet het roer om: Nederland moet zich aansluiten bij de Frans-Duitse as en in Europa de militaire integratie bevorderen.

Het is nog even afwachten hoe het Manifest valt binnen de partij, maar dat een belangrijke stroming wel klaar is met Buma’s bange aanpassingstactiek is helder.

‘Er moet iets gebeuren bij de VVD’, was de eerste zin van het interview met Klaas Dijkhoff in De Telegraaf van afgelopen zaterdag, waarin hij zijn Discussiestuk ten doop hield. Binnen de VVD zijn ze blij met het stuk, meldde de krant woensdag. Kan ook niet anders, als liberaal ben je natuurlijk blij met liberalisme dat werkt voor mensen.

Willen de opstandelingen in het CDA naar het ‘radicale midden’, Dijkhoff richt zich op ‘het redelijke midden’. Hij wil niet naar links en ook niet naar rechts (Rita Verdonk: ‘Maar recht door zee’). Dijkhoff pleit voor een ‘krachtig Europa’ en we hoeven van hem niet korter te douchen.

De opmars van T. Baudet heeft nieuwe energie gewekt in CDA en VVD. De reactie is anders dan je zou verwachten. Het radicale (maar redelijke) midden is het nieuwe baken waarop de partijen koersen. Helaas liet FvD’s Henk Otten weten dat zijn partij ook niet te veel naar rechts moet. Hij wil ook naar het midden. Het wordt druk daar en het is de vraag waar je straks nog heen moet, als echte radicaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.