Opinie

'Met wie wil je dan wèl samenwerken, Diederik?'

De PvdA mag in de peilingen dan op apegapen liggen, de kandidaat-fractievoorzitters gaan vrolijk door te verkondigen met wie ze wel of niet willen samenwerken, constateert Bert Bukman.

Samsom spreekt met de pers in de Tweede Kamer. Beeld ANP
Samsom spreekt met de pers in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Je zou denken dat er bij de PvdA enige reden is voor bescheidenheid, maar nee. De PvdA is weer links en rechts aan het voorschrijven wie er wel en wie er niet met de sociaal-democraten mag meedoen, als in de beste dagen van de voormalige partijcoryfee Piet Reckman. Het 'orakel van Odijk' was in de jaren zeventig de grote man achter het afwijzen van de ene CDA-minister na de andere, waardoor het gedroomde tweede kabinet-Den Uyl, het meest linkse kabinet dat Nederland ooit zou hebben gekregen, er nooit kwam.

In plaats daarvan ondernamen Van Agt en Wiegel in de Haagse bistro Le Bistroquet een succesvolle couppoging tegen de PvdA, die leidde tot een centrum-rechtse combinatie die met een meerderheid van 77 zetels en een groot aantal dissidenten in CDA-kring zoveel weg had van de huidige kabinet.

Bescheiden mening
Jezelf buiten mededinging plaatsen: dat kunnen ze bij de PvdA heel goed. In de strijd om de positie van het fractievoorzitterschap van de partij was het de afgelopen weken weer raak. Op de laatste dag van februari liet kandidaatleider Nebahat Albayrak weten dat ze eventueel wel wilde overwegen met het CDA te regeren, maar dan toch niet met die boosaardige Maxime Verhagen. En gisteren meldde Diederik Samsom dat de VVD als partner niet goed genoeg was voor zijn partij, omdat de liberalen naar zijn bescheiden mening teveel naar rechts zijn opgeschoven.

Het CDA, dat wilde Samsom wel overwegen, maar ook met die partij zijn de verschillen helaas wel erg groot. De SP, in de peilingen momenteel twee keer zo groot als de PvdA, werd eveneens opzichtig de maat genomen. De partij van Roemer mag best meedoen als Diederik Samsom fractievoorzitter van de PvdA wordt, maar dan moet er wel iets aan het Europa-standpunt van de SP gebeuren.

Wie dan wel?
Het is onvoorstelbaar dat een partij die hard op weg is de vijfde of zesde partij van het land te worden, zich op een dergelijke manier gedraagt. Alsof er niets is veranderd sinds de jaren zeventig, en de PvdA bepaalt wie er deugt in de landelijke politiek en wie niet.

Het CDA, de VVD, de SP en uiteraard ook de PVV van Geert Wilders: geen van alle zijn ze goed genoeg voor de erflaters van Joop den Uyl. Maar een vraag dringt zich dan op: als al die partijen niet mee mogen doen, wie dan wel?

De Partij voor de Dieren misschien? Of is het realistischer Diederik Samsom straks opnieuw veel succes te wensen in de oppositie?

Bert Bukman is auteur van het boek Het Slagveld, De lange weg naar het kabinet-Rutte. www.bertbukman.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden