Verslaggeverscolumn Ariejan Korteweg

Met Pechtold op kunstroute over het Binnenhof: ‘Alle parlementen pogen de eigen roemruchte geschiedenis neer te zetten’

De kunstcommissie van de Tweede Kamer, twee maanden geleden nieuw leven ingeblazen, beleefde een voor Binnenhof-begrippen ongekend informele doorstart. Het begon met een telefoontje van Kamervoorzitter Khadija Arib: Alexander, er komt een kunstcommissie, wil jij voorzitter worden? Daarna was het vrij aanmelden. 

Baudet werd het enige andere mannelijke lid van de commissie, die verder uit de dames Agema (PVV), Sazias (50Plus), Dik-Faber (CU), Geluk (CDA) en Ellemeet (GL) bestaat. Van de VVD, de grootste fractie, meldde zich niemand. Pechtold wil ook andere ‘Kamerbewoners’ – medewerkers, bodes – erbij betrekken.

Woensdagochtend op de werkkamer van Pechtold. Onderwerp van gesprek: de voorkeuren van de nieuwe smaakmeester van de Kamer. Wat moet mee naar Buitenlandse Zaken, straks tijdens de verbouwing? Wat moet ontzameld? Wat moet aangekocht voor de eigen collectie, waaruit Kamerleden iets voor hun kamer kunnen kiezen? Pechtold kent de voorkeuren: klein formaat, graag iets historisch en ‘tja, liefst realistisch’.

Beeld Ariejan Korteweg

Straks gaan we op kunstroute, net als een paar weken geleden Baudet, die daarbij werd gevolgd door de camera van PowNed. Dan zal blijken dat beide heren in persoonlijke smaak niet per se haaks op elkaar staan, maar dat D66’er Pechtold een dynamischer kijk op kunst heeft.

Met hedendaags heb ik minder, hoorde ik voormalig cultuurwethouder Pechtold weleens zeggen. Toch hangen op zijn kamer abstracte werken van Frans de Wit – ‘uit eigen collectie’. ‘Ik moet er wat mee hebben’, zegt hij. ‘Dat je de kunstenaar kent, of er een verhaal bij hebt van hoe je er aan komt.’ Voor de spiegel is een huisaltaartje ingericht: Van Mierlo, Borst, Kennedy, mini-bustes van Napoleon en Churchill, grachtenpandje, molen, peper-en-zoutstel in klederdracht.

De kunstwandeling begint in de Statenpassage bij de rij witmarmeren borstbeelden van deels vergeten landgenoten als internist Pieter Klaassen Pel of meubelfabrikant Hendrik F. Jansen. In 1999 tijdelijk geplaatst vanwege een door Rick van der Ploeg verzonnen ‘proefproject’. Deftig, maar waar slaat dit op? ‘Ik heb er ook aan moeten wennen’, beaamt Pechtold. ‘Zeker in combinatie met die blote Griekse god erachter. Alle parlementen die ik ken, beginnen met een poging de eigen roemruchte geschiedenis neer te zetten. Zoiets is dit ook.’

Beeld Ariejan Korteweg

Op naar de jongste aanwinst; het jubileumgeschenk van de honderdjarige SGP is een combinatie van het Wilhelmus met een portret van Willem van Oranje, opgebouwd uit voornamen. ‘Een twijfelgeval’, vindt Pechtold. ‘Je moet oppassen met steeds weer nieuwe dingetjes plaatsen. En vader des vaderlands… beleven we dat nog wel zo?’ Valt het hem op dat er weinig Hassans en Fatima’s te vinden zijn tussen de vele voornamen? ‘Dat is ook zoiets, ja.’

Beeld Ariejan Korteweg

Pechtold kijkt met strenge blik. Ergert zich aan willekeurige vuilnisbakken, lelijke zithoeken en fout geplaatste brandblussers, vindt de drie reusachtige foto’s van natte mensen op de eerste verdieping ‘meer iets voor een wisselexpositie’ en wil kunst en geschiedenis in samenhang zien. 

Beeld Ariejan Korteweg

Verbazing overheerst in de Oude Zaal: een quasi-klassieke balzaal – de wanden zijn van gemarmerd hout – waar nu een tapijt met grote gekleurde vlakken ligt en kolossale ruimtelijke vormen hangen. ‘Die objecten zijn een horreur. Je verwacht elk moment een trapezewerker. Het tapijt bevalt beter, misschien ook omdat je het kunt oprollen. Hier gebruikt moderne kunst de traditie om een statement te maken: kijk mij eens lekker confronteren. Goed als oud en nieuw op elkaar botsen, maar dan graag met respect.’

Beeld Ariejan Korteweg

De Rooksalon dan, waar portretten van oud-Kamervoorzitters hangen. Oordeel: de vier laatste voorzitters staan er weinig flatteus op. ‘Jeltje was in het echt niet zo weifelend, de ogen van Frans zijn mislukt, Gerdi herken ik niet eens.’ En de vlammende Anouchka? Ironische blik: ‘Ja-ja-ja. Nee.’

Beeld Ariejan Korteweg

Tijd voor de buitenboel. De commissie gaat er niet over, maar toch: compliment voor het reliëf van Drees aan de Hofplaats. Op Thorbecke en gezelschap, in wit en zilverglans vereeuwigd op het Lange Voorhout, reageert Pechtold behoedzaam. ‘Ik ben er nog niet uit. Het doet me denken aan van die levende standbeelden.’ Eindoordeel: 7-. Grijnzend: ‘Wie een 4 krijgt, heeft meer losgemaakt.’

Beeld Ariejan Korteweg
Thorbecke op lange Voorhout: 'Doet me denken aan van die levende standbeelden.' Beeld Ariejan Korteweg

Vanuit de binnentuin knikt hond Hildo – favoriet van Pechtold en van wie niet – ons bij terugkeer toe. Dat de bijenkasten – initiatief van Dion Graus – er pal naast staan, bevalt hem minder. ‘Een rommeltje. Die hond verdient dat hele platform.’

Beeld Ariejan Korteweg

De plenaire zaal tot slot. De gekleurde panelen van Rudi van de Wint hebben de kwart eeuw doorstaan, oordeelt de kunstvoorzitter. Maar voor een minder ruimtelijke opstelling zou hij wel voelen. ‘Meer intimiteit zou mooi zijn. De geur van wilde beesten hangt hier niet.’

Cadeautje van Arib: schilderspalet als voorzittershamer. Beeld Ariejan Korteweg
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.