Advertentie van ONVZ

Wat is dit?

'Advertentie van ...' is content gemaakt in opdracht van en betaald door een adverteerder, geproduceerd door de commerciele afdeling van DPG Media. De journalisten van de Volkskrant zijn hier niet bij betrokken.

'Met ICT wordt zorg efficiënter, sneller, beter en goedkoper'

Naar de huisarts voor een verwijzing naar een specialist, maandenlang wachten tot je er terechtkunt, weinig aandacht, hoge rekeningen; in de zorg is ruimte voor verbetering. Volgens Leonard Witkamp, bijzonder hoogleraar telemedicine en directeur van KSYOS TeleMedisch Centrum, is er voor veel knelpunten in de zorg een oplossing: internet en slimme ICT.

ICT in de zorg Beeld ONVZ
Door Annemique de Kroon, beeld Anne Huijnen

Hoe kunnen internet en ICT helpen in de zorg?

"Laat me dat illustreren aan de hand van een voorbeeld. Iemand heeft een vraag over een moedervlek. Hij of zij gaat naar de huisarts, die doorverwijst naar de dermatoloog, die een wachttijd heeft van vier tot acht weken en - in de praktijk - een uur wachttijd in de wachtkamer. Conclusie van de dermatoloog: het is een lentigo senilis, een onschuldige ouderdomssproet. Dit hele proces kan ook anders: de huisarts logt in bij KSYOS, stuurt zijn of haar bevindingen met een paar foto's van de moedervlek, er wordt online een specialist geraadpleegd en binnen een halve dag ben je klaar, voor een kwart van de kosten. Op deze manier kun je de verwijzingen naar de tweedelijnszorg in het ziekenhuis met twintig procent reduceren. Door internet te gebruiken kan zorg sneller, beter, dichter bij de patiënt en goedkoper geleverd worden."

Waar wordt dit al toegepast?

"Bij de ggz is een dergelijke aanpak al succesvol gebleken. Voor de huisarts is er een beslisondersteuningsprogramma ontwikkeld aan de hand waarvan hij of zij beter een diagnose kan stellen bij mensen met geestelijke problemen zoals angsten of een burn-out. Daarnaast zijn er online tools om patiënten thuis te ondersteunen, bijvoorbeeld digitale coaches, filmpjes en instructies. Indien nodig kan er een teleconsult bij een psychiater in de regio worden geregeld. Patiënten vinden deze werkwijze erg prettig."

Wat betekent de inzet van internet voor de werkdruk in de zorg?

"In het medische vak is er een piramide met de medisch specialist aan de top en daaronder de huisarts, de paramedicus, de chronische patiënt en de burger. Met internet en ICT kunnen het werk en de uitvoering dalen naar lager in de piramide, terwijl de supervisie, weliswaar op afstand, nog steeds van bovenaf komt. Ik geef nog een voorbeeld: poliklinieken zitten vol met diabeten voor controle van hun netvlies, daarvoor is een wachttijd van zes tot twaalf maanden. Zij kunnen echter ook terecht bij een van de 850 optometristen in Nederland die het overgrote deel van de gevallen zelf kunnen afhandelen. Slechts vier procent hoeft dan nog naar een ziekenhuis; dat betekent een reductie van 96 procent. Het routinematige werk wordt door anderen gedaan, dicht bij de patiënt, waardoor de specialist meer tijd heeft voor supervisie, hoogwaardig werk, 'complexere' patiënten en innovatie."

Welke ontwikkelingen verwacht u in de zorg?

"Ik verwacht geen revolutionaire ontwikkelingen op het gebied van geneesmiddelen of operatietechnieken, maar wel op het gebied van procesinnovatie. Verder denk ik dat ziekenhuizen in hun huidige vorm zullen verdwijnen. Apparaten en machines worden steeds kleiner en efficiënter, waardoor mensen thuis kunnen worden onderzocht en behandeld; grote ziekenhuizen zijn dan niet meer nodig. Er zullen in de zorg ook robots worden ingezet, maar dat behoeft een mentaliteitsverandering. Ik zag laatst een filmpje waarin ouderen in een verpleeghuis kennismaakten met een robot die voor hen zorgde. Aanvankelijk konden ze er niets mee, maar toen de robot uiteindelijk vertrok, waren er mensen die huilden. Robots kunnen bijvoorbeeld ook mensen helpen die door zware lichamelijke klachten niet meer zelf kunnen douchen. Als bezwaar hoor je dan dat het menselijk contact wegvalt. Maar hoe prettig is het om door steeds weer verschillende mensen te worden gewassen?"

Over Leonard Witkamp (1960)

• Studie geneeskunde Vrije Universiteit, Amsterdam.
• Opleiding dermatologie AMC, Amsterdam.
• Dermatoloog Amsterdam.
• Directeur van KSYOS TeleMedisch Centrum, een virtuele zorginstelling die zich toelegt op het onderzoeken, ontwikkelen en aanbieden van telemedicinediensten voor snelle, effectieve communicatie tussen zorgverleners via internet.
• Bijzonder hoogleraar telemedicine aan de Faculteit der Geneeskunde van de Universiteit van Amsterdam (AMC-UvA). De leerstoel is ingesteld vanwege de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG).

De journalisten van de Volkskrant zijn niet betrokken bij en niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit artikel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden