ColumnSheila Sitalsing

Met het MH17-proces kunnen we iets stellen tegenover de barbarij van Poetin: de rechtsstaat

null Beeld
Sheila Sitalsing

Er is de verschrikking van de willekeur, van clustermunitie die gericht tegen ongewapende burgers in hun onbeschermde huizen wordt ingezet en van vluchtroutes voor vluchtelingen die veilig zouden moeten zijn, maar dat niet zijn. Er is het besef dat dit wellicht onbestraft zal blijven, omdat oorlogsmisdaden zich lang niet altijd even makkelijk laten bestraffen.

Wat je daar tegenover kunt stellen is handenwringen en jammeren dat we van het Russische gas af moeten, maar nu echt. Ontstellend veel miljoenen inzamelen om verband te kopen voor het gewonde land. Met verbijstering kijken naar verkiezingsboodschappen van politieke partijen die in de oorlog een handig campagneplatform zien voor de gemeenteraadsverkiezingen; er zijn al ranzige inhakers gesignaleerd met teksten over de ‘echte vluchtelingen’ uit Oekraïne – ‘echte vluchtelingen’ is het hondenfluitje voor de waakhonden van de boreale wereld.

Wat je daar als democratische rechtsstaat ook tegenover kunt stellen, is laten zien wat die twee begrippen – democratie en rechtsstaat – in samenhang inhouden: maandag ging in de rechtbank in Schiphol de volgende etappe van start in de rechtszaak over het neerhalen van de MH17 boven Oekraïne en de dood van – moord op, luidt de aanklacht – 298 passagiers.

De ramp was in de zomer van 2014, de lange oorlog van Poetin tegen Oekraïne was net begonnen, de 298 waren de eerste buitenlandse slachtoffers. Het proces begon in het voorjaar van 2020, de komende dagen is de verdediging van een van de vier aangeklaagden aan het woord.

Het is een uitputtingsslag die engelengeduld vergt en waarin het besef zit ingebakken dat gerechtigheid altijd te laat komt. Maar het biedt ook troost: zo doen we het in een rechtsstaat, met een eerlijk proces, zorgvuldige weging van de feiten, alle ruimte voor alle partijen, uitvoerige mogelijkheden tot verdediging van de vier aangeklaagden, persoonlijke aansprakelijkheid van de vier mannen die ervan worden verdacht rechtstreeks verantwoordelijk te zijn voor het met opzet neerhalen van het burgervliegtuig, vol nietsvermoedende reizigers. Het kabinet heeft jaarlijks 9 miljoen euro uitgetrokken om de kosten van het proces te dekken.

Vladimir Poetin staat niet terecht in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Voor veel nabestaanden gaat het natuurlijk uiteindelijk om hem, de eindverantwoordelijke. ‘Ik durf best toe te geven dat ik vaak heb gefantaseerd over zijn dood’, schreef Remco de Ridder, die vier familieleden verloor bij de ramp/misdaad, maandag in de Volkskrant. Hij beschreef wat het zien van de ravage die Russische troepen nu aanrichten in Oekraïne bij hem teweegbrengt: ‘De beelden zijn letterlijk ziek- en misselijkmakend, want ze brengen alles weer naar boven.’

De Ridder gelooft er niet meer in dat de genoegdoening, erkenning en verantwoording waar de nabestaande zo op hopen zullen komen, schrijft hij. ‘Niet van een land met een leider die liegt en manipuleert zoals hij ademt en eet.’

Toch moet het. Een eerlijk proces, al is het maar om de feiten officieel vast te kunnen stellen, zodat er kan worden rechtgesproken. Om aan de wereld te laten zien dat de rechtsstaat werkt. Het lijkt heel weinig, maar het is heel veel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden