Commentaar Bert Lanting

Met een potje snelschaken hoopt Londen alsnog de winst binnen te halen

Premier May ontkomt aan het ravijn, maar speelt hoog spel met uitstel Brexit-stemming.

Theresa May tijdens de Royal Welsh Winter Fair in Wales, november 2018. Beeld REUTERS

In de Britse politiek is complete chaos uitgebroken, nu premier Theresa May op het allerlaatste moment de stemming heeft afgeblazen over het akkoord dat zij vorige maand met de EU-landen sloot over het vertrek van de Britten uit de EU.

Het was een vernederende stap voor May, maar het alternatief was nóg minder aantrekkelijk. Het zag ernaar uit dat het Lagerhuis het akkoord met ruime meerderheid zou wegstemmen. Door vlak voor het ravijn aan de rem te trekken geeft ze een noodsignaal af aan de EU: als de EU-landen haar niet helpen verdwijnt met haar mogelijk ook het hele akkoord over de rand.

De Europese Commissie liet meteen weten dat zij geen zin heeft het akkoord, waarover anderhalf jaar is onderhandeld, alsnog open te breken. Een groot deel van die tijd heeft de Britse regering verspild aan onderlinge gevechten en nu hoopt Londen met een potje snelschaken alsnog de winst binnen te halen.

Daarbij gaat het vooral om de backstop, de noodregeling die nodig is om te voorkomen dat er een harde grens ontstaat tussen (EU-lid) Ierland en Noord-Ierland. Zowel de Noord-Ierse unionisten van de DUP als de Brexiteers zijn fel tegen die noodregeling. De DUP, die May nodig heeft om haar kabinet overeind te houden, wil van de hele regeling af.

Maar meer dan de verzekering dat de backstop geen blijvende regeling wordt, zal May waarschijnlijk niet krijgen. De Ierse regering heeft al laten weten dat zij nooit zal toestaan dat er mogelijk toch een harde grens met Noord-Ierland komt.

May liet merken dat ze niet bang is hoog spel te spelen. Ze wil het resultaat van haar heronderhandelingen mogelijk pas 21 januari aan het Lagerhuis voorleggen. Dan is er geen tijd meer voor verdere wijzigingen en wordt het ‘slikken of stikken’ voor de parlementariërs: May’s akkoord of geen akkoord.

Het is de vraag of de kiezers bij het Brexit-referendum rekening hielden met dat laatste scenario, dat ongetwijfeld tot enorme problemen zal leiden. Zij kozen ervoor het EU-gebouw te verlaten, maar niet vanuit een raam op de tiende verdieping. Maar de kans daarop lijkt steeds groter te worden. Vandaar de noodkreet: Mayday!

Patrick van IJzendoorn doet al vijftien jaar verslag van onze Britse buren. Sinds de bevolking voor de Brexit stemde, lijkt het wel een ander land, vindt hij. ‘De Britten zijn een stuk bozer geworden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.