Lezersbrieven Zaterdag 23 juni 2018

Met de handelsoorlog gaan we het Romeinse Rijk achterna

De ingezonden brieven van zaterdag 23 juni 2018

Bas van der Schot Foto -

De menselijke soort heeft gedurende zijn hele bestaan oorlog gevoerd. In een ver verleden brachten die oorlogen economische vooruitgang voor de overwinnaars. Al heel lang blijven alleen verliezers achter. Deze oorlogen werden met de vooruitgang in technologie namelijk steeds dodelijker en hadden minder met directe expressie van agressie te maken. Te paard met een speer het harnas van de vijand bewerken, is onvergelijkbaar met een druk op de knop in een vliegtuig waardoor een atoombom valt.

De onderliggende agressie hoort bij ons. Wij, humane zoogdieren, genieten van de expressie van agressie (velen onbewust) en dit zal niet veranderen zonder structurele ingrepen van buitenaf in onze fysiologie en psychologie.

Met de handelsoorlog, door de Amerikaanse president Donald Trump opnieuw en stevig geïnitieerd, wordt op een fundamenteel andere manier tegemoet gekomen aan onze agressieve strevingen. Terecht spreken we hier van oorlog, de agressie heeft zich verlegd van het politiek bepaalde militair-industrieel complex naar het economische.

De agressie, op zoek naar een beter passende uitweg, lag al langer op de loer in het economische bereik: zeker in de VS raakte de laatste decennia de gehele cultuur doordrongen van commercie. Alles draait om financieel gewin en dit wordt steeds minder verhuld. In geen bar of restaurant kun je er omheen; alles gaat over verdienen en dan zoveel mogelijk. Aardigheid bestaat zolang je betaalt.

De directe agressie wordt nu veel sterker gereguleerd via economische wegen en kan net zo destructief zijn voor de economie als oorlogen van weleer voor de menselijke soort en de cultuur. De kans is groot dat er geen overwinnaars zullen zijn, alleen verliezers, en dat de armoede tot verdere vernietiging leidt.

De menselijke soort heeft wellicht hierin nu een manier gevonden om het Romeinse Rijk achterna te gaan.

Jan Derksen, als klinisch psycholoog verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen  

Schaamte

Ik ben een gewone burger in welvarend Europa, in rijk Nederland. Ik schaam me voor mijn continent. Mijn politici hebben besloten vluchtelingen te weren want vol is vol (Voorpagina, 22 juni). Wat is er gebeurd? We zijn niet armer geworden en het gaat ons goed. Populisme is de norm nu, en we bouwen hoge muren, ook al zijn ze niet van steen. Ik wil niet in een wit reservaat wonen, ik wil wereldburger zijn. Wat is welvaart waard als je die niet wilt delen? Ik weet het even niet op deze vrijdagmorgen, lees mijn krant, zoekend naar hoopgevende berichten.

Henk de Vries, Amsterdam

WK voetbal

Ik kan er nauwelijks meer naar kijken, terwijl ik toch een voetballiefhebber was. Wanneer grijpt een coach eens in bij alle pogingen tot manipulatie van de arbiter. Je wilt de wedstrijd toch winnen omdat je de beste bent in voetballen, niet in het misleiden van de scheidsrechter? Het voetbal gaat eraan kapot. Wie wordt de eerste coach die een speler wisselt die voor dood op de grond ligt, maar na het uitblijven van een fluitsignaal sprintend verhaal durft te halen bij de scheidsrechter. En dan heb ik het later nog wel eens over het feit dat een vrije trap gemiddeld een minuut kost en al die andere ergernissen die bij handbal/ hockey/rugby al lang verleden tijd zijn. Zo zonde!

Meino Rozendal, Heikant

Denk en PvdA

In het artikel ‘Denk wilde PVV zwartmaken met nepadvertenties op Facebook’ (Ten eerste, 21 juni) wordt gemeld dat Denk een uit de PvdA voortgekomen partij is. Dit acht ik een onjuiste voorstelling van zaken. Van ‘voortkomen’ is sprake indien een politieke partij, meestal met andere partijen, opgaat in een nieuwe partij, zoals het CDA is voortgekomen uit KVP, ARP en CHU, en GroenLinks uit PPR, PSP, EVP en CPN.

In het geval van Denk gaat het om twee Tweede Kamerleden, die in 2014 uit de PvdA-fractie zijn gestapt omdat ze het niet eens waren met het integratiebeleid van die partij en toenmalig PvdA-minister Asscher, en sindsdien onafgebroken prominente PvdA-leden beschimpen en onfrisse methoden jegens andere partijen betrachten. Van enige verwantschap tussen Denk en de PvdA is dan ook geen sprake.

Hans Koenen, Amsterdam, PvdA-lid tussen 1973 en 2013

Drooglijn

Het blijft merkwaardig dat artikelen over bevolkingsprognoses zich wentelen in immigratie- en geboorte-/sterfteprocessen in een land dat al sinds zijn ontstaan afhankelijk is van de ‘luimen van het water’. Er loopt een bijna zichtbare grens door ons land: de ‘Drooglijn’ van Breda naar Groningen, met nog een inkeping bij de grote rivieren. Wellicht zou de vraag moeten zijn: ‘Hoeveel miljoenen inwoners zouden ten oosten van die Drooglijn kunnen leven?’

Jan Dirk Dorrepaal, Zevenhuizen (aan de Rotte)

Maar wat als de rest niet mee doet?

Nou, we zijn goed bezig hoor. In 2050 is Nederland praktisch CO2-neutraal en zijn we van het gas af. Aan ons zal het niet liggen als de opwarming van de aarde niet tot 1,5 graad beperkt blijft. Maar wat is plan B? Wat als al die Chinezen en Indiërs gewoon doorgaan met consumeren en produceren en ook op vakantie willen? Wat als Amerika gewoon doorgaat met fracken, boren en uitstoten? En wie gaat al die elektrische auto’s eigenlijk bouwen waar we straks in moeten rijden, en wie gaat al die windmolens, zonnepanelen en warmtepompen maken en installeren?

Deze plannen zijn volstrekte luchtfietserij, nog afgezien van het feit dat de dwang waarmee ze opgelegd dreigen te worden, dé manier is om maatschappelijke weerstand te kweken. Op deze manier kunnen we al dat geld beter steken in het verhogen van onze duinen en dijken. Want we kunnen moeilijk de rest van de wereld de schuld geven als het water ons straks letterlijk aan de lippen staat.

Peter Jamin, Utrecht

Absurd

Diederik Samsom wil via een belastingmaatregel afdwingen dat huishoudens van het gas gaan en meer elektriciteit gaan gebruiken. Gezien het feit dat nog steeds een groot deel van onze elektriciteit wordt opgewekt in kolencentrales zegt Samsom feitelijk dat wij het relatief schone gas als brandstof moeten gaan vervangen door meer ‘vieze’ kolen te gaan gebruiken. Het paard achter de wagen dus, in plaats van er voor. De gekkigheid rond de afschaffing van het aardgas neemt inmiddels wel heel ­absurde vormen aan!

Albert van der Wijk, Moergestel

Hoeveel CO2 scheelt het?

Kan een onafhankelijk iemand ons ­onderbouwd uitleggen hoeveel minder CO2 wij gaan uitstoten als we van het gas af gaan? En dan niet het totaal, maar in drie varianten: op basis van het jaar­verbruik gas van een eenpersoons, een tweepersoons en een vierpersoons huishouden. Op deze wijze zou het iedereen in zijn/haar individuele situatie op basis van nuchtere feiten inzichtelijk worden wat het oplevert, los van geldelijke ­motieven. Dat is wellicht net de invalshoek die mensen over de streep trekt. We wachten in spanning (al dan niet elektrisch opgewekt) af.

Thomas Kamphuis, Zwolle

Jaap Hemelrijk

Na het lezen van uw rubriek ‘Het eeuwige leven’ van 21 juni over Jaap Hemelrijk voel ik me als door de Griekse godin Athena geroepen (om in Hemelrijkse termen te spreken) een kleine aanvulling te geven. Behalve de vele diensten die Jaap Hemelrijk de wetenschap en met name de Griekse Oudheid heeft bewezen is hij ook van grote betekenis geweest voor het behoud van het gymnasium. Hij was in 1980 een van de voornaamste oprichters van de Vereniging Vrienden van het Gymnasium, die nog steeds strijdt voor gedegen gymnasiaal onderwijs.

Het was in Amphora, het kwartaalblad van de Vrienden van het Gymnasium, dat hij tien jaar lang zijn boeiende verhalen over Griekse vaasschilderkunst schreef. In dit blad ook verschenen onlangs zijn twee allerlaatste artikelen, over ‘zijn’ Caeretaanse hydriae.

Corinne Vrijmoed, Bussum

Een blauwe maandag op aarde

De in de brief van Frans van Lier (Geachte redactie, 22 juni) aangehaalde schrijver Max Dendermonde werd regelmatig opgenomen in de verslavingskliniek van mijn oud-werkgever Jellinek. Zijn boeken waren doordrenkt van alcohol tot de publicatie in de jaren zestig van de roman Een blauwe maandag op aarde, zijn magnum opus over z’n eigen drooglegging gekarakteriseerd in de hoofdpersoon van Leonard Jellinck (what’s in a name?).

Dat hij, geboren in een geheelonthoudersgezin in Winschoten, nog steeds een grote ambivalentie en preoccupatie rond z’n ‘natte periode’ bezat, bleek uit een interview in Vrij Nederland (24 maart 1979): ‘Als ik nu terug zou vallen, zou ik de boter d’r wel verdomd goed uitbraden…ik zou de straat opgaan en zeggen: mag ik na zestien jaar? Ik zou een maand wegwezen en een ontzaglijke hoop lol hebben, maar dat is de fantasie van de romanschrijver. Als ik eraan denk, hoor ik het gekras van de kraaien al, dus het zal niet gebeuren, nevermore.’

Naar verluidt bezocht Dendermonde toen hij al over de tachtig was nog enkele malen de Jellinek als ‘gast’, in geheel nuchtere toestand.

Wim BuismanHaarlem

Bluegrass

Bij een mandoline denk ik, en met mij vele anderen, helemaal níet aan bluegrass muziek uit Alabama (V, 20 juni). Bedoelt u misschien een banjo?

Harry RoggeVeenendaal

Geen vuurwerkverbod

Ondanks het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid komt er geen algemeen verbod op gevaarlijk vuurwerk. Wat een lafheid van het kabinet en dan vooral van de VVD en het CDA. Ze durven het niet aan zo’n vuurwerkverbod uit te vaardigen en schuiven de hete aardappel, zoals wel vaker, met een mooi praatje door naar de gemeenten. Laten we in al onze gemeenten dan maar ons best gaan doen voor zo’n verbod.

Ate FlapperWinschoten

Big Yellow Taxi

U schrijft het nummer Big Yellow Taxi in uw krant van vrijdag toe aan Counting Crows (Ten eerste, 22 juni). Deze band mag het nummer hebben vertolkt, zoals ten minste twintig andere artiesten, het is een compositie van Joni Mitchell.

Bas KuitAmersfoort

Scheepsramp

De scheepsramp in Indonesië heeft zich niet voltrokken op het eiland Sulawesi zoals u abusievelijk meldt (Ten eerste, 21 juni), maar op het eiland Sumatra.

Kees LegersteeHoorn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.