COLUMNALEID TRUIJENS

Mensen zijn klaar met dat virus, maar het virus niet met ons

Zelfs Donald Trump draagt er een – een zwarte, schurkachtige – en vindt ineens dat het enorm patriottisch staat. De bekvechtende staatshoofden in Brussel droegen ze. Ook Mark Rutte, wiens offi­ciële beleid nog altijd is dat mondkapjes onnodig zijn. Het zorgde voor een expressief ogentheater: vuile, woedende en verongelijkte blikken, arrogant rollende ogen en, toen het akkoord er was, blije kraaienpootjes. Historische foto’s.

Bijna heel Europa, op de Scandinavische landen en Zwitserland na, is óm. Bijna overal is of wordt het dragen van een mondkapje verplicht in de publieke binnenruimte, bij contactberoepen en op plaatsen waar veel mensen ­samendrommen. In Duitsland was dat al een tijdje zo, overal waar afstand houden niet mogelijk is. In Engeland moet vanaf 24 juli in winkels en supermarkten het mondkapje op, en in België sinds vorige week, in winkels, ­musea, bibliotheken, bioscopen en bij het personeel in de horeca. Marc Van Ranst, de Belgische Jaap van Dissel, voorheen een mondkapjesscepticus, is helemaal vóór.

Waarom in Nederland geen mondkapjesplicht in de ­publieke binnenruimte en op drukke markten, feesten en kermissen? Het aantal besmettingen neemt gestaag toe, net als in België, Frankrijk en Spanje. De tweede golf is begonnen, zegt Van Ranst. Andere virologen denken dat die later komt en noemen dit een ‘hobbel’, veroorzaakt door de versoepelingen en de vakantievierende massa. Het zijn nu vooral jonge mensen die besmet raken. We zien ze in cafés, op het strand, feestend, drinkend, hangend om ­elkaars nek – eindelijk. Ik begrijp ze volkomen. Maar het is bloedlink.

Nee, ónze Jaap van Dissel is niet om. Die vindt mondkapjes in de publieke ruimte nog steeds niet nodig. Maar ja, hij baseerde zijn beleid om personeel zonder beschermende middelen op verpleeghuisbewoners af te sturen ook op ‘eigen ervaring’, niet op onderzoek, weten we nu. Met de beste bedoelingen, ongetwijfeld, maar met desastreuze gevolgen.

Onderzoekers werken zich halfdood en dat leidt gelukkig tot voortschrijdend inzicht. Begin juni ging de WHO overstag, nadat ze maandenlang had betoogd dat mondkapjes ‘schijnzekerheid’ bieden en dat alleen afstand houden bescherming geeft. Kort daarvoor had de WHO opdracht gegeven tot een grootschalige meta-analyse, waarbij 172 onderzoeken werden gebundeld. Conclusie: afstand houden beschermt het beste, maar óók het mondmasker verkleint de kans op de verspreiding van het virus aanzienlijk. Het beschermt vooral de anderen tegen jouw uitgesproeide virusdeeltjes.

We weten nu ook dat ook wie (nog) niet ziek is, het virus kan verspreiden en dat minuscule besmette druppeltjes lang in slecht geventileerde ruimtes blijven hangen. Een mondkapje beschermt dan wel degelijk.

Bij ons wordt de riedel: anderhalve meter afstand houden en bij klachten testen er nog altijd ingestampt. Ook al zou afstand houden afdoende zijn, veel mensen doen dat simpelweg niet meer. Ze willen uitgaan, dansen, sporten, elkaar omhelzen. Ze willen hun leven terug.

Mensen zijn klaar met dat virus. Als ze net op vakantie gaan, maar een beetje verkouden zijn, laten ze zich misschien niet testen. Voorstelbaar, maar gevaarlijk. Via het toeristische vliegverkeer, dat reuze veilig zou zijn, verspreidt covid-19 zich slinks. Het is nog niet klaar met ons.

Alsjeblieft, geen nieuwe lockdown. Niet weer de hele ­samenleving plat. Een mondkapje is een onding, maar ­laten we het dragen, om elkaar te beschermen totdat het vaccin of die veelbelovende medicijnen er zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden