Mensen maken machines zo slim, dat we onszelf via die machines kunnen uitschakelen

Foto de Volkskrant

Een goede vriendin van mij is extreem alert op de komst van een nieuwe oorlog. 'Er is op veel plekken oorlog', zeg ik haar. 'In feite is het nooit gestopt.'

Maar zij heeft het over een Derde Wereldoorlog of een oorlog op ons grondgebied.

Ze heeft haar zoontje op zeilles gestuurd zodat hij weg kan varen als het zover is.

En als ze uren door de stad wandelt, noemt zij dat training. Ze maakt plannen om te emigreren, omdat je nooit pas moet vertrekken als het eigenlijk al te laat is. 'Dan red je het niet', zegt ze.

Soms denk ik dat ze gelijk heeft. Maar vaker denk ik dat het allemaal wel meevalt met de wereld en met ons als soort. Er zijn genoeg redelijke types, die winnen het vast van een paar gewelddadige of narcistische gekken. Waarschijnlijk ben ik naïef en is mijn vriendin realistisch. Van de week bekeek ik het programma Kijken in de ziel.

Coen Verbraak interviewt hoge militairen en vraagt hen naar hun angsten en ervaringen. Op een gegeven moment vraagt hij hen of wij (ik neem aan dat hij het over zijn eigen generatie heeft) nog een oorlog mee gaan maken. En zonder uitzondering zeggen de militairen: 'Ja.' Ze weten het zeker. Een oorlog is nooit ver weg. Ze spreken allemaal heel kalm, als doktoren tijdens een slechtnieuwsgesprek. Ik lig er in alle vrijheid op de bank naar te kijken. De dreiging komt volgens de militairen ondertussen uit meerdere hoeken. Rusland, het oosten, het klimaat. Mijn docenten op de School voor de Journalistiek zeiden het tien jaar geleden ook: 'Vergeet olie. We gaan vechten om water.' De vraag is alleen even wíé er gaan vechten nu zelfs robotmakers zich zorgen maken over de zogenoemde 'killerrobots'. Dit zijn robots die zonder de tussenkomst van een mens autonoom beslissingen nemen, of zoals in de Volkskrant te lezen was: 'Robots die op eigen houtje oorlog voeren'. Volgens experts staan we aan de rand van de afgrond. De robots bepalen hun eigen ethiek en oorlogsvoering. Wij mensen maken de machines zo slim, dat we onszelf dankzij dezelfde machines op miraculeuze wijze kunnen uitschakelen.

Of het nou mensen zijn of robots: mijn vriendin traint ondertussen gewoon door. 'Ik heb nog wel een paar jaar nodig voor de voorbereidingen', zegt ze. Ze leert hoe je water moet zuiveren, welke planten eetbaar zijn en hoe je een dier moet slachten. Ze leert varen en grote voertuigen besturen. Ze tilt kilo's boven haar hoofd, sleept dozen de trap op en af. 'Het ergste vind ik het voor mijn zoontje', zegt ze. 'Dat onze kinderen straks moeten gaan vechten.' Ze heeft haar zoontje geleerd hoe hij uit de handen van het leger kan blijven. Hij moet spelen dat hij gek is. 'Dan kunnen ze je niet gebruiken.' De vraag is of het leger hem überhaupt ooit wil gebruiken. Ik vrees dat de robots het allemaal voor ons op zullen gaan lossen. En dat we dan wensten dat we niet zo slim (en lui) waren geweest. Maar dan is het natuurlijk weer eens te laat. Want zo gaat dat, met de mensheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.