Correspondent Brief uit Berlijn

Meneer Müller was een onverwacht toffe man. Of een heel goede tweedehandsautoverkoper.

‘Onze Volkswagen, een even lelijke als praktische bak. Op aardgas dan wel, zodat we het schandaalimago van Volkswagen in ons hoofd konden wegsjoemelen.’ Beeld Sterre Lindhout

Meneer Müller verkoopt tweedehands auto’s in het Berlijnse stadsdeel Marzahn. Ik ontmoette meneer Müller dan ook op de dag dat mijn vriend en ik een Volkswagen gingen kopen. In de metro naar het oosten reden we langs een coulisse van DDR-flats. Fonkelnieuwe shoppingmalls zijn er als anachronistische meteorieten ingeslagen. Ertussen liggen lange stroken vergeeld grasland braak  ideaal terrein voor autoverkopers.

In het trappenhuis van het station waar we uitstapten, bekeken we een mozaïek met blozende kinderen en een raket. Socialistisch toekomstoptimisme uit het verleden. Voor ons rekenden twee ouderen in vormloze beige windjacks hun kassabon na. ‘De meeste mensen zien eruit alsof ze de afgelopen dertig jaar hebben gemist’, fluisterde mijn vriend.

Ironisch wel, dat we juist hier onze Volkswagen op gingen halen, een even lelijke als praktische bak. Op aardgas dan wel, zodat we het schandaalimago van Volkswagen in ons hoofd konden wegsjoemelen. Meneer Müller, zei mijn vriend, had op internet meer dan vijftig goede beoordelingen. Ik wantrouwde meneer Müller al bij voorbaat.

Hij kwam ons tegemoet, een magere man in een versleten, maar piekfijn gestreken ruitjesoverhemd, zijn grijze haren met gel recht omhoog gekamd. Hij vroeg of we het adres joed jevonden hadden, in zijn zorgvuldig geconserveerde Oost-Berlijnse dialect waarin de letter g consequent als j wordt uitgesproken. Op zijn glazen bureau stond een grote schaal Haribo-gummibeertjes.

Terwijl we de details van de auto nog eens doorliepen, fantaseerde ik hoe meneer Müller in de vroege jaren negentig zijn handel was begonnen. Eerst voorzichtig met drie, vier tweedehands Volkswagens uit het Westen, voor mensen die genoeg D-marken hadden verdiend om hun Trabant de wacht aan te zeggen. Voortgedreven door zijn eigen succes, was hij het steeds grootschaliger gaan aanpakken.

Ik rekende. Meneer Müller liep duidelijk tegen zijn pensioen, dus moest hij midden dertig geweest zijn toen de Muur viel. Hij moest goed hebben geboerd. Van zijn verdiende geld had hij vast zo’n strakke pastelkleurige bungalow laten bouwen, waarvan er duizenden staan in de bossen van Brandenburg, het Oost-Duitse suburbia. Daar kon mevrouw Müller in haar vrije tijd tuinieren.

Maar meneer Müller vertelde zijn levensverhaal anders. ‘Zodra we genoeg gespaard hadden zijn we naar Afrika vertrokken. We hebben het hele continent doorkruist, mét de auto.’ Het was al voor de val van de Muur zijn grote droom geweest. Zonsondergang in de savanne. Wilde dieren. Vrijheid. Zijn ogen glansden. ‘Ik hoop dat het het laatste is wat ik voor me zie als ik sterf. Ik weet niet hoe doodgaan werkt, maar ik hoop dat er tijd voor is.’

Mijn vriend begon geestdriftig te knikken, vertelde over zijn eigen Afrika-reizen. ‘Dan weet u waarschijnlijk ook: vermijd de grote hotels’, zei meneer Müller. Hij en mevrouw Müller hadden het liefst ‘bij de mensen thuis’ geslapen. Ze hadden gesprekken gevoerd die ze in Duitsland nauwelijks met hun beste vrienden voerden, omdat het leven daar ‘zoveel natuurlijker’ verliep dan hier in Marzahn.

‘Eigenlijk zouden ze zo’n reis moeten maken met al die extreemrechtse jongeren die hier rondlopen’, zei hij. ‘Dat zou een hoop problemen oplossen.’ 

We kochten de auto. In de file naar huis zeiden we tegen elkaar dat meneer Müller een onverwacht toffe man was. Of een heel goede verkoper die precies wist wat wij wilden horen. Maar daarmee doe ik meneer Müller waarschijnlijk alweer tekort. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden