Commentaar

Men benoemt het liefst een kloon van zichzelf

De Nederlandse universiteit is een oudemannenhuis waar nodig de bezem doorheen moet.

Vrouwelijke hoogleraren in Groningen Beeld anp

Johanna Westerdijk was precies honderd jaar geleden de eerste vrouwelijke hoogleraar in Nederland; de biologe werd benoemd aan de Universiteit Utrecht. Sindsdien is het tergend langzaam gegaan met het benoemen van vrouwen tot professor. Het zijn er nu 750 op een totaal van 4.500 hoogleraren.

Terwijl het aantal vrouwen met een masterdiploma al groter is dan het aantal mannen, blijft Nederland beschamend achterlopen met het benoemen van vrouwen in het hoogste academische echelon. Het is dan ook te prijzen dat minister Bussemaker zich hier niet bij neerlegt en 5 miljoen euro ter beschikking stelt om nog dit jaar honderd vrouwelijke hoofddocenten tot hoogleraar te promoveren.

Een enkeling meent dat een dergelijke voorkeursbehandeling ongepast is, omdat alleen 'kwaliteit' zou mogen tellen. Afgezien van het feit dat de maatregel van Bussemaker incidenteel en tijdelijk is, mist deze tegenwerping de kern van de zaak. Want er zijn gekwalificeerde vrouwen genoeg, iets dat door weinigen wordt bestreden.

Waarom komt het er dan toch niet van? Externe factoren spelen zeker een belangrijke rol. De universiteiten hebben al vele jaren te kampen met krimpende budgetten, waardoor hele generaties voor het academisch onderwijs en onderzoek verloren gaan. De ouderen met de vaste aanstellingen maken de dienst uit en die maken nauwelijks ruimte voor talent dat een wetenschappelijke carrière met uitzicht op een vaste aanstelling ambieert. Deze stagnatie legt vooral voor vrouwen blokkades op. Dit blijkt uit het feit dat slechts een kwart van de hoofddocenten uit vrouwen bestaat.

Maar het conservatisme van de universiteiten in hun selectieprocedures speelt ook een belangrijke rol. Men benoemt het liefst een kloon van zichzelf, waarbij aan het aantal Engelstalige wetenschappelijke publicaties een veel te groot gewicht wordt toegekend. Bussemaker wijst er terecht op dat bij het benoemen van hoogleraren veel meer gekeken moet worden naar de capaciteiten om onderwijs te geven.

Het gebrek aan doorstroming van vrouwen, jonge onderzoekers en wetenschappers met een migratie-achtergrond is een verspilling van talent, die Nederland zich niet kan en mag permitteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden