Mei '68 in Parijs, je zult er maar bij zijn geweest

Bert Wagendorp

Op Vk.nl staat het afsluitende stuk dat Cees Nooteboom voor deze krant schreef over zijn verblijf in Parijs, tijdens de mei-revolutie van 1968. Nooteboom is 34 jaar, hij gaat terug naar het aangeharkte Nederland en in zijn hoofd is het nog een warboel van indrukken die zich maar moeilijk tot een coherent verhaal laten vormen. Maar één ding weet hij zeker: de opstandige jongeren vormden 'een mooie generatie, die er niet voor niets geweest zal zijn'.

Het wemelt van de stukken over mei 1968. Dat is niet voor niets, van alle maanden die sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn verstreken, is mei 1968 de meest veelbetekenende. Dat is het althans in de jaren nadien geworden. Het is altijd moeilijk onderscheid te maken tussen de betekenis die gebeurtenissen hebben gehad en de betekenis die wij eraan hebben gegeven.

Mei '68 in Parijs, je zult er maar bij zijn geweest. Net als Roel Janssen bijvoorbeeld, de journalist en thrillerschrijver die destijds niet wist hoe snel hij in zijn Peugeot 203 moest springen om getuige te zijn van - ja, van wat eigenlijk? De ware betekenis van mei 1968 laat zich nog steeds moeilijk vangen en blijft onderwerp van debat, dus Janssen wist het destijds ook niet. Maar er was iets aan de hand en er hing iets in de lucht, dat was wel duidelijk. Hij schrijft erover in zijn fijne boek 1968 - Say You Want a Revolution, met een verwijzing naar de hit van de Beatles.

Janssen had overigens ook een andere, scherpere subtitel kunnen kiezen uit het poprepertoire uit de periode: volgens Mick Jagger is de Stones-song Street Fighting Man ('Everywhere I hear the sound of marching, charging feet, boy') geïnspireerd op de sfeer van het Parijs van de soixantehuitards - een hele generatie genoemd naar een jaartal.

Op drie mei, precies een halve eeuw geleden, ging het echt goed los met de straatgevechten rond de Sorbonne, de universiteit in het hart van Parijs - deze column is geschreven volgens de mediagewoonte naar de geschiedenis te kijken zoals een huwelijkspaar naar elkaar: jubilea worden gemarkeerd. Zo is het volgend jaar dertig jaar na 1989, dus zal de Muur weer heel vaak vallen.

Maar wat wás mei 1968 in Parijs en wat betekende het voor de rest van de wereld? Het is vermoedelijk de laatste keer dat we er zo uitgebreid op terugkijken, dus het wordt tijd voor een definitief antwoord.

Om het even dicht bij huis te houden: in NRC Handelsblad schreef Hubert Smeets dat zonder 'de geest van '68' 'Nederland zowel cultureel als economisch zou zijn versteend tot een onbeweeglijke natie.' Dat is het soort stelligheid waar ik gek op ben en dat je, mits je ermee akkoord gaat, van een hoop getob verlost. Net als met de zekerheid van T. Baudet en zijn alt-right-vrienden, die vinden dat in 1968 de teloorgang van alle waarden begon en de wortel aan de bijl van de westerse beschaving werd gelegd.

De geest van 1968 was een economische en een demografische. De welvaart nam razendsnel toe en miljoenen babyboomers eisten hun plek op. Dat waren de feiten en die hadden gevolgen; alleen zullen we nooit weten welke daarvan het directe gevolg waren van 'mei '68' en welke ook zonder de Parijse barricades onvermijdelijk waren geweest - een aanzienlijk deel, is mijn inschatting.

Er hangt een hoop valse romantiek rond mei '68. Dat begon in de Volkskrant al meteen in het stuk van Cees Nooteboom. 'De klok slaat, de zandloper valt om, gisteren is voorbij', schreef hij, alvorens terug te keren naar het kalme Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.