Opinie Commentaar

Meer spoor werkt niet, meer treinen per uur wel

Drie jaar eerder dan verwacht is het spoor in 2027 vol. Miljardeninvesteringen zijn niet de enige remedie.

Een NS-trein raast door het Nederlandse landschap. Als het aantal spoorreizigers net zo hard groeit als het afgelopen half jaar, bereikt de NS met zijn treinen, stations en sporen al over zes jaar de maximale capaciteit. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Niet in 2030 is het Nederlandse spoor vol, maar in 2027. En als het aantal spoorreizigers net zo hard groeit als het afgelopen half jaar, bereikt de NS met zijn treinen, stations en sporen al over zes jaar de maximale capaciteit. Dat is de prognose van NS-topman en oud-minister Roger van Boxtel. Zijn oplossing om het tij te keren: ‘Den Haag’ moet met miljarden euro’s extra over de brug komen.

De groei van de NS gaat harder dan verwacht. Eerdere prognoses spraken van 20 procent meer reizigers op het spoor in de komende tien jaar. De afgelopen zes maanden steeg het aantal reizigerskilometers met 4,6 procent, waar op maximaal 1,9 procent was gerekend. Dat past allemaal bij de energietransitie van fossiel naar duurzaam, maar is meer dan het spoor aankan.

In 2027 is het laaghangende fruit geplukt en kunnen (dubbeldeks)treinen en perrons niet meer langer worden, zijn overbodige wissels weg en is er geen ruimte meer voor dubbel spoor. Drie jaar geleden kwamen het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving tot de conclusie dat nieuwe spoorlijnen ook al geen soelaas meer bieden. Méér treinen vormen de oplossing; om het grotere aantal reizigers op te vangen, moet het spoor over acht jaar op een metro lijken.

Daar is inderdaad meer geld voor nodig – mogelijk 3 miljard euro extra per jaar. In het verleden zijn de Betuweroute en de Hogesnelheidslijn betaald met de opbrengst van Groninger gas met de gedachte dat investeringen in spoorwegen het beste rendement bieden, ook maatschappelijk. Dat geldt ook voor de miljarden die in capaciteitsuitbreiding van het openbaar vervoer worden gestoken.

Feitelijk is die verhoogde spoorcapaciteit twee keer per werkdag nodig, in ochtend- en avondspits. Het is niet alleen aan de NS om reizigers buiten die spits om de trein in te lokken. Zoals de vakanties inmiddels worden gespreid, kunnen werkgevers, vakbonden en onderwijsinstellingen de handen ineen slaan om ook gedurende de werkdag het reismoment van werknemers en studenten te spreiden. In tegenstelling tot de miljarden die nodig zijn voor meer en beter spoor, kost dat bijna niets tot niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden