Commentaren

Media over uitspraak in zaak-George Floyd: ‘Een gevecht gewonnen, de oorlog duurt voort’

Hoe berichten Amerikaanse en Europese media over de veroordeling van agent Derek Chauvin, die deze week schuldig werd bevonden aan moord op George Floyd?

Dominee Al Sharpton en advocaat Ben Crump staan de media te woord tijdens het proces tegen politieagent Derek Chauvin.  Beeld AFP
Dominee Al Sharpton en advocaat Ben Crump staan de media te woord tijdens het proces tegen politieagent Derek Chauvin.Beeld AFP

In Amerika overheerst de opluchting dat er recht is gesproken en dat er geen rellen zijn ontstaan nadat agent Derek Chauvin schuldig werd bevonden aan de dood van George Floyd. Dat constateert de Wall Street Journal in een hoofredactioneel commentaar. Tegelijk is de krant kritisch op Joe Biden; de president sprak zijn hoop uit op een veroordeling toen de jury nog aan het beraadslagen was. ‘Onze conclusie is dat de jury en het rechtssysteem beter presteerden dan critici voorspelden. En dat terwijl politici gewelddadige protesten goedkeurden en vanaf de zijlijn een schuldverklaring eisten.’

Ook volgens het hoofdredactioneel commentaar van de conservatieve krant New York Post is na de schuldig­verklaring van Chauvin ‘de tijd rijp voor politici om te doen wat ze tot nu toe nalieten: wees verantwoordelijk’. De krant schrijft dat Biden ‘er compleet naast’ zat toen hij tijdens het juryberaad liet weten ‘te bidden voor een veroordeling’.

Bovendien waarschuwt het commentaar ervoor drastische conclusies aan de uitspraak te verbinden: ‘Chauvin was een schande voor zijn beroep, maar vertegenwoordigt niet zijn hele beroepsgroep, zoals progressieve politici willen doen geloven (...) Het rechtssysteem werkt, maar links wil u ervan overtuigen dat het niet de moeite waard is het te ­redden. In plaats van een natie te genezen, proberen ze deze uit elkaar te ­scheuren.’

Diametraal tegenovergesteld is de conclusie van Charles Blow in zijn column voor The New York Times, met de sprekende kop: ‘Met de veroordeling van Chauvin is een gevecht gewonnen, de oorlog duurt voort.’

Na de veroordeling brak een feest los, ‘maar zelfs in die viering schuilt verdriet’, schrijft Blow. ‘Hoe diep is Amerika gezonken dat massaal wordt gevierd dat een witte agent is veroordeeld voor het vermoorden van een zwarte man?’

‘Vijandigheid, wrok en minachting ­jegens politie, strafrecht en politici ­nemen toe’, vervolgt Blow. ‘Daarom moeten de fundamenten van ons strafrechtsysteem worden hervormd.’

Blow werkt uit hoe de hervormingen af te dwingen: ‘De strijd tegen regels op elk overheidsniveau die agenten afschermen en zwarten criminaliseren, vormt onderdeel van de oorlog. Systematisch racisme dat heeft geleid tot segregatie, armoede, slecht gefinancierde gemeenschappen en falende onderwijssystemen maken deel uit van de oorlog.’

Chauvins veroordeling verandert ‘geen enkele regel van de politiebond’ die agenten beschermt, herziet geen woord van het strafwetboek en wijzigt aan de verhoudingen en zienswijze van het hooggerechtshof niets. ‘De kruistocht gaat door totdat gerechtigheid voor zwarte mensen die door de staat zijn vermoord evident is, en het niet langer schokkend is dat een agent verantwoordelijk wordt gehouden voor moord.’

Verandering kan nu niet uitblijven, is ook de conclusie die doorklinkt in de ­Europese kranten. De Britse krant The Guardian schrijft in een hoofdredactioneel commentaar: ‘Het zou een kleine stap voorwaarts zijn om de George Floyd Wet door te voeren. Het veranderen van het gedrag en ethos van de 18 duizend afzonderlijke politiediensten van de VS, is een buitengewoon complexe en ontmoedigende uitdaging.’

Amerika moet zichzelf de vraag stellen of ‘het zin heeft om de politie zo rijkelijk te financieren terwijl andere essentiële diensten achterblijven’. Het doorvoeren van de noodzakelijke veranderingen is een herculestaak, maar volgens The Guardian zeker niet on­doenlijk: ‘Vooruitgang is niet minder ­onvermijdelijk dan de veroordeling van Chauvin. De uitspraak herinnert ons eraan wat mogelijk is en wat er moet gebeuren.’

Dat de dood van Floyd een kantelpunt markeert, onderschrijft ook commentator Arno Frank namens het Duitse blad Der Spiegel. Frank grijpt terug op het ­eerste politierapport over het overlijden van George Floyd – daarin stond bondig: ‘Man sterft door een medisch incident terwijl hij contact had met de politie.’ Der Spiegel: ‘Het is een document van ­cynisme.’

Waren er geen beelden van de arrestatie, schrijft Der Spiegel, ‘dan zou dit pers­bericht de officiële waarheid zijn gebleven. Dan was het hoogstens het ene woord tegen het andere geweest – de politieagenten tegen de ooggetuigen. Het rapport toont in zijn groteske onschuld aan dat het staatsgezag met zijn korpsgeest nergens te vertrouwen is.’

Racisme maakt inherent onderdeel uit van de Amerikaanse geschiedenis en ‘geeft voor een deel nog steeds de ­samenleving vorm’, schrijft politiek ­redacteur Klaus-Dieter Frankenberger in een commentaar voor de Frankfurter ­Allgemeine Zeitung. Hij waarschuwt voor te veel optimisme: ‘Zwarten juichen, veel witten zullen mededogen voelen. Andere witten zullen de politie beschermen, die dagelijks strijden tegen brutale criminelen. (...) Amerika moet dieper op zichzelf ingaan.’

Dat is ook de strekking van het hoofdredactioneel commentaar van de Spaanse El Pais: het vonnis is volgens het dagblad van belang, maar het is evenzeer ‘cruciaal’ dat de zaak leidt tot structurele ‘vervolging en uitbanning van ongerechtvaardigde politiepraktijken’.

De Spaanse krant prijst het initiatief van het ministerie van Justitie om te ­onderzoeken of er systematische tekortkomingen zijn in het politieoptreden van Minneapolis. Maar ‘voor het reinigen van de Amerikaanse vlek op de ziel van de natie is nog veel meer nodig’, meent El Pais: ‘Alomvattende maat­regelen op meerdere fronten om ­racisme, discriminatie en onderliggende ongelijkheid uit te bannen in een samenleving die beweert de machtigste democratie ter wereld te zijn.’

Volgens Le Soir komt ‘gerechtigheid’ met de veroordeling op precies het juiste moment, net na het Trump-­tijdperk. ‘Moreel gezien helpt het de ­gemoederen te sussen. Voor even zullen miljoenen zwarte Amerikanen geloven dat de rechtspraak in de Verenigde ­Staten niet systematisch tegen hen ­gericht is.’

Maar de Franse krant moet nog zien in hoeverre de verandering die de uitspraak met zich meebrengt structureel is: ‘In dit gigantische land blijven zwarte ouders, van de rijkste tot de meest kansarmen, hun kinderen leren hoe ze elke keer dat ze het hoofd buiten de deur steken, de risico’s kunnen verkleinen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden