commentarenBestorming Capitool

Media in de VS: ‘Zet Trump af, nu meteen’

Hoe komen de Verenigde Staten de laatste twee weken onder president Trump veilig door? In de vele geschokte en verontwaardigde commentaren na de bestorming van het Capitool is dat de dominante kwestie. 

Beeld AFP

Moet Trump alsnog worden afgezet, met een impeachment-procedure? Of moeten vicepresident Pence en het kabinet Trump op non-actief zetten wegens ontoerekeningsvatbaarheid? Trump is hopeloos geïsoleerd in zijn eigen overwinningswaan, maar voert nog twee weken het bevel over een kernmacht.

‘Trump veroorzaakte de bestorming van het Capitool. Hij moet worden afgezet.’ Zo kopt The Washington Post het hoofdredactioneel commentaar. ‘Trump vormt een bedreiging, zolang hij in het Witte Huis blijft, is het land in gevaar’, is de conclusie. ‘Nu overduidelijk is wat er op het spel staat, dragen McConnell (de leider van de Republikeinen in de Senaat, red.) en alle andere Republikeinen, die vrijwel allemaal op de een of ander manier blaam verdienen voor de gebeurtenissen van woensdag, de doorslaggevende verantwoordelijkheid voor de natie: stop Trump en herstel het vertrouwen in de democratie.’

President Trump ‘heeft zijn aanhangers aangezet tot geweld, dat mag niet zonder gevolgen blijven’, schrijft ook The New York Times in het hoofdcommentaar. ‘De president moet ter verantwoording worden geroepen, met een afzettingsprocedure of door justitiële vervolging, en datzelfde geldt voor zijn aanhangers die het geweld hebben gepleegd. En na verloop van tijd moet er een onderzoek worden ingesteld naar het falen van de politie van het Capitool zich voor te bereiden op een aanval die was aangekondigd en voorbereid in alle openheid.’

Tegengeluid

Voor een tegengeluid is er altijd Tucker Carlson van Fox News, een van de trouwste Trump-aanhangers bij de media. De stortvloed aan negatieve commentaren ziet hij als een teken dat de repressie in aantocht is. De grootste slachtoffers van de bestorming van het Congres zullen de deelnemers zelf zijn, voorspelt hij. Miljoenen mensen zijn oprecht verontwaardigd, en die zullen nu worden gekneveld en bestraft in het nieuwe regime van Joe Biden en de Democraten.

Carlson op de site van Fox News: ‘Wat er woensdag is gebeurd, zal worden gebruikt door de mensen die aan de macht komen om jullie rechten af te pakken, die je hebt sinds je geboorte als Amerikaan: je recht te spreken zonder censuur, je recht op samenkomst, om niet te worden bespioneerd, om de kost te verdienen en je gezin te verdedigen.’

Hij heeft al een martelaar voor het onderworpen volk op het oog: Ashli Babbitt, de vrouw die tijdens de rellen in het Capitool werd doodgeschoten. Hij begint zijn betoog met een beschrijving van dat drama en stelt dat we ons moeten afvragen: ‘Waarom was zij daar?’ Ze lijkt niet op de boze ‘nihilisten in het zwart’ van de anti-racismedemonstraties, schrijft hij, maar gewoon ‘op ieder ander’. De Trump-aanhangers willen serieus genomen worden. ‘Luister naar ons, schreeuwt de bevolking.’

Coup

De meeste commentatoren in de ‘gevestigde pers’ zijn echter bevreesd dat er repressie of een coup dreigt uit het kamp van Trump. ‘Verwijder Trump vannacht nog’, schrijft commentator David Frum op de site van The Atlantic. ‘Het geweld dat Trump heeft opgejut, zou hij kunnen gebruiken als voorwendsel voor een volgende fase van misbruik van zijn presidentiële macht. Zoals zo vaak heeft Trump van tevoren zijn plan duidelijk gemaakt: gebruik de Insurrection Act (een wet in geval van opstand, red.) om de machtsoverdracht op de een of andere manier te verstoren. Dat zou hij vandaag kunnen proberen.’

Er valt volgens Frum geen tijd te verliezen om in te grijpen. ‘Ter verdediging van onze instituties moet tegen Trump opnieuw een afzettingsprocedure worden gevoerd en dit keer moet hij worden verwijderd. Dat moet meteen gebeuren, voordat hij de staat van beleg kan uitroepen, zodat vicepresident Mike Pence kan toezien op de constitutionele machtsoverdracht, de eerste keer sinds de Burgeroorlog dat zo’n overdracht niet meer ‘vreedzaam’ kan worden genoemd.’

Aan diggelen

‘Zet hem af en veroordeel hem. Nu meteen’, is de kop boven een column van de conservatieve Bret Stephens in The New York Times. ‘Trump zijn termijn laten uitzitten, hoe kort het ook nog duurt, brengt de veiligheid van de natie in gevaar, gooit onze reputatie als democratie aan diggelen en verdoezelt de onontkoombare waarheid dat de aanslag op het Congres een daad van opruiing tot geweld was, gesteund en gestimuleerd door een wetteloze, immorele en angstaanjagende president.’

De Republikeinse leiders zijn verantwoordelijk dat het zover is gekomen, meent Stephens, die zelf een Republikeinse stemmer was tot Trump op het toneel verscheen. ‘Vijf jaar lang zagen ze zijn massabijeenkomsten als een carnaval van de democratie, niet als trainingen voor bendegedrag.’ Pas nu laten de meeste Republikeinse volksvertegenwoordigers Trump vallen. ‘Sommigen van die charlatans proberen nu in voorzichtig geformuleerde tweets afstand te nemen van het geweld van woensdag. Maar Cruz, Hawley, Pence en die andere ‘tot het bittere eind volhouders’ hebben meer blijvende schade aangericht aan het Congres dan de meute die dat in de praktijk deed. Deuren kun je repareren. Gebroken partijen niet.’

Lees verder

Social media grijpen hard in bij Trump, ná ongenadige kritiek: ‘Jullie hebben bloed aan de handen’
Facebook, Twitter, Snapchat en YouTube hebben stevig ingegrepen op de accounts van Donald Trump.

‘Dat gebouw is van ons! Van ons, het volk!’
‘We pikken het niet langer’, riep Donald Trump woensdag tegen zijn aanhangers in Washington. ‘Vecht voor Trump, vecht voor Trump’, was hun antwoord. Niet lang daarna bestormden ze het Capitool.

Live: Congres bekrachtigt zege Biden; Trump belooft ‘ordelijke’ machtsoverdracht
Het Amerikaanse Congres heeft de verkiezingswinst van Joe Biden formeel bekrachtigd. Volg het laatste nieuws uit Washington in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden