'Medelijden pestslachtoffers? Niet zolang we daders als Holleeder eren'

We kunnen kinderen geen medelijden met pestslachtoffers bijbrengen als we daders elke dag op televisie blijven huldigen, schrijft student Michiel Hordijk. 'Dan mag het geen verrassing heten dat daders ook op het schoolplein de baas zijn.'

Willem Holleeder in College Tour.Beeld YouTube

In haar column van 17 december merkte Aleid Truijens op dat het vaak nog steeds de pesters zijn die vrijuit gaan, terwijl de gepesten op een weerbaarheidscursus te horen krijgen dat ze een 'bang konijn' zijn. De moraal die hieruit spreekt hoeft niemand te verbazen: het is een moraal die breed wordt uitgedragen in de grote mensenwereld, gerepresenteerd door de televisie. Want wie verdienen er, in de zin van daadwerkelijk vergaren, in deze wereld ons veelvuldig aangehaalde 'respect'?

Bewondering
Laten we er drie namen uitpikken: Joery Kievits, Willem Holleeder en Özcan Akyol. De eerste kreeg bij Pauw en Witteman ruimschoots gelegenheid stoere verhalen te vertellen over zijn hooliganisme. Pauw en Witteman zaten braaf te luisteren en vervroegden zelfs hun uitzending om de beroepsdelinquent van dienst te zijn. Het verhaal van Holleeder is bekend: rond deze 'topcrimineel', een term die sowieso al de wenkbrauwen zou moeten doen fronsen, is een compleet college met luisterende studenten georganiseerd.

Ten derde hebben we de vroegere crimineel Akyol die rovend door Europa trok. Een paar jaar later mag hij bij De Wereld Draait Door over zijn boekje met 'schelmenstreken' komen vertellen. Matthijs van Nieuwkerk en Jan Mulder gleden bijna van hun stoel van bewondering voor de vlot gebekte gast en stelden geen enkele kritische vraag over de slachtoffers die een paar ton lichter zijn gemaakt door de gevierde schrijver.

Relschopper, een topcrimineel en een kruimeldief
Drie mensen die in onze grote mensenwereld ons respect verdienen, drie daders. Een relschopper, een topcrimineel en een kruimeldief. Geen morele afkeuring, geen kritische vragen. De morele boodschap is duidelijk: doe iets, het maakt niet uit wat, zelfs al is het crimineel en je kan op applaus rekenen. De andere kant van deze medaille is dat niemand in de grote mensenwereld op meer dedain kan rekenen dan de loser die niets doet.

Als werkeloze wordt er meer op je neer gekeken dan als voormalig crimineel. De laatste doet in ieder geval nog iets, die neemt het recht in eigen hand. We leven in een dadercultuur: daders zijn winnaars, slachtoffers zijn losers. Hoe moeten we in zo'n moreel klimaat onze kinderen duidelijk maken dat pesten verkeerd is? De pester is iemand die handelt, de pester is sterk. Het is een moraal die zelfs impliciet door leraren gedragen wordt, getuige het incident dat Truijens aanhaalt over een leraar die staat te lachen als een leerling in zijn buik wordt geschopt.

We kunnen onze kinderen geen medelijden met slachtoffers bijbrengen, als we tegelijkertijd daders elke dag op televisie huldigen. In een dadercultuur als de onze mag het geen verrassing heten dat daders ook op het schoolplein de baas zijn. Zolang iemand die rovend door Europa is getrokken bij Matthijs van Nieuwkerk alleen maar guitige lachjes ontlokt ben je niet geloofwaardig als je een agressief jochie op het schoolplein in zijn nekvel wil pakken.

Michiel Hordijk is student Wijsbegeerte aan de Universiteit Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden