Commentaar John McCain

McCain was een held omdat hij zijn tegenstanders met respect behandelde

John McCain. Beeld AFP

Amerika neemt vandaag afscheid van John McCain, de dwarse senator uit Arizona die vorig weekeinde overleed. Twee voormalige presidenten, de Republikein George Bush en de Democraat Barack Obama, zullen op verzoek van McCain zelf spreken tijdens de herdenkingsdienst. Twee mannen van wie de senator de verkiezingen verloor: het is McCain ten voeten uit.

Als een held wordt McCain in eigen land vereerd, voornamelijk wegens de jaren dat hij tijdens de Vietnamoorlog als krijgsgevangene vastzat in Noord-­Vietnam. Hij werd er gemarteld, maar weigerde te worden vrijgelaten zolang zijn medegevangenen vast­zaten.

Voor Donald Trump was dat geen reden hem als een held te beschouwen. ‘Ik houd van mensen die zich niet gevangen lieten nemen’, zei hij in 2015 over McCain. Het was Trump ten voeten uit. Zelf had hij zich niet gevangen laten nemen: hij wist onder de dienst in Vietnam uit te komen.

In vroeger tijden zou die opmerking het einde van zijn campagne voor het Witte Huis hebben betekend. Maar Amerika is ongevoelig geraakt voor gebrek aan fatsoen: het lijkt zelfs het favoriete wapen te worden in de permanente oorlogvoering waarin de Amerikaanse politiek is veranderd.

McCain was geen heilige. Hij hield er soms bekrompen denkbeelden op na, hij zette de deur van de Republikeinse Partij wijd open voor de schreeuwers met zijn dwaze keuze voor Sarah Palin als running mate en zijn geloof in Amerika’s militaire macht ging vaak wel erg ver.

McCain was vooral een held omdat hij zijn politieke tegenstanders niet als vijanden beschouwde, maar hen met respect behandelde: als medeburgers met een andere mening. Hij durfde ook tegen zijn eigen partij in te gaan, als hij het niet eens was met de Republikeinen.

Dat maakte hem tot een van de weinige Republikeinen die veel populariteit genoten bij Democratische kiezers. Maar steeds meer van zijn partijgenoten – de aanhangers van Trump voorop – beschouwden hem als een verrader.

Die ontwikkeling voorspelt weinig goeds voor de Amerikaanse politiek. Zonder dwarsliggers, zonder ­debatten en zonder bereidheid tot twijfel verschrompelt de democratie tot een verbitterde man die aan de lopende band boze tweets rondslingert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.