Opinie

Maurice de Hond: 'Vereenvoudiging spelling dient een hoger doel'

De reacties op het voorstel om de 'ei' en 'ou' af te schaffen, laten twee parallelle werelden zien.

Beeld © Kippa

Mijn artikel waarin ik pleitte om de druk op scholen te verminderen door de korte ei te vervangen door een lange ij en de 'ou' te vervangen door een 'au', kreeg twee soorten respons. Positieve reacties (die ik vooral één-op-één ontving) waarin men aangaf dat men zelf lang op school had gezwoegd om de spelling onder de knie te krijgen. Veel mensen bekenden nog steeds bang te zijn om spelfouten te maken. Er waren ook veel negatieve reacties, vooral via sociale media, van mensen die reageerden alsof ze door een wesp gestoken waren.

Toen ik donderdag de reacties van diverse columnisten in de Volkskrant las en de verschillende ingezonden brieven (allemaal negatief, soms met absurde argumentaties) voelde ik mij alsof ik bij een bijeenkomst van PVV-aanhangers had voorgesteld Zwarte Piet te verbieden.

Het interessante eraan is dat deze twee soorten reacties een prima illustratie zijn van een patroon dat ik al lange tijd herken bij mijn peilingen. Er zijn in Nederland twee parallelle werelden, waar ontwikkelingen sterk verschillend worden beoordeeld. Daarbij is weinig inlevingsvermogen voor de mensen in 'de andere wereld'.

De ene wereld bestaat vooral uit hoogopgeleiden, zoals het overgrote deel van de D66-kiezers. De andere wereld vooral uit laagopgeleiden, zoals het overgrote deel van de PVV-kiezers. Beiden kunnen of willen zich niet verplaatsen in elkaars wereld. In extremo zien we dat patroon nu in de VS tussen de aanhang van Clinton en Trump.

De essentie van het probleem van die twee parallelle werelden kan aan de hand van de reacties op mijn voorstel prima geïllustreerd worden.

Lees hier enkele reacties:

Geef kinderen de kans zich te verwonderen over taal
De ingezonden brieven van zaterdag 5 november.

Spelling is niet iets noteren 'zoals je het hoort', Maurice
De jongste telg van Maurice de Hond, destijds een jaar of 3, was zo verduiveld handig op de iPad met haar kleine handjes, dat volgens haar vader het hele Nederlandse onderwijs op de schop moest.

De Honts foorstel vurdient parlementère ankètu
Mouries de Hond stelde gisteren in de Volkskrant voor alle ei's te vervangen door ij's, en au's en tevens ou's onder één paraplu te brengen, namelijk de au.

In 1934 zijn er nogal wat spellingsregels veranderd. Onder andere is 'zoo' veranderd in 'zo' en is achter woorden als mens, bos, vlees de 'ch' weggehaald. Ongetwijfeld zullen voor veel mensen in 1934 deze veranderingen net zoveel pijn aan de ogen hebben gedaan als mijn voorstellen ten aanzien van de 'ei' en 'ou'. Maar ik denk dat vandaag de dag vrijwel niemand terug wil naar het spellen van 'mensch' zoals dat voor 1934 werd gedaan.

Dus we kunnen vaststellen dat zelfs ingrijpende veranderingen na een tijd niet meer als veranderingen worden ervaren, maar als normaal.

De vraag is dus niet of voor ons allen de door mij voorgestelde aanpassingen in eerste instantie als vreemd en zelfs als tegennatuurlijk worden ervaren. Natuurlijk zou een nieuwe spelling enorm wennen zijn, ook voor mij.

De vraag is of we bereid zijn die veranderingen desondanks te accepteren omdat het een hoger doel dient. Het wordt gemakkelijker voor kinderen (en nieuwkomers in ons land) om de spelling te leren, waardoor er tijd wordt bespaard, die aan andere nuttige zaken kan worden besteed. En de grote groep van laaggeletterden in Nederland wordt verkleind.

Alle reacties in de Volkskrant waren dus van de categorie 'het maakt mij niet uit of het een voordeel voor kinderen op school oplevert, maar ik vind het vreemd staan dus ik ben - mordicus - tegen'.

Het is een ironisch spiegelbeeld van wat we bij ditzelfde Volkskrant-publiek konden waarnemen toen het ging over protesten van buurtbewoners bij vestigingen van opvang van vluchtelingen. Dan vindt men wel dat die buurtbewoners hun eigen ongemak over het voorgenomen besluit moeten laten varen ten behoeve van een hoger belang.

Maar om een rustige afweging te maken van de mogelijke voor- en nadelen van mijn voorstel tot de vereenvoudiging van de spelling, is blijkbaar teveel gevraagd. De eigen primaire emotie overheerst. Lijken die personen uit die twee parallelle werelden toch meer op elkaar dan ze zelf denken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.