Opiniekinderopvang

Marktgerichte kinderopvang is schadelijk voor jonge kinderen

Kinderdagverblijven die economisch willen overleven zetten het bedrijfsbelang voorop, niet het kind, betogen Elly Singer en Loes Kleerekoper.

Beeld Hollandse Hoogte / Harold Versteeg

De zorg voor jonge kinderen zou niet iets moeten zijn waarop winst wordt gemaakt, stelt Aleid Truijens (Zaterdag, 30 november). Kinderopvang hoort een basisvoorziening te zijn. Ze laat zien hoe het systeem ouders in financiële problemen brengt. Wij willen toevoegen: marktgerichte kinderopvang is schadelijk voor jonge kinderen. Ouders hebben geen ­garantie dat hun kind in goede handen is in de huidige voorzieningen.

De afgelopen jaren werden organisaties voor kinderopvang opgekocht door grote bedrijven. 10 duizend voorzieningen vallen onder ondernemingen, waaronder buitenlandse multinationals (deels ­private equity) die primair gericht zijn op winst. De vroegere pedagogisch geschoolde directrices zijn vervangen door managers op afstand, geschoold in bedrijfs- in plaats van pedagogische belangen.

Het bedrijfsbelang bepaalt de groepssamenstelling. Gevolg: wisselende kinderen per groep, want die moet de hele week volledig bezet zijn. Groepen met twaalf 0- tot 4-jarigen in vaak kleine ruimten, wat vooral schadelijk is voor baby’s. Wisselende pedagogisch medewerkers, voor de ‘vroege beginners’ en de ‘laatblijvers’.

Onrust

In ons onderzoek vonden we veel onrust onder de kinderen: langer dan 3 minuten betrokken bij spel kwam zelden voor; dat wijst op onvoldoende emotionele veiligheid. Gelukkig zijn er kinderopvangorganisaties die veel investeren in kwaliteit en doen wat mogelijk is. Maar bij de recente economische crisis waren ook zij gedwongen groepen samen te voegen en te bezuinigen op kwaliteitsontwikkeling. Pedagogisch medewerkers hebben hart voor ‘hun’ kinderen. Maar er zijn grote kwaliteitsverschillen tussen en binnen kinderopvangvoorzieningen. Uit ggd-controles blijkt dat de kwaliteit bij 34 procent van de instellingen matig is en bij 10 procent procent onvoldoende, vooral op het gebied van pedagogisch klimaat, veiligheid en hygiëne.

De overheid heeft ook onderzoek laten doen, de Kwaliteitsmonitor. Dat gaf een redelijk positief beeld. Maar aan dit onderzoek deden in 2018 slechts 30 kinderdagverblijven mee. De onderzoekers hadden 98 kinderdagverblijven benaderd, maar 69 procent weigerde deelname, want: te druk, te veel personeelswisselingen en ziekte, te kwetsbare kinderen. Precies de factoren die samenhangen met een lage pedagogische kwaliteit.

Wisselingen

We hebben geen recent onderzoek naar stress bij kinderen door alle wisselingen, terwijl langdurig stress een van de grootste risicofactoren is. Het gaat om zorg en opvoeding van kinderen vanaf 3 maanden tot 4 jaar, alles wat in die periode fout gaat, kost later persoonlijk leed en handenvol geld. In de eerste jaren wordt de basis gelegd voor de verdere ontwikkeling.

Het is een illusie dat de markt zichzelf reguleert bij zoiets essentieels als kinderzorg. Laten we stoppen met een systeem van marktgestuurde kinderopvang. Kinderen vanaf 3 maanden horen niet op de markt, maar in publieke voorzieningen waarin niet ‘opvang’ maar opvoeding centraal staat.

Elly Singer en Loes Kleerekoper zijn beiden pedagoog, psycholoog en onderzoeker opvoeding jonge kinderen en de auteurs van het ­Pedagogisch Kader Kinderopvang 0-4 jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden