Commentaar

Mark Rutte komt niet verder dan een dubbele boodschap

Na Ruttes ‘reflectie’ op televisie is het tijd voor het pad van Tjeenk Willink: de inhoud.

Dat Rutte niet van wijken wil weten, is duidelijk. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Dat Rutte niet van wijken wil weten, is duidelijk.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Nieuwe bewindslieden zijn gewaarschuwd. De wekelijkse ministerraad gaat straks ‘van tien tot tien’ duren. Terug naar de jaren zeventig, zou het?

Mark Rutte, de man die het afgelopen decennium met zijn bestuursstijl de VVD aan zowat alle partijen in de Tweede Kamer wist te verbinden, kwam maandagavond in Nieuwsuur vertellen dat het tijd is om ruimte te maken voor tegenstellingen. Discussie moet er zijn, ‘juist tussen de middenpartijen onderling’.

Door de foto van de paperassen van verkenner Ollongren (‘Pieter Omtzigt: functie elders’), het haperende geheugen van Rutte (‘over Omtzigt is niet gesproken’) en het nachtelijke debat op 1 april (‘ik heb niet gelogen’), is het vertrouwen in een eventueel kabinet-Rutte IV aanzienlijk geslonken. Verbinden moet voortaan anders: met tegenmacht, minder achterkamertjes en meer transparantie.

Het zal voor Rutte een balanceeract worden en het tv-interview was er een eerste proeve van. Hij zat er als ‘voorman van mijn partij’, zei hij, maar de spijkerbroek en opgerolde hemdsmouwen van de VVD-festivals waren thuis gebleven. De partijleider droeg het pak van de premier. In 25 minuten zendtijd wilde hij zichzelf niet verloochenen, maar moest hij tegelijkertijd iets ‘radicaal’ nieuws aankondigen. Dat had hij het land immers, op de fiets voor Dick’s Snackcar, beloofd.

Hij deed het in een combinatie van deemoed (‘ik heb een fout gemaakt’) en bravoure (‘ik heb 2 miljoen voorkeurstemmen gehaald’). Meer debat in de ministerraad dus, een dunner regeerakkoord, meer ruimte voor de Kamer, geen klef coalitieoverleg, meer ‘menselijke maat’. ‘Ik acht hem tot veel in staat’, zei informateur Tjeenk Willink eerder. Rutte bleef zijn raadselachtige zelf. Hij gaat zowel dingen anders doen (‘veel fundamenteler doorvragen’), maar zei ook: ‘Ik ga niet opeens allerlei dingen anders doen’. Dat wordt een ingewikkelde spreidstand.

Wel duidelijk is dat Rutte niet van wijken wil weten. De Kamer is het nu aan zichzelf verplicht de weg van Tjeenk Willink te bewandelen: praten over de inhoud. De poppetjes komen verderop wel weer ter sprake. Of een herstelde Omtzigt dan alsnog aanhaakt, moet voorlopig van later zorg zijn.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden