ColumnBert Wagendorp

Mark Rutte is een homo politicus, Klaas Dijkhoff een mens

Bert Wagendorp artikel column Beeld .
Bert Wagendorp artikel columnBeeld .

In de onafzienbare reeks interviews in de kerstbijlages van de kranten vielen mij twee gesprekken op. Het eerste stond in NRC Handelsblad: zijn biografe Petra Koning sprak met Mark Rutte. In het tweede ondervroeg het Volkskrant-duo Huigsloot- Korteweg Ruttes tot voor kort beoogde opvolger, Klaas Dijkhoff.

Rutte is premier van dit land sinds 14 oktober 2010 en het ziet ernaar uit dat hij dat nog wel even blijft – desnoods demissionair. Over 62 dagen passeert hij de oude Drees op de eeuwige ranglijst van langst zittende premiers (tien jaar, 137 dagen) en daarna moet hij alleen Ruud Lubbers nog voorbij (11 jaar, 291 dagen). Daarvoor is een vierde kabinet-Rutte noodzakelijk. Rutte is historicus, kent de getallen en weet dat een prominente plek in de parlementaire geschiedenis verzekerd is wanneer hij als eerste de magische grens van 4000 dagen passeert.

Ik zocht in het gesprek naar aanwijzingen dat er zo langzamerhand sleet begint te komen op Ruttes drive, maar daar viel niets van te merken. Rutte verklaarde monter dat hij Nederland wil gaan voorbereiden op 2030 – waarmee niet is gezegd dat hij het land persoonlijk dat jaar wil binnenvoeren. Al begin ik zo langzamerhand te denken dat we niets mogen uitsluiten. Hij is nog geen Sjeik Khalifa bin Salman, de premier van Bahrein die vorige maand overleed na een premierschap van 49 jaar. Maar Rutte is 53, dus vijftien jaar kunnen er nog best bij.

Er zit een wetmatigheid in de duur van Nederlandse premierschappen: na tien jaar komt de klad erin en nadert het einde. Niets wijst erop dat dit treurige lot ook Rutte binnenkort al wacht. Hij is nog steeds hoogst populair en zijn partij is veruit de grootste. Bovendien is hij erin gespecialiseerd alles wat hem zou kunnen beschadigen op behendige wijze weg te moffelen. Op de vraag of hij de toeslagenaffaire als een smet op zijn premierschap beschouwt: ‘Dan maak ik het tot iets van mezelf, terwijl het om de getroffen ouders moet gaan. (…) Maar een smet? Daar moet ik over nadenken, of ik daar ja of nee op zeg.’

Een verbijsterend antwoord van een premier die er jarenlang met de neus bovenop zat en verantwoordelijkheid droeg voor een van de grootste na-oorlogse politieke schandalen; maar ik vermoed dat Rutte het gewoon meent. Hij beheerst de sublieme achteloosheid.

Er was een opvolger, tot Klaas Dijkhoff in oktober liet weten de politiek te verlaten. Na lezing van het interview in de Volkskrant begrijp je goed waarom. Dijkhoff vindt dat hij meer is dan politicus – hij is ook echtgenoot, vader en PSV-fan. Hij heeft geen zin meer in bewaking voor hem en zijn gezin. De shitstorm waarin elke politicus van enige betekenis met enige regelmaat onherroepelijk belandt is niet zijn favoriete weertype. Dijkhoff, lees je tussen de regels door, is klaar met de politiek en de lasten die het vak van politicus met zich meebrengt. Hij wil zijn leven terug.

En daar ligt het grote verschil met Mark Rutte. Diens leven is de politiek. Dijkhoff is een mens, Rutte een homo politicus die volop geniet van zijn vak. Ik vrees dat hij ook niet zou weten wat hij anders zou moeten doen.

Om dat einde nog even uit te stellen, heeft Rutte zelfs een visie ontwikkeld – je kunt geen 4000 dagen een premier zonder visie zijn. De visie luidt dat we als Nederland een baken voor de wereld kunnen zijn in het stimuleren van milieuvriendelijk produceren. Een zeer verrassende visie die nog eens Ruttes enorme flexibiliteit laat zien.

Dijkhoff wil een ‘soort strategisch adviesbureau’ beginnen. Of iets anders. Als het maar geen politiek is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden