Commentaar Mark Harbers

Mark Harbers én de beeldvorming over asielzoekers werden slachtoffer van miscommunicatie

Mark Harbers van de VVD Beeld EPA

Aan het aftreden van staatssecretaris Mark Harbers zal in de parlementaire geschiedschrijving nog lang worden gerefereerd. Niet vaak nemen Nederlandse bewindslieden hun politieke verantwoordelijkheid zo strikt. Doorgaans gaan er weken of maanden van uitvluchten, afschuiven, verdedigingslinies en excuses vooraf aan de vaststelling dat de situatie onhoudbaar wordt. Harbers daarentegen koos de zuivere lijn. 

Hij wilde volledige openheid over alle misdrijven in en rond asielzoekerscentra. Zijn ambtenaren besloten anders. Daarmee werd de Kamer in Harbers’ ogen verkeerd geïnformeerd. Daarvoor kan niemand anders dan hijzelf verantwoordelijk worden gesteld, oordeelde hij zelf, waarop hij zijn conclusie trok. 

Los van alle politieke strategische overwegingen – zijn VVD wilde in een verkiezingsweek ongetwijfeld zo snel mogelijk van de kwestie af zijn – is dat een staatsrechtelijke lijn waartegen weinig is in te brengen. Het dualisme zou op het Binnenhof meer lucht krijgen als meer bewindslieden er zo ontspannen in zouden staan.

Intussen zit er wel een hoogst onbevredigende kant aan de zaak. Want in al zijn rechtlijnige zuiverheid bezwijkt Harbers hier ook voor de publieke opinie die inmiddels meent dat zijn ministerie een reeks moorden en doodslagen door asielzoekers onder het tapijt trachtte te vegen. Harbers’ ambtenaren droegen in hoge mate bij aan dat idee doordat ze dagenlang niet in staat waren de aard van de cijfers juist te communiceren.

De waarheid is dat er slechts in één geval sprake was van moord. Verder ging het om pogingen en dubbele registraties, meestal gepleegd in eigen kring, zonder enig effect op de omgeving. In het algemeen zijn asielzoekers – relatief vaak jonge mannen – niet vaker bij misdrijven betrokken dan autochtone jonge mannen in dezelfde sociaal-­economische positie.

Voor die nuance was deze week in het grootste deel van de Tweede Kamer niet veel ruimte meer. Hier is een bewindsman bezweken aan een rookwolk waar slechts een bescheiden vuurtje onder brandde. Zijn opvolger staat om te beginnen voor de taak om uit te zoeken hoe dit op het ministerie zo uit de hand heeft kunnen lopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden