Column

Mannen opgelet, de vrouwen grijpen de macht

Het woord is gevallen, schreef onze Britse correspondent Patrick van IJzendoorn gisteren op de voorpagina van deze krant: 'femicratie'. Woorden dienen gewetenloos waarheid en leugen, maar als ze vallen is er hoe dan ook iets aan de hand: de werkelijkheid wordt betrapt of de schijnwerkelijkheid benoemd. Het is voorlopig nog een Engels ('femocracy') of Duits woord ('Femokratie'), maar binnen de kortste keren zal 'femocratie' ook hier ingeburgerd zijn, ook al is een vrouwelijke premier in Den Haag nog in geen velden of wegen te bekennen.

Theresa May en Andrea Leadsom.Beeld AFP

In Duitsland is ze er al, in de VS straks ook en binnenkort in Groot-Brittannië eveneens. Het gevecht om het premierschap gaat tussen Theresa May en Andrea Leadsom - inderdaad twee vrouwen. Van Theresa May weten we inmiddels dat ze graag mag dansen op ABBA's Dancing Queen, dat ze een Ottolenghi-kookboek in de kast heeft staan, eigenlijk tegen de Brexit was én dat ze conservatiever is dan aftredend premier Cameron. Over Leadson schreef Richard Godwin deze week in The Evening Standard dat ze dan weliswaar een vrouw is, maar toch in de eerste plaats een idioot - het was verfrissend dat Leadsom gewoon als politica werd benaderd.

In 2010 publiceerde de Amerikaanse sociologe Hanna Rosin in The Atlantic een geruchtmakend stuk onder de kop The End of Men: And the Rise of Women. In 2010 waren er in de VS voor het eerst meer werkende vrouwen dan werkende mannen, waren er meer vrouwelijke managers en studeerden er op elke twee mannen drie vrouwen af aan de universiteiten. Op grond hiervan, en nog veel meer, kondigde Rosin het einde van de patriarchale samenleving aan. Vrouwen hadden volgens haar de 'gender war' gewonnen: in de moderne, post-industriële samenleving zouden vrouwelijke eigenschappen prevaleren boven mannelijke. Ik denk dat ze gelijk had, maar dat doet nu even niet ter zake.

In de politiek zijn genoeg voorbeelden van vrouwen die al voor Rosins artikel leidende posities innamen (Ghandi, Thatcher, Brundtland). Maar in Groot-Brittannië vermoeden ze dat er nu écht iets meer aan de hand is. De premier van Schotland is een vrouw, die van Noord-Ierland eveneens, de Conservatieven en Labour in Schotland worden geleid door vrouwen, de nationalisten in Wales ook. Dit, gevoegd bij Hillary Clinton, IMF-directeur Lagarde en de Nieuw-Zeelandse Helen Clark, die secretaris-generaal van de VN wil worden, maakt het plaatje duidelijk: vrouwen grijpen de macht.

Het is in Groot-Brittannië niet de gewoonte IJslandse dichters te citeren, maar nu is Ingibjorg Haraldsdottir opeens hot, vooral doordat haar eigen premier Jóhanna Sigurdardottir deze week in het kader van de Britse politieke ontwikkelingen een van haar gedichten aanhaalde: Als alles is gezegd/ als de wereldproblemen/ zijn ontleed, besproken en geregeld/ komt er altijd een vrouw/ om de tafel op te ruimen/ de vloer te reinigen en de ramen te openen/ om de sigarenrook eruit te laten/ Reken daar maar op.

Ik heb geen verstand van poëzie, maar dit lijkt me typisch een raar IJslands gedicht. In Engeland wordt het niettemin vrij algemeen zo geïnterpreteerd: nadat de mannen er een zootje van hebben gemaakt, komen er vrouwen om de rotzooi op te ruimen. Het Conservatieve Hogerhuislid Barones Anne Jenkin of Kennington omschreef de stemming aldus: 'Ja, nanny, kom alsjeblieft en vertel ons wat we moeten doen.' Anderen verwezen naar de behoefte aan een 'mummy'.

Woorden. Soms ontkennen ze de werkelijkheid, soms maken ze er een karikatuur van.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden