Mannen als Weinstein en Cosby kunnen ook zo lang hun gang gaan omdat de openbaar aanklager ze niet durft aan te pakken

Net als bij Bill Cosby, roept de val van Harvey Weinstein vooral de vraag op hoe het mogelijk is dat Weinstein zo lang ongestoord zijn gang heeft kunnen gaan. Waren het bij Cosby 35 vrouwen die hem beschuldigden van seksueel misbruik, bij Weinstein staat de teller inmiddels op 22. Onder de vrouwen die Weinstein beschuldigen van ongewenste avances en in sommige gevallen zelfs verkrachting zijn onder meer de actrices Angelina Jolie en Gwyneth Paltrow.

Een reden waarom mannen als Cosby en Weinstein zo lang hun gang hebben kunnen gaan is dat ze hun slachtoffers altijd medeplichtig maken aan hun daden. De Italiaanse actrice Asia Argento vertelde bijvoorbeeld hoe haar in 1997 was voorgespiegeld dat ze naar een feest van Miramax zou gaan, om vervolgens naar een hotelkamer te worden gebracht waar verder alleen Harvey Weinstein was. Toen Weinstein de badkamer uitkwam gehuld in slechts een badjas en met een fles bodylotion in de hand, eiste hij dat Argento hem zou masseren om haar vervolgens tot orale seks te dwingen.

Als een vrouw zachtaardig is, denkt ze dat zij de situatie had moeten oplossen. Als ze ambitieus is, dan heeft ze het er zelf naar gemaakt. Als ze grofgebekt of promiscue is, idem dito. En als ze talentvol genoeg was geweest, dan was het haar niet overkomen.

Het zal een belangrijke reden zijn waarom vrouwen verhalen over seksueel lastigvallen onderling nauwelijks delen. Daarom alleen al is het toe te juichen dat beroemde sterren als Jolie en Paltrow nu over hun ervaringen vertellen. Als het zelfs hun is overkomen, ligt het misschien toch niet aan vrouwen zelf?

Maar een andere reden waarom mannen als Cosby en Weinstein decennialang hun gang konden gaan, is dat openbare aanklagers hun vingers doorgaans niet willen branden aan vervolging van de rijken en machtigen op aarde. Dat geldt in het bijzonder voor Manhattan district attorney Cyrus Vance jr. De afgelopen twee weken waren er twee onthullende verhalen over hoe Vance tegen het advies van zijn eigen zaaksofficieren in ervan afzag mensen met geld en macht aan te klagen, om vervolgens tienduizenden dollars als bijdrage aan zijn verkiezingscampagne van de advocaten van de rijken en machtigen te accepteren.

In het eerste geval ging het om Ivanka Trump en Donald J. Trump jr., die investeerders bezwendelden bij de verkoop van appartementen in de in aanbouw zijnde Trump SoHo-toren. Het tweetal vertelde potentiële kopers dat al meer dan de helft van de appartementen verkocht was, terwijl het in werkelijkheid om slechts 15 procent van de appartementen ging.

Het team economische delicten van het Manhattan District Attorney's Office had al strafklachten voorbereid, maar die werden door Vance van tafel geveegd nadat hij bezoek had gehad van Trumps advocaat Kasowitz. In de maanden daarna doneerde Kasowitz 20 duizend dollar aan Vances campagne en zorgde hij dat anderen nog eens ruim 50 duizend dollar schonken.

Toen de Italiaanse Ambra Battilana Gutierrez in 2015 aangifte deed van aanranding door Harvey Weinstein in zijn Miramax-kantoor in Manhattan, nam het New York Police Department die aangifte serieus genoeg om Gutierrez de volgende dag met opnameapparatuur weer op Weinstein af te sturen. Op de opnames is te horen hoe Weinstein toegeeft dat hij Gutierrez' borsten heeft betast en dat hij gewend is dat te doen. Toch weigerde Cyrus Vance Weinstein aan te klagen voor aanranding, zogenaamd wegens gebrek aan bewijs. Vance incasseerde vervolgens wel tienduizenden dollars aan campagnebijdragen van Weinsteins advocaten.

Ik heb een soortgelijke ervaring met Cyrus Vance. En anders dan in Nederland, kun je in New York geen bezwaar maken tegen een beslissing van het Openbaar Ministerie om niet tot vervolging over te gaan.

Vaak wordt de verkrachtingszaak tegen Dominique Strauss-Kahn uit 2011 aangevoerd als bewijs dat Cyrus Vance geen ruggegraat heeft om mensen met geld en aanzien te vervolgen. Daarin schuilt een kern van waarheid. Als Strauss-Kahn niet een team van topadvocaten had kunnen inhuren, was zijn zaak ongetwijfeld wel in een strafproces uitgemond.

Daar staat tegenover dat als Strauss-Kahn een Amerikaanse Wall Street-bankier was geweest in plaats van een Fransman aan het hoofd van het Internationaal Monetair Fonds, Vance überhaupt niet tot vervolging was overgegaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden