Brieven Zaterdag 26 oktober

Mag een mens niet meer afwijken?

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 26 oktober.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: Anders zijn

Het is ongelooflijk dat op basis van geruchten van omwonenden de politie een inval doet in een huis in Ruinerwold en dat de pers al gauw weet te melden dat er vermoedelijk mensen in een kelder worden vastgehouden.

De berichtgeving gaat al snel over mensen die zich niet aan de normen houden. Mensen die weinig met de maatschappij en al helemaal met de overheid te maken willen hebben. Een enge sekte met een gek aan het hoofd. De hoofdverdachte wordt opgepakt op verdenking van wederrechtelijke vrijheidsberoving, witwassen en het benadelen van de gezondheid van anderen. De klusjesman wordt opgepakt omdat hij niet wil meewerken aan het onderzoek.

In wat voor wereld zijn we beland? Het fanatisme waarmee de pers zich zo snel op deze mensen stortte en hen op basis van weinig concreets aan de schandpaal nagelde, is ongelooflijk. Wat is de relevantie? En waar gaat het  ­eigenlijk over?

Natuurlijk gaat het hier over mensen die anders zijn. Die op zichzelf zijn en niet veel op hebben met overheid en de gemeenschap. Die misschien wel de wet overtreden en zich daar uiteindelijk bij de rechter voor moeten verantwoorden. Maar het gaat ook gewoon over mensen die hun eigen leven willen leiden. Maar daar zijn de overheid en de goegemeente niet van gediend.

Als mens en individu word ik heel zenuwachtig van het feit dat gewone dingen zo uit de context wordt getrokken. Er zijn landen waar dit soort zaken gewoon zijn. Landen die wij niet prettig vinden en die we graag de les lezen. Als individu heb je geen verweer tegen collectieve waanzin. Mag een mens niet meer ­afwijken? Schijnbaar niet. En de media poken dit vuurtje op met geruchten en rare, maar vooral nare, suggestieve en subjectieve reconstructies.

Erik DijkstraPunthorst

Luister verder

Op zijn boerderij in Ruinerwold leefde Gerrit Jan van D. met zijn kinderen een teruggetrokken leven, maar online was hij erg actief en ontwikkelde hij onder de naam John Eagles zijn eigen evangelie. In deze podcast hoor je Jurre van den Berg, correspondent Noord-Nederland, en Hessel von Piekartz van het onderzoeksteam van de Volkskrant over de zoektocht naar zijn wereldbeeld.

Dierenrechten

Rechtsfilosoof Janneke Vink bepleit grondrechten voor dieren (Ten eerste, 22 oktober) en heeft een kat als lijfeigene. Met het toekennen van rechten aan dieren kunnen mensen zich in een morele competitie van elkaar onderscheiden, een beter mens zijn.

Dieren hebben hier zelf niets aan. Het maakt voor een dier niet uit of het mishandeld wordt door een mens, of levend doorgeslikt, verscheurd of kaal geplukt door een ander dier. En ook niet of dit zinvol (opeten), of zinloos is (een kat die achteloos een vogeltje sloopt en stuiptrekkend achterlaat).

Dat neemt niet weg dat we afspraken kunnen maken over hoe we met dieren omgaan. Maar dat zijn geen rechten, want rechtshandhaving is onmogelijk. Of krijgt de verveelde kat die een vogeltje sloopt een advocaat en een celstraf of een boete? Of is een vogeltje slopen een grondrecht van een kat, maar niet van de diersoort mens?

Willem MarisOspel

Vrije muis

Frans Meulders betoogt in zijn brief dat het moeilijk is dieren rechten te geven (O&D, 24 oktober). Als voorbeeld stelt hij dat er van de muis diverse ‘varianten’ zijn, bijvoorbeeld knuffeldier, proefdier en de muis die als diervoeding dient.

Maar zodra niet-menselijke dieren rechten hebben dan bestaan knuffelmuizen, proefdiermuizen of muizen die voedsel zijn voor andere huisdieren niet meer. Dan is er nog slechts één variant, de vrije muis.

Jan ten CateDen Haag

Beeld Bas van der Schot

M/V

Sam Bettens vertelt over zijn transitie van vrouw naar man (Magazine, 19 oktober). Een traject met ingrijpende operaties, waarbij organen worden verwijderd en nieuwe worden gecreëerd, plus het levenslang slikken van hormonen. De nieuwe organen kunnen bij lange na niet wat de oude konden en zijn vooral gericht op uiterlijk. Tot meer is de medische wetenschap niet in staat.

Zijn er geen andere oplossingen voor de wens het lichaam van de andere sekse te hebben? In Zuidoost-Azië leven de Boeginezen, een volk van zeevaarders. Zij kennen geen hokjes voor mannelijk of vrouwelijk gedrag, maar vinden dat ieder mens eigen keuzes mag maken over beroep, kleding, uiterlijk, seksuele gerichtheid en dergelijke. Een stoere zeevaarder kan een man of een vrouw zijn, met mannen of met vrouwen vrijen of een transgender zijn.

Kunnen we daar geen voorbeeld aan nemen? In je leven doen wat je innerlijk voelt als juist om te doen? Zonder aan je lichaam te sleutelen, met als gevolg dat zaken als lust en voortplanting gewoon mogelijk blijven?

Annelies de VriesWageningen

Brexit-saga

Moet de term ‘Poolse Landstag’, die duidt op een rommelige vergadering of een andere bijeenkomst met veel rumoer, niet eens vervangen worden door de term British landtag of ‘Brexit-saga’?

Wim PeschNijmegen

Jip-en-janneketaal

De huidige formatbrieven worden op last van staatssecretaris Knops ook binnen het ambtelijk apparaat binnen de vereniging Nederlandse gemeenten aangepast (Ten eerste, 24 oktober).

Maar wil de ambtenarij wel de brieven in jip-en-janneketaal uitschrijven? Het is toch lekker makkelijk om in onbegrijpelijke taal te communiceren met de burger, en hem of haar vooral niet wakker te schudden?

De gemeenten krijgen het druk met eventuele opmerkingen en vragen beantwoorden in eenvoudig taalgebruik. Gaan de overheden dit serieus overnemen ten gunste van de burgers, of gaat men liever over tot de orde van de dag?

Erik WilsValkenswaard

Begrijpelijk

Ambtenaren schrijven wel duidelijk, want iedereen kan het lezen. Ze schrijven alleen niet begrijpelijk.

De kop boven het artikel had dan ook moeten zijn: ‘Ambtenaren krijgen les in begrijpelijk schrijven’. Zo ook de Volkskrant.

Constance BonewaldOosterhout

Chili

Ik kan professor Silva nog volgen als hij zegt dat de sociale ongelijkheid niet de belangrijkste oorzaak is voor de opstanden in Chili (Ten eerste, 22 oktober).

Wat ik niet snap, is dat een bevolking die in opstand komt voor betere leefomstandigheden, wordt weggezet als ‘een geradicaliseerde groep anarchisten’. Zijn onze boeren en leraren dan ook ­geradicaliseerde anarchisten die ‘willen dat de straat regeert’, alleen omdat ze voor zichzelf opkomen?

Matthijs WesselingGouda

Turkije

Turkije valt Syrië binnen en dreigt miljoenen vluchtelingen Europa in te sturen als de Europese Unie de gewelddadige inval veroordeelt. De EU had volgens Arie Elshout met snel inzetbare eenheden kunnen en moeten optreden, maar doet niets (Zaterdag, 19 oktober).

De EU doet wel degelijk iets: zij biedt grootschalige financiële steun aan Turkije. Als kandidaat-lidstaat ontvangt het land in zes jaar (termijn 2014-2020) 4,5 miljard euro, dus zo’n 750 miljoen per jaar. Dit geld is nota bene vooral ­bedoeld voor rechtsstatelijke hervormingen. Omdat daar niets van terechtkwam, heeft het Europees Parlement er in 2018 70 miljoen per jaar afgehaald.

Gezien de huidige buitenlandse agressie en de grove uitholling van de rechtsstaat heeft Turkije blijkbaar elke serieuze wens om EU-lid te worden opgegeven. Het heeft geen enkel uitzicht op toetreding, maar de lidstaten durven dit niet te erkennen, houden de valse schijn op en blijven het autocratische regime financieel steunen. Waarom heeft niemand het daarover?

Bob van den Bosoud-lid Europees Parlement D66, Den Haag

Lodz

Hoe is het mogelijk dat in een artikel over de Poolse stad Lódz de geschiedenis van het getto van Lódz ontbreekt (Magazine, 19 oktober)?

Van 1940 tot de zomer van 1944 heeft het getto bestaan. Het bestaan werd gerekt door de vele textielfabrieken in het getto met Joodse arbeiders die voor de Duitsers werkten. Van de meer dan 200 duizend inwoners van het getto trof het Sovjet-leger bij de bevrijding in januari 1945 nog maar 800 overlevenden aan. De rest was gedeporteerd naar de vernietigingskampen Chelmno en Auschwitz.

Harry KralSellingen

CBR

Het CBR raakt financieel in de problemen. Het halen van een rijbewijs is kostbaar in Nederland. Bij onze zuiderburen kost het 118 euro. Wordt het niet tijd om de onaantastbare monopoliepositie van het CBR te doorbreken en het halen van een rijbewijs goedkoper te gaan regelen? Andere landen kunnen het ook.

Richard KoopmanOss

Burgerslachtoffers

Ik word een beetje moe van de allergische reacties op de berichtgeving over het bombardement met burgerslachtoffers in 2015 in Irak (Ten eerste, 21 oktober). Het ministerie van Defensie houdt de kaken op elkaar, verwijst naar anderen en overweegt niet eens een schadevergoeding aan degenen die door deze actie, uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de Navo en Nederland, ­ernstige schade hebben ondervonden. Voormalig Navo-secretaris-generaal De Hoop Scheffer wuift alle kritiek weg, want er is zorgvuldig gehandeld.

Dat laatste is nu net de vraag. Het gaat niet om wie ‘schuldig’ is, maar om wie er verantwoordelijk zijn, wat er precies gebeurd is, waarom dat zo gebeurd is en wat we er van kunnen leren.

In dit soort conflicten zijn burgerslachtoffers onvermijdelijk. Dat laat onverlet dat je moet proberen dat zo veel mogelijk te vermijden. Een grondige, feitelijke analyse brengt wellicht zaken naar voren die volgende keer beter kunnen. De allergie van bestuurders voor het boven water komen van de feiten is niet bevorderlijk voor het vertrouwen dat de bevolking in hen heeft. Stompzinnig is vooral dat ze over het hoofd zien dat het wellicht inderdaad zeer zorgvuldig is gegaan en dat er weinig van te leren valt. Hun houding roept het beeld op dat er wat te verbergen valt.

Albert KnopHorn

Bombardement

Gaan we nu ook de Engelsen en de Amerikanen ter verantwoording roepen voor alle vergisbombardementen uit de Tweede Wereldoorlog, zoals op het ­Bezuidenhout in Den Haag of op Bospolder-Tussendijken in Rotterdam?

Hoe verschrikkelijk de zeventig doden bij de aanval op de Irakese bomautofabriek van IS in 2015 ook zijn, het is meer dan waarschijnlijk dat met de daar gefabriceerde bomauto’s veel meer slachtoffers zouden zijn gemaakt als ze niet zouden zijn vernietigd.

Jos OnderdelindenRotterdam

Zonnepanelen

Hans Siemes heeft een goed punt: het plaatsen van zonnepanelen op weilanden en akkerland is vooralsnog geen goed idee en daarvoor vette subsidies verlenen, is het paard achter de wagen spannen (O&D, 23 oktober). Er zijn namelijk nog veel plekken die veel eerder voor plaatsing van zonnepanelen in aanmerking komen, zonder dat er onbebouwde grond voor wordt geofferd. Denk aan de enorme loodsen die her en der rond verkeersknooppunten worden gebouwd als o.a. distributiecentra.

Mijn voorstel: neem de verplichting tot het plaatsen van zonnepanelen op deze daken op in het Bouwbesluit. Dat kent al sinds jaar en dag een hoofdstuk duurzaamheid, over o.a. de energiezuinigheid van gebouwen. Ieder bouwplan moet aan het Bouwbesluit voldoen om een bouwvergunning te krijgen.

Geef desnoods ontheffing van het stikstofprobleem als ter compensatie zonnepanelen worden geplaatst. Kies voor een praktische aanpak van milieuproblemen, niet voor een theoretische.

Hans ValkDordrecht

Gehorig huis

Bij het artikel over gehorige huizen (Ten eerste, 23 oktober), dacht ik terug aan ons gezin dat met twaalf kinderen woonde op de tweede en derde verdieping in een rijtjeshuis te Scheveningen.

Zodra wij, zelfs op onze sokken, herrie maakten, werden wij door onze moeder naar boven gestuurd. Dit om te voor­komen dat de benedenbuurman met de bezemstok tegen het plafond zou ­bonzen. Lukte niet altijd, dus huisbaas: geef de onderburen een bezemstok voor hun broodnodige rust.

David KruithofRoosendaal

Wereldtijd

Een aardig idee van Adriaan Slooff, één wereldtijd  (O&D, 24 oktober). Opstaan om 15.00 uur is een kwestie van wennen.

Maar dan: vanmiddag wordt het ineens 27 oktober. De afsprakenchaos is vast ook even wennen. Dan verzet ik toch liever heel af en toe mijn horloge. Ook in een globaliserende wereld heb ik nog altijd de meeste contacten dichtbij.

Ameling AlgraAlmere

Nieuwste geschiedenis

Ik ben het eens met historicus Geerten Waling dat menigeen ‘de geschiedenis te activistisch benadert’ en dat velen te bang zijn om ‘nationalistisch gevonden te worden’ (O&D, 25 oktober).

Hij heeft het er echter over dat geschiedenis ‘de lotsverbondenheid tussen mensen’ benadrukt. Dat kan ook zo zijn, maar we hebben inmiddels grote groepen migranten-Nederlanders in ons midden. Hun geschiedenis, positie en referentiekader is een andere. Ook hun vermeende belangen en gevoeligheden zijn ‘anders’, vandaar soms ‘dat activistische’.

Heeft Waling ook een idee hoe deze mensen in te voegen in onze gemeenschappelijke geschiedenis, zo dat allen zich herkend voelen? Een dilemma van de ‘nieuwste geschiedenis’, met veel haken en ogen.

Brenda Reyerse, oud-docent geschiedenis, Amsterdam

Geschiedschrijving

Geerten Waling zet historici met kritiek op de Gouden Eeuw of het slavernijverleden weg als politieke activisten. Hij neemt ons mee terug naar de 19de eeuw, toen historici nog de natiestaat optuigden met romantische verhalen over staatsmannen en veldheren. Volgens hem is geschiedenis geen democratie waarin alle stemmen gehoord hoeven te worden: geleerde heren moeten ­‘kijken wat interessant is’.

Kennelijk zijn de geschiedenis van gender, racisme, achtergestelde groepen, dekolonisatie, of internationale samenwerking dat niet. Dat hij schaamte en trots in geschiedschrijving laakt, is een klassiek geval van de pot verwijt de ketel. Zelf dweept hij voortdurend met het Plakkaat van Verlatinghe als baken van nationale trots en identiteit en geeft hij ook masterclasses voor het Forum voor Democratie. Is hij dan geen activist? Het frame van objectiviteit verhult zijn eigen ideologisch gekleurde visie op de vaderlandse geschiedenis.

Al in het eerste college van de opleiding Geschiedenis leer je dat geschiedschrijving nooit objectief is, maar ­altijd weerspiegelt hoe mensen in het heden met hun eigen bril naar het verleden kijken. Vraag maar eens aan een Griek of Macedoniër wie Alexander de Grote nou ‘echt’ is. Het zou fijn zijn als politici en opiniemakers daar wat meer op reflecteren wanneer ze ons de les lezen over ‘de feiten’ van ons verleden.

Paul Reefpromovendus Geschiedenis, Arnhem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden