Commentaar

Macron mikt op Europees succes, maar vecht thuis tegen zeer Frans extreem-rechts

Frankrijk is komend halfjaar voorzitter van de Europese Unie, terwijl in april de presidentsverkiezingen worden gehouden. Dat kan goed uitpakken voor Macron.

Peter Giesen
De Arc de Triomphe kleurt blauw en eronder wappert de EU-vlag om het Franse voorzitterschap te vieren. Dat er geen Franse vlag wappert is extreem-rechts een doorn in het oog. Beeld AFP
De Arc de Triomphe kleurt blauw en eronder wappert de EU-vlag om het Franse voorzitterschap te vieren. Dat er geen Franse vlag wappert is extreem-rechts een doorn in het oog.Beeld AFP

De strategie van president Emmanuel Macron is duidelijk: hij wil schitteren in Europa en zijn statuur als Europees staatsman verzilveren bij de Franse verkiezingen. Diezelfde strategie koos hij ook al aan het begin van zijn presidentschap in 2017.

Aanvankelijk kwam er weinig terecht van Macrons Europese ambities. Hij liep stuk op het geringe enthousiasme in Duitsland, waar bondskanselier Angela Merkel in haar nadagen een futloze grote coalitie met de SPD aanvoerde. Dat veranderde door de coronapandemie. Frankrijk stelde een Europees herstelfonds voor waarmee Duitsland akkoord ging. Nederland moest volgen.

Op vrijwel alle dossiers beweegt Europa zich nu in Franse richting: meer politieke sturing, meer investeringen. De tijd van de vrolijke vrijhandel is voorbij, die van de grote politiek keert terug. Vrijwel alle lidstaten van de EU zijn het erover eens dat Europa meer moet investeren in zijn defensie, zijn technologische sector, in het bewaken van zijn buitengrenzen en in het beschermen van zijn burgers.

Macron heeft het tij mee. Zelfs de regering-Rutte IV belooft kwistig met geld te strooien, terwijl Nederland zich voorheen afficheerde als leider van de ‘vrekkige’ lidstaten. Als Macron straks zijn eerste ambtstermijn afsluit, moet de conclusie zijn dat Frankrijk in Europa veel voortgang heeft geboekt.

Maar levert succes in Europa stemmen op? Frankrijk is de laatste jaren enorm verrechtst. De extreemrechtse kandidaten Eric Zemmour en Marine Le Pen voeren campagne op het thema Franse identiteit. De centrumrechtse kandidaat Valérie Pécresse volgt hierin, hoewel zij zegt pro-Europees te zijn. Afgelopen weekeinde protesteerde zij tegen het feit dat er ter gelegenheid van het Europese voorzitterschap alleen een Europese, en geen Franse vlag bij de Arc de Triomphe wapperde. ‘Het voorzitten van Europa ja, het uitwissen van de Franse identiteit nee!’, twitterde Pécresse. Geen van de rechtse kandidaten is voor een Frexit – het Britse voorbeeld is vooralsnog weinig inspirerend. Maar net als veel Franse kiezers vinden zij de Franse identiteit belangrijker dan de Europese samenwerking.

Voorlopig leidt Macron (officieel nog geen kandidaat) in de peilingen. Tegen Le Pen zou hij in een tweede ronde winnen met 56 tegen 44 procent. Die virtuele score voor Le Pen laat zien hoezeer extreemrechts in Frankrijk acceptabel is geworden. Het wordt een spannend half jaar, voor Europa en Frankrijk.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden