ColumnLisa Bouyeure

Macabere trend: tieners die oorlogsslachtoffertje spelen voor de likes

null Beeld

Een tiener met een blokjesbeugel, neuspiercing en bruine zijden hoofddoek kijkt met een wanhopige blik de camera in. Haar opgemaakte gezicht zit onder de bruine vegen. Dan ziet ze tot haar schrik haar zoontje staan. Beetje ingewikkeld misschien, maar het is een fictief zoontje en de ontmoeting vindt plaats op kortefilmpjesapp TikTok. ‘Wat doe jij hier?’, vraagt het meisje ontzet. ‘Ze gooiden bommen, mama’, antwoordt hij, ‘en jij stierf recht voor mijn neus.’ Plottwist: het meisje en haar fictieve zoontje zijn samen omgekomen in de oorlog en treffen elkaar nu in de hemel. ‘Maar mama, waarom hebben we onze verwondingen dan nog?’ De tiener stelt haar fictieve zoontje gerust: ‘Onze make-up laat zien hoe we zijn doodgegaan in Syrië.’

In werkelijkheid is het meisje helemaal niet Syrisch maar Pakistaans-Canadees. Dood is ze gelukkig ook allerminst, aan haar levendige profiel te zien. Haar filmpje maakt deel uit van een macabere nieuwe trend op TikTok, waarvoor tieners zich uitdossen als lijken en spelen dat ze in de hemel zijn. Ze filmen hun geschminkte gezichten recht van voren en kijken met droeve ogen in de lens, zodat je als toeschouwer, vers in het hiernamaals, een gesprek met ze lijkt te voeren. Op de achtergrond klinkt zielige popmuziek.

In de 15 seconden durende rollenspelen worden de meest uiteenlopende doodsoorzaken uit de doeken gedaan. De heksenprocessen van Salem, het bloedbad op Columbine High School en het zinken van de Titanic. De gele koorts, Oeigoer zijn in China en de oorlog in Afghanistan. Een wit weggetrokken meisje met twee vlechtjes vertelt over de keer dat ze verstoppertje speelde in Alaska en werd overvallen door een sneeuwstorm. Een jongen met roze haar speelt dat hij Eyad Hallaq is, de verstandelijk beperkte Palestijn die in mei werd doodgeschoten door de Israëlische grenspolitie.

Een macabere nieuwe trend op TikTok: tieners die zich uitdossen als lijken en spelen dat ze in de hemel zijn. Zo speelt dit Pakistaans-Canadese meisje dat ze is ­omgekomen in de oorlog in Syrië.  Beeld TikTok
Een macabere nieuwe trend op TikTok: tieners die zich uitdossen als lijken en spelen dat ze in de hemel zijn. Zo speelt dit Pakistaans-Canadese meisje dat ze is ­omgekomen in de oorlog in Syrië.Beeld TikTok

Een populair subgenre van de verontrustende toneelstukjes zorgde deze week voor enige opschudding buiten TikTok: het geveinsde Holocaustslachtoffer. Een Joodse twitteraar had tientallen filmpjes verzameld waarin gemaquilleerde en verklede tieners acteren dat ze zijn vermoord in de gaskamers of worden geïnspecteerd door de nazi’s. Voor de authenticiteit zijn er streepjesoverhemden uit kasten getrokken en doeken om betraande hoofden geknoopt.

Van The Guardian tot aan Teen Vogue werd er bericht over deze traumapornotrend, het Auschwitz Museum bracht een verklaring uit en technologietijdschrijft Wired vroeg een paar van de verguisde tiktokkers naar hun beweegredenen. Die bleken nogal uiteen te lopen. Aan het woord kwam onder anderen een 15-jarige Amerikaanse wier voorouders in een concentratiekamp hadden gezeten. Volgens haar gebruiken veel mensen de Holocaust alleen om views en likes te krijgen, maar zij had met haar filmpje bewustzijn willen creëren. Jammer dat het er voor de kijkers precies hetzelfde uitziet.

Tiktokker Nadia, die met oogpotlood een davidster op haar ontblote schouder had getekend, bood deze week haar excuses aan in een nieuw filmpje. Toch leek ze de commotie niet helemáál te begrijpen. ‘Ik heb nog nooit een acteur gehaat zien worden omdat hij de rol van een Joods persoon in een concentratiekamp speelde’, redeneerde ze. ‘Maar misschien komt het doordat dit op TikTok stond.’

Misschien is de rest van de wereld inderdaad nog niet klaar voor 15 seconden durende oorlogsdrama’s met verkleedkistallure en top-40-hitjes als theme song. Een schrale troost voor dit in de wieg gesmoorde filmgenre: het is straks heerlijk rustig in de TikTok-hemel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden