Opinie

Maak van Soestdijk een museum voor sculptuur

Herbestemming paleis

Een plek om het beste werk van de Nederlandse beeldhouwers permanent te laten zien ontbreekt.

Bezoekers van Paleis Soestdijk in Baarn. De overheid heeft een prijs uitgeloofd voor het beste idee voor een nieuwe functie van het paleis plus park. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De laatste weken is er in veel media discussie ontstaan over herbestemming van paleis Soestdijk (zie 'De wilde nieuwe bestemming van Soestdijk'). Onderstaand voorstel voldoet bij uitstek aan de nieuwe Erfgoedwet die per 1 januari 2016 van kracht wordt.

Paleis Soestdijk is uniek, van internationale allure. Van buiten. Van binnen is de woonbestemming niet meer mogelijk. Het gebruik in de toekomst moet in overeenstemming zijn met de erfgoedgedachte: een gebouw met park waar alle inwoners van ons land trots op zijn.

Zoals we dat zijn op het Rijksmuseum, het Concertgebouw en Nationaal Park De Hoge Veluwe, en dat net als deze voor iedereen toegankelijk is. In ons land ontbreekt een nationaal museum-met-park voor sculptuur, een kunstvorm die zowel binnen als buiten gedijt.

In dit gemis kan worden voorzien door paleis Soestdijk een bestemming te geven als nationaal Paleis voor Sculptuur. Dat kan maar één keer, zo'n kans komt er nooit meer. Ik denk dat een grote meerderheid van onze bevolking en ons parlement zich zal vinden in deze bestemming van ons nationale erfgoed.

Charles Boissevain is jurist.

Goudmijn

In Nederland zijn er de privécollecties in het museum Beelden aan Zee, het Singer museum, Beeldengalerij Het Depot en het Kröller-Müller museum. Bovendien zijn er honderden galerieën en vele mooie beeldenparken waar sculptuur is te bewonderen. Soms van buitenlandse maar vooral van Nederlandse kunstenaars. Zij hebben de prachtigste sculpturen gemaakt. Voor wie ze niet allemaal kan bezoeken zijn er gelukkig websites.

Nederland is een goudmijn van onbekende sculptuurschatten, ook in de openbare ruimte. Maar er ontbreekt een plek waar permanent een grote collectie te zien is van de beste Nederlandse beeldhouwers. Een plaats ook die nog veel meer heeft te bieden dan alleen de beelden zelf.

De aanpassing tot Paleis voor Sculptuur kost geld en moeite.

Paleis Soestdijk. Beeld anp

Renovatie

De interne renovatie zal vele miljoenen kosten. Alleen al de renovatie van Huis Ten Bosch voor bewoning door één familie met staf kost tientallen miljoenen, het nieuwe muziek- en balletcentrum (De Stemvork) in Den Haag bijna 200 miljoen. En wat hebben alle renovaties van musea ons de afgelopen jaren niet gekost? Dan is herbestemming van paleis Soestdijk een koopje voor zo'n Nationaal Centrum van Cultuur als een Paleis voor Sculptuur. Bovendien bestaat de mogelijkheid om een aanzienlijk deel van het nodige geld via sponsors te verwerven. Vergelijk de kosten eens met de aankoopkosten van één prachtig kunstwerk zoals de Victory Boogie Woogie van Mondriaan voor 37 miljoen euro of recentelijk de sculptuur Bacchant van Adriaen de Vries voor ruim 22 miljoen euro.

Wat betreft de exploitatie: met het verwachte grote aantal bezoekers zal een toegangsprijs die mogelijk lager ligt dan die voor een kaartje voor een orkestuitvoering of een popconcert ruim voldoende zijn voor een financieel gezonde bedrijfsvoering.

Extra's

Een dergelijk Paleis voor Sculptuur met groot park biedt tevens de mogelijkheid voor vele extra's. Naast de horeca en museumwinkel een uitgebreide wetenschappelijke bibliotheek, een auditorium voor lezingen, colleges en symposia, grote studio's voor studenten sculptuur, aparte paviljoens voor exposities over een bepaald onderwerp. Denk aan beelden over het tegengaan van discriminatie. In Zuid-Afrika woont een kunstenaar die daar prachtige sculpturen over maakt - hij heeft zijn opleiding in Nederland genoten. Denk ook aan paviljoens met expositieruimte gewijd aan één kunstenares of kunstenaar om en om uit Nederland en het buitenland, één met sculpturen van dieren en één met driedimensionale beeldende kunst voor en door jongeren.

De voorgestelde herbestemming van paleis Soestdijk tot Paleis voor Sculptuur geeft Nederland een allure waarmee wij ons kunnen meten met de top van de internationale culturele wereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.