Opinie

Maak het schooladvies en de cito gelijkwaardig

De redeneringen van minister Bussemaker over de rol van de Citotoets zijn een slag in het gezicht van het basisonderwijs.

Beeld anp

'Als de Citoscore hoger is dan het oordeel van de leraar, laat ik de Citoscore zwaarder wegen. De Cito moet dan leidend zijn.' Stoere taal van minister Bussemaker, maar helaas niet zo doordacht. Wat is er namelijk aan de hand?

Nog slechts twee jaar geleden was de politiek het er bijna Kamerbreed over eens dat de Citoscore slechts een momentopname was, terwijl het basisschooladvies gebaseerd was op de hele schoolloopbaan van een leerling. De Citotoets moest daarom naar achteren verplaatst worden en de basisschool kon haar advies heroverwegen als het resultaat van die toets hoger was dan het advies.

Nu volgens de inspectie van het onderwijs blijkt dat kinderen met lager opgeleide ouders soms een lager advies krijgen dan kinderen met hoger opgeleide ouders, moet deze maatregel prompt weer op de schop: niet het advies maar de Citoscore moet leidend zijn. Hoewel, alleen als hij hoger uitpakt dan het advies. Als hij lager uitvalt, weegt het advies juist sterker.

Een opmerkelijke redenering, kenmerkend voor de oppervlakkigheid en het opportunisme in de politiek, een slag in het gezicht van het basisonderwijs dat leerlingen met behulp van een zorgvuldig samengesteld leerlingvolgsysteem acht jaar lang op professionele wijze heeft gevolgd. Om moedeloos van te worden.

Maar dat is niet het enige. Wat de minister niet begrijpt, is dat de ongelijkheid in het onderwijs door deze maatregel niet zal afnemen maar juist zal toenemen. Op dit moment loopt er reeds een lijn van Heemstede via het Gooi tot aan de Utrechtse Heuvelrug, van scholen waar de leerlingen aanzienlijk hogere adviezen krijgen dan in de rest van het land. Dat is niet toevallig: de verwachtingen van ouders in deze regio's zijn hoog en de druk op de basisschool is groot. De voorgenomen verschuiving van basisschooladvies naar Citotoets zal deze ontwikkeling nog versterken. Calculerende ouders zullen, als het schooladvies tegenvalt, alles op alles zetten om via de Citotoets alsnog hun zin te krijgen. Hun kind moet en zal op een zo hoog mogelijke afdeling terechtkomen en daar zet je alle mogelijke middelen voor in. Voorspelbaar is dat hierdoor het schaduwonderwijs, met zijn dure huiswerkinstituten en Citotrainingen, nog verder zal toenemen, en daarmee uiteindelijk ook de maatschappelijke ongelijkheid. Dat dit beter haalbaar is voor ouders met een goed gevulde bankrekening dan voor ouders die het minder hebben, hoeft immers geen betoog.

Is een grotere rol voor de Citotoets dan ongewenst? Integendeel, een harde en objectieve toets is nodig om de leerkracht van groep 8 te beschermen tegen druk van belanghebbenden en om het schooladvies te valideren. Maar niet om dit te overrulen, en zeker niet als de toets - die momentopname, weet u nog? - alleen telt als hij hoger is dan het advies. Zet schooladvies en Cito op een gelijkwaardige wijze naast elkaar en doe daarmee elke leerling recht!

Johan Veenstra is rector van het Comenius College.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.