Opinie

Maak het makkelijker voor migranten om hier te komen

In een echt ontwikkelingsperspectief op migratie wordt de mobiliteit van migranten niet beperkt maar bevorderd. Maak dus meer arbeidsmigratie mogelijk.

Een reddingsboot met migranten die zijn gered op de Middellandse Zee. Beeld afp

'Wie zijn leven riskeert om naar Europa te komen is niet alleen wanhopig; die heeft ook lef en ambitie.' De woorden van minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking zijn zowel een verademing als een teleurstelling. Een oude valkuil dreigt: ontwikkeling misbruiken als humanitair argument tegen migratie. Toch kan een ontwikkelingsperspectief op migratie een zinvolle bijdrage leveren aan het huidige debat.

Vergeleken bij de recente spierballentaal en 'paniekretoriek' die militair ingrijpen rechtvaardigt om migratie tegen te gaan, zijn Ploumens woorden een verademing. Ze erkent dat je migratie niet stopt door smokkelaarsboten te vernietigen.

Ook herinnert Ploumen aan het feit dat de meeste vluchtelingen en migranten in de regio blijven. Terwijl Libanon, een land met 4 miljoen inwoners, meer dan een miljoen Syriërs opvangt, bereikte minder dan 1 procent, zo'n 120 duizend Syrische vluchtelingen, vorig jaar Europa - op meer dan 500 miljoen EU-burgers.

Eerder in de Volkskrant

Raoul du Pré schrijft over het kabinetsplan om 50 miljoen euro te investeren in de ontwikkeling van de Afrikaanse economie.

Volgens het commentaar van woensdag 27 mei is de economische ontwikkeling van Afrika een must, maar lukt dat niet met handel alleen.

Lees hier het ingezonden stuk van Minister Ploumen, waarin zij pleit om Afrikanen hulp te bieden in eigen land.

Levert Ploumens vinger in de dijk werkelijk iets op? Lees hier het antwoord van Chef opinie Arnout Brouwers.

Economische investeringen

Ploumen wil nu voorkomen dat die ene procent naar Europa komt, door met investeringen in het land van herkomst te 'zorgen dat zo iemand zijn lef en ambitie inzet om een bestaan op te bouwen in eigen land'. Hoewel ze erkent dat het lastig is om politieke van economische migratiemotieven te onderscheiden, pleit ze voor economische investeringen als oplossing.

Dit is waarom het plan een teleurstelling is: het berust op oude misvattingen over de relatie tussen migratie en ontwikkeling. We noemen twee redenen waarom dit plan de toestroom niet zal doen afnemen.

Ten eerste weten we uit onderzoek dat bij toegenomen welvaart zowel de mogelijkheden als de ambities om te migreren in eerste instantie zullen toenemen. Investeren in ontwikkeling zal dus niet leiden tot minder, maar juist tot méér migratie.

Ten tweede zijn de motieven om te vertrekken niet alleen moeilijk te onderscheiden, ze zijn vaak ook meervoudig en complex. Politieke, economische, sociale en individuele factoren zijn met elkaar verweven. Die worden met alleen economische investeringen niet weggenomen.

Ingewikkeld verband

Het verband tussen migratie en ontwikkeling is dus ingewikkeld. Toch kan Ploumen zich vanuit een ontwikkelingsagenda op een zinvolle manier mengen in het migratiedebat, met lef en ambitie als kernwoorden.

Help, om te beginnen, voorkomen dat deze ambitieuze lefgozers onderweg naar Europa de dood vinden. Migranten kiezen voor gevaarlijke smokkelroutes, omdat alle reguliere kanalen om Europa te bereiken, zijn afgesneden.

Als smokkelboten vernietigd worden, zullen er nieuwe routes ont-staan die nog gevaarlijker en duurder zijn. Dit is een verspilling van het menselijk en financieel kapitaal van ontwikkelingslanden, maar ook van arbeidskrachten voor Europa, waar migranten nodig zijn tegen de vergrijzing.

Pleit met het oog op ontwikkeling voor het faciliteren van mobiliteit in plaats van voor verdere inperking ervan. Steun het migratieplan van de Europese Commissie dat voorstelt om meer erkende vluchtelingen naar de Europese Unie te halen en pleit voor meer mogelijkheden voor legale arbeidsmigratie.

Onzekerheid

Help verder voorkomen dat migranten hun lef en ambitie verliezen in Europa. Asielzoekers uit landen als Irak en Afghanistan blijken soms meer beschadigd door de onzekerheid in asielprocedures en detentiecentra, dan door het verleden in het land van herkomst. Als ze uiteindelijk teruggestuurd worden, is er van hun oorspronkelijke bravoure nog weinig over.

Pleit dus voor betere procedures, meer oog voor mensenrechten en meer mogelijkheden voor werk en studie tijdens hun verblijf hier, zodat mensen hun lef en ambitie behouden en die vanuit Europa of na terugkeer kunnen inzetten.

Een ontwikkelingsperspectief op migratie zou de mobiliteit van migranten moeten promoten in plaats van te beperken. Minister Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking, laat uw portefeuille niet misbruiken voor anti-immigratiebeleid, maar meng u in het migratiedebat, met lef, ambitie en een échte ontwikkelingsagenda!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.