opinie ontbossing

Maak een eind aan de schizofrenie van het Nederlandse klimaatbeleid en bosvernietiging

Opmerkelijk nieuws: herstel van bossen zou in theorie de opwarming van de aarde kunnen keren. Ondertussen heeft de EU de Mercosur-deal gesloten, een vrijhandelsakkoord dat ontbossing stimuleert en waar premier Rutte vierkant achter lijkt te staan. Dat gaat niet samen met de klimaatambities van het kabinet, betogen Greenpeace-campagneleiders Sigrid Deters en Marianne Benard.

Het Amazone regenwoud in Brazilië en ontboste grond die gebruikt wordt voor het planten van sojabonen. Beeld Reuters

Na jaren onderhandeling maakte de Europese Unie vorige week bekend de handen ineen te hebben geslagen met een aantal Mercosur-landen, waaronder Brazilië. De kern van die deal draait om Duitse auto’s versus Zuid-Amerikaans vlees. De EU zet hiermee haar deuren wagenwijd open voor producten die flink lagere standaarden hanteren met betrekking tot pesticidengebruik en GMO’s dan de producten die we binnen onze eigen grenzen produceren. De Mercosur-landen zijn nu al jaarlijks goed voor ruim 300 miljoen kilo kippenvlees en 250 duizend ton rundvlees voor de EU.

In Brazilië en omstreken zal de deal een impuls geven aan de landbouwindustrie, waaronder rundvlees, met nog meer bosvernietiging tot gevolg. Veeteelt is de grootste aanjager van ontbossing in het Amazonegebied. Ongeveer 63 procent van de ontboste grond is omgezet in weides voor koeien. Zo werd in 2018 in totaal 8.000 vierkante kilometer van het Braziliaanse Amazonegebied verwoest.

Sinds Jair Bolsonaro in Brazilië aan de macht is, staan bosbescherming en de mensenrechten ernstig onder druk. Volgens de in januari verkozen Bolsonaro moet producenten niets in de weg staan. Hij noemde dat zelfs de belangrijkste taak van zijn regering afgelopen maand.

Oneerlijke concurrentie

De Mercorsur-deal geeft een totaal verkeerd signaal aan Bolsonaro. Juist nu zou de EU zeer terughoudend moeten zijn bij de import van producten die leiden tot ontbossing. De EU zou haar invloed via de handelsrelatie met Brazilië moeten gebruiken om deze kwalijke zaken aan de kaak te stellen. Maar wat doet ze? Met deze deal wordt het importeren van vlees alleen maar makkelijker. De EU geeft ruim baan aan mijnheer Bolsonaro en kijkt de andere kant op, zolang deze producten maar goedkoop kunnen worden ingekocht.

De Mercosur-deal is een strop voor zowel de Nederlandse boeren als de kringlooplandbouwvisie van minister Schouten. Doordat in Brazilië de productiestandaarden laag zijn of zelfs ontbreken, ontstaat oneerlijke concurrentie op de Nederlandse markt. Duurzaam en lokaal geproduceerde producten zullen het afleggen tegen de spotgoedkope producten uit Zuid-Amerika, waardoor er een wezenlijk risico is dat de verduurzaming van de Europese en Nederlandse landbouw stagneert. Dit kan zelfs leiden tot een uitholling van de EU-standaarden, onder het mom van een ‘gelijk speelveld’. Terwijl we na jarenlange schaalvergroting en intensivering juist een transitie nodig hebben naar ecologische landbouw om onze biodiversiteit en het klimaat te beschermen.

Pure hypocrisie

Eerder in juni werd de minister-president ter verantwoording geroepen in de Tweede Kamer over zijn lobby voor de deal. Hoewel hij lobby wel als onderdeel van zijn takenpakket zag, gold dat niet voor de taak om daar verantwoording over af te leggen. Hij stuurde minister Blok in zijn plaats naar de Kamer, die vervolgens suste dat bosvernietiging, het klimaat en de mensenrechten heus nog wel aan bod komen. Na het sluiten van de deal. Door deze deal te sluiten, is de EU haar wisselgeld voor deze afspraken al kwijt. De EU heeft geen enkele stok achter de deur met deze deal, zoals minister Blok vorige week ook zelf beaamde. Met deze deal prevaleren opnieuw de korte termijn economische belangen boven de leefbaarheid van onze planeet.

De komst van de Mercosur-deal is nog geen uitgemaakte zaak, elke lidstaat dient nog in te stemmen met het akkoord. Daarom roepen wij de Tweede Kamer op om deze deal alsnog ongedaan te maken. Het is pure hypocrisie om enerzijds plannen te maken om klimaatdoelen te halen, ontbossing te willen stoppen en een noodzakelijke groene transitie te bewerkstelligen in onze landbouw en tegelijkertijd een deal te ondertekenen die al deze plannen ondermijnt. Handelsverdragen zoals deze werken pas voor mens en natuur als de duurzaamheidseisen in de kern, dus als bindende maatregelen, in zo’n deal worden opgenomen.

Sigrid Deters en Marianne Benard zijn campagneleiders bij Greenpeace.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden