Opinie Brieven

‘Lumpsumfinanciering werkt averechts’

De ingezonden lezersbrieven van donderdag 5 juli.

Mbo-studenten in Bergen op Zoom, 2015. Beeld Arie Kievit

Brief van de dag: Mbo-onderwijs

Toen minister Ritzen in 1991 de lumpsumfinanciering instelde in het middelbaar beroeps­onderwijs waardoor besturen en directies van scholen zelf de buit mochten verdelen, waren de eerste maatregelen het eigen salaris uit de schaalsystematiek halen en verhogen tot de balken­endenorm, het permanent uitdijen van allerhande staffuncties, het inhuren van dure bureaus voor advies, leerstof- en toetsontwikkeling en het bouwen van indrukwekkende onderwijspaleizen.

Dat moest ergens van betaald worden. De schalen 11 en 12 voor de leerkrachten werden afgeschaft, nu kom je niet verder dan schaal 10.

De leraar zag zo niet alleen zijn salaris fors inkrimpen maar ook zijn bevoegdheden. Waar de leraren eerst zelf grotendeels het onderwijsprogramma bepaalden, lesstof ontwikkelden, toetsen en examens maakten, elkaar controleerden op examenbeoordelingen, zijn ze nu verplicht dat in te kopen bij de diverse buitenschoolse bureaus. Dat lijkt taakverlichting te geven, maar voor deze klussen werd je vroeger betaald of kreeg je taakuren. Lesstof en examens sloten daardoor nauw aan bij de leerlingen, de leraar is immers de beste deskundige doordat hij direct ervaart wat een en ander voor de leerling betekent. En vooral: zo hield je hart voor je vak.

Dat de Onderwijsraad de boekhouding van de mbo-besturen ondoorzichtig vindt, is terecht, maar dat de Raad de lumpsumfinanciering toch oké vindt (Ten eerste, 4 juli), is tamelijk vreemd, gezien de gevolgen ervan.

Het klopt niet dat oormerken van de financiële input flexibiliteit in de weg staat. Vóór de lumpsumfinanciering had elke mbo-instelling ook haar eigen karakter en onderwijsvormen. Wil de Raad deze systematiek toch handhaven dan zal ze op dit terrein veel meer bevoegd­heden moeten geven aan de ­medezeggenschapsraden. Maar met oormerken is het onderwijs veel beter af.

Jack Balhan, Nijmegen, 39 jaar leraar Graafschap College

Schaf schoolexamen wél af

Op mijn middelbare school had ik in 1970 een stokoude docent Frans, die wilde dat wij uittreksels van gelezen boeken uit het hoofd konden opdreunen. Ik weigerde dat en formuleerde zelf het antwoord op mijn vragen. De gevolgen bleven niet uit: een 5 met Kerst en een 4 met Pasen.

Het landelijk mondeling vond destijds – nog voor de Mammoetwet – in een andere stad plaats, met mij onbekende examinatoren. Ze sprongen een gat in de lucht dat ik zelf de antwoorden bedacht en gaven een 10. Mijn eigen docent zou dat beslist niet gedaan hebben. Neutraliteit en objectiviteit hebben hun charmes.

Ook het drama in Rijswijk toont aan dat het ontbreken van elke band

tussen leraren en leerlingen beslist zijn voordelen heeft. Wat is er tegen een centraal mondeling? Als je stelt dat je door het schrappen van het schoolexamen alleen maar multiple-choice-testjes overhoudt, houd je jezelf voor het lapje. Er zijn wel degelijk alternatieven.

André Klaassen, Zutphen, oud-docent VO

Amerikaanse auto’s

De heer Denters pleit voor een nultarief op de handel in personenauto’s, als gebaar van goede wil (O&D, 4 juli). Maar zou het kunnen zijn dat de handel in Amerikaanse auto’s niet zozeer wordt beïnvloed door de prijs maar meer door het feit dat ze nu eenmaal minder ­gewild zijn?

J. van Linge, Winschoten

Pleegkind

‘Steeds meer gezinnen nemen een pleegkind in huis. Dit is deels te danken aan een campagne van Jeugdzorg Nederland’ (Ten eerste, 4 juli). Ik hoop oprecht dat Jeugdzorg Nederland heel goed de uitkomst van de commissie Micha de Winter gaat bestuderen over geweld en misbruik in pleeggezinnen.

Willem Bakker, Westwoud

Heerenveen

Weer een fraai staaltje randstedelijk dedain in Sir Edmund (30 juni). Hella Jongerius heeft een expositie van Giorgio Morandi gezien en wel in ‘Heerenveen of all places’. In haar ogen mag Heerenveen een negorij zijn, dat valt alleszins mee. Trouwens de expositie was niet in Heerenveen maar in museum Belvédère in Oranjewoud. Zowel Oranjewoud als het museum is een pareltje, zeker de reis naar het Hoge Noorden waard.

Aly van der Mark, Leeuwarden ­(culturele hoofdstad 2018)

Morandi

In Sir Edmund bewondert cultuurgids Hella Jongerius de schilder ­Morandi en merkt daarbij op dat deze niet zoveel schilderijen heeft ­gemaakt. Na zijn overlijden in 1964 liet Morandi ruim 600 schilderijen, meer dan 80 etsen en honderden ­tekeningen en aquarellen na. Toch een behoorlijke productie, lijkt me.

Rob SchoutenLeiden

Hedendaags

Dat Hella Jongerius Morandi noemt als een voor haar inspirerende kunstenaar is mooi, logisch en wellicht zelfs hoopgevend. Dat zijn stillevens worden teruggebracht tot de voorstelling van louter vazen wijst op ­beroepsdeformatie, maar dat zij haar vergeven.

Dat ze Morandi een hedendaags kunstenaar noemt, is daarentegen wonderlijk. Je kunt kunsthistorisch twisten over de term hedendaags, Morandi werd geboren in 1890 en stierf in 1964, maar Jongerius stelt hem toch vooral op eenzelfde tijdlijn als Marlene Dumas en haarzelf.

Volkomen onnodig is tot slot de toevoeging ‘of all places’ bij Heerenveen waar toch al jarenlang het gerenommeerde museum Belvédère staat.

Piet Sebens, Ruth Beijert, Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden