CommentaarRaoul du Pré

Loten om ic-bedden is een pijnlijk scenario, maar selectie op leeftijd stuit op nog grotere bezwaren

Verplaatsing van een coronapatiënt vanuit het Amphia ziekenhuis in Breda.Beeld Robin Utrecht

Voordat twee volstrekt vergelijkbare patiënten strijden om één bed, zijn er in de praktijk al vele medische keuzes gemaakt om te voorkomen dat zo’n strijd ontstaat.

Het debat over de selectie aan de poorten van de intensive care laait op nu het kabinet de knoop heeft doorgehakt: als bij gelijke medische omstandigheden de keuze tussen twee patiënten moet worden gemaakt, mag leeftijd niet de doorslag geven. Dan wordt er geloot. Daarmee negeert het kabinet de adviezen van de medisch specialisten.

Vooropgesteld: dat debat heeft een hoog theoretisch gehalte. Voordat twee volstrekt vergelijkbare patiënten strijden om één bed, zijn er in de praktijk al vele medische keuzes gemaakt om te voorkomen dat zo’n strijd ontstaat. Dat begint bij de huis- en verpleeghuisartsen die in samenspraak met patiënten en hun naasten al sinds jaar en dag gewetensvolle afwegingen maken zodra de vraag op tafel komt of iemand naar de ic moet. Hoe groot is de kans dat een patiënt er ook nog weg komt in leefbare conditie? Hoe groot is de kans dat iemand in eenzaamheid sterft? In de voorjaarspiek van de coronacrisis heeft die zachte selectie al veel gedaan om overbelasting van de ic’s te voorkomen.

Zelfs als dat niet meer zou lukken en ‘code zwart’ toch vraagt om keuzes, zijn er in de praktijk vrijwel altijd medische argumenten voorhanden. De kans op herstel is de belangrijkste graadmeter, gevolgd door de verwachte ligduur: wie er met twee dagen beademing weer helemaal bovenop kan komen, gaat voor op een patiënt die wekenlange intensieve behandeling nodig heeft met onbekend perspectief.

Tot op dat punt zijn de medici en het kabinet het nog eens. De wegen scheiden pas waar tussen twee patiënten geen objectieve medische verschillen zijn in conditie en herstelkansen. De artsenorganisaties selecteren dan het liefst per leeftijdscohort, de politiek wil loten. Het zijn geen van beide aantrekkelijke scenario’s, maar het kabinet wijst er terecht op dat leeftijdsselectie net iets meer ethische bezwaren oproept. Wie gaat er voor: een 25-jarige dakloze zonder naasten of een 42-jarige moeder van drie jonge kinderen? Je zult de afweging moeten maken.

Er zullen ook artsen zijn die dan nog liever loten. In theorie. Het kabinet dient alle emoties die dit debat oproept intussen vooral te zien als een extra aansporing om ervoor te zorgen dat het bij theorie blijft.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden