Opinie

Loes Reijmer: Wilders vindt in 22-jarige Anne-Fleur Dekker zijn ideale vijand

Prikkelende opinie op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag twee bijdragen van een vaste club van acht auteurs. Nu politicoloog en journalist Loes Reijmer, eerder vandaag historicus Dirk-Jan van Baar.

Geert Wilders, 16 maart 2017 Beeld reuters

Soms helpt het om een beetje creatief te mijmeren over een belediging. Gewoon, er zelf maar wat context bij te bedenken. 'Voor de keuze gesteld zou ik eerder een rijdende metro frontaal nemen', schreef een anonieme reaguurder laatst over me. En hoewel het ongenoegen waarschijnlijk geheel wederzijds is, stak de onbekende maar gerichte haat toch een klein beetje.

Dus toen hielp het om te denken dat hij vast een slechte dag had gehad. Dat de boerenkool uitverkocht was door 'kale'-schransende yogi's, terwijl hij net zo'n zin had in stamppot. Dat hij thuis een verzameling miniatuurmetro's heeft die hij op een of andere manier wel graag 'frontaal neemt'. Je weet het niet, veel haat is haat om de haat. Maar je knapt er in ieder geval zélf van op.

Geert gun ik hetzelfde, dacht ik deze week naar aanleiding van de kwestie Anne-Fleur Dekker, de 22-jarige activiste die tot deze week gelieerd was aan GroenLinks. In een tweet zou ze hebben opgeroepen om de PVV-politicus te stenigen. 'Wie gaat er mee 500 stenen op Wilders gooien? Vind ik wel een 'ludieke actie'', is inderdaad bedreigend, helemaal gezien het feit dat Wilders al meer dan twaalf jaar voor zijn leven moet vrezen.

Maar al snel bleek het net iets anders te liggen: de tweet, meer dan een jaar oud, was door de site Liefde voor Holland afgestoft en uit de context gehaald. De activiste had gereageerd op een tweet van een PVV-aanhanger, die bij wijze van 'ludieke actie' vijfhonderd man trachtte op te trommelen om stenen naar een moskee te gooien. 'Fijn type dit', had Dekker er nog bijgezet. Ze wilde, zo zei ze deze week in de talkshow Pauw, er een dubbele moraal mee aantonen.

Stay classy

Goed nieuws voor Geert, zou je denken. De tweet scoort alsnog een flinke onvoldoende op de schaal 'stay classy', maar het directe gevaar is er wel af. Tussen alle haat en dreigementen die de politicus dagelijks in zijn inbox zal ontvangen, is er dit nou juist een waarvan hij niet meer hoeft wakker te liggen. En het was niet eens nodig om er zelf wat context bij te filosoferen, de potentiële gemoedsrust diende zich aan op een presenteerblaadje.

Toch toonde de PVV-politicus zich allerminst gerustgesteld. Hij hield zijn fans nauwgezet op de hoogte van zijn stappen. 'Deze week ga ik aangifte tegen haar doen', beloofde hij. Donderdag: 'Vanmorgen aangifte gedaan'. Ook deelde hij een link naar de site Liefde voor Holland, een eldorado van alternatieve feiten, waarop geïnsinueerd wordt dat er verkiezingsfraude is gepleegd, berichten over 'de blanke genocide' worden afgewisseld met een lofzang op hutspot en Dekker steevast duivelshoorntjes krijgt gephotoshopt.

Sinds hij de link naar de site deelde moet de activiste onderduiken door ernstige bedreigingen. Wilders lijkt in de 22-jarige Dekker zijn favoriete vijand te hebben gevonden, iemand die hij samen met zijn fans kan trollen.

'Er wordt getrolt op het hoogste en laagste niveau van het politieke debat', zegt een internetonderzoeker in het deze week verschenen rapport van het Amerikaanse Pew Research Center over het sociale klimaat op internet. Ze verwijst naar Trump, maar de vlieger gaat ook op voor Wilders. De meer dan vijftienhonderd onlinedeskundigen die Pew consulteerde zijn pessimistisch over de toekomst van het onlinediscours.

Strategie

Algoritmen van sociale media als Twitter en Facebook werken in de hand dat degene met de grootste bek het zichtbaarst is. Boosheid scoort en leidt tot meer betrokkenheid. Daarom hebben niet alleen de onlineplatformen er baat bij dat gebruikers zich stevig laten horen, dat geldt ook voor politieke groeperingen.

'Pragmatisme en compromis worden ontmoedigd', zegt een andere deskundige. Overigens is dat niet alleen voorbehouden aan rechts. De gretigheid waarmee links de roman van Thierry Baudet aangrijpt om zijn vrouwonvriendelijkheid te bewijzen, laat zien dat het gevoel voor context ook aan die zijde kan ontbreken.

Wilders' selectieve aanval op de activiste lijkt vooral strategie: hij zal veel ernstiger bedreigingen krijgen waarvan hij ons niet op de hoogte stelt, maar deze jonge vrouw, gelieerd aan GroenLinks en nog met gephotoshopte duivelsoortjes ook, is de mediagenieke vijand die de fans betrokken houdt. Althans, die context filosofeer ik er graag bij. Omdat je een man in zijn situatie in ieder geval meer relativeringsvermogen gunt.

Loes Reijmer is politicoloog. Als journalist van de Volkskrant schrijft ze vooral over media en online cultuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden