Commentaar

Lobbypraktijken moeten uit de schaduw

Daglicht is de beste remedie tegen doorgeslagen lobbypraktijken. Laat de Kamer nu eens doorpakken.

PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester. Beeld anp

Toen onlangs bleek dat de grote banken minister Dijsselbloem souffleerden bij het schrijven van een fiscale wet, was de verontwaardiging op het Binnenhof groot. Van alle kanten werd de bewindsman om opheldering gevraagd. Dat was terecht maar ook verwonderlijk, want iedere minister, ieder Kamerlid en iedere ambtenaar op een sleutelpositie weet hoe het zit: innig contact tussen lobbyisten en beleidsmakers is aan de orde van de dag. Niet dát de banken meeschreven was het echte nieuws, maar het feit dat we er plotseling over hoorden.

Op en rond het Binnenhof is een groot netwerk actief van lobbyisten die hun stempel op het beleid drukken: ze beïnvloeden de agenda, steken ideeën in, brengen initiatieven op gang of proberen die juist te smoren. Daarin verschilt Den Haag niet van andere regeringscentra.

Waar Nederland wél in verschilt, is de schimmigheid. Veel lobbyisten werken bij voorkeur onder de radar en er zijn weinig landen waar zo weinig regulering is om te voorkomen dat lobby's uit de hand lopen.

Het loopt uit de hand als een lobby te machtig wordt - als beleidsmakers te veel aan de leiband van één partij lopen zonder dat zij daar open over zijn en zonder dat duidelijk is wat er tegenover staat. Als niet meer duidelijk is door wie we precies worden bestuurd, wordt het ook veel moeilijker ons bestuur te controleren.

Gelukkig dringt dat nu ook tot de Kamer door. Als het PvdA-Kamerlid Bouwmeester haar zin krijgt, wordt bij elk wetsvoorstel voortaan vermeld welke groepen, organisaties of personen zich ermee hebben bemoeid en op welke manier. De agenda's van ministers worden openbaar, zodat iedereen kan zien met wie zij spreken. Ook komt er een 'afkoelperiode' voor politici, om te voorkomen dat zij na hun afscheid meteen in de sector gaan werken waarvoor ze in hun ambt verantwoordelijk waren.

Dat gaat de goede kant op, al moet Bouwmeester nog wel even doorpakken: haar voorstel is nogal vrijblijvend als het om de Kamer zelf gaat. Ook van Kamerleden willen we weten met wie zij bijzonder veel contact hebben, wat er wordt ingestoken en wie de munitie levert voor hun moties en amendementen. Transparantie mag niet stoppen bij de deur van het parlement.


NIEUWSBRIEF
Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.