Links mist de opkomst van biculturele Nederlanders

Stephan van Baarle van DENK tijdens de uitslagenavond van de gemeenteraadsverkiezingen in het stadhuis van Rotterdam, 21 maart Beeld ANP

In 2014 kreeg Nida Rotterdam 10.322 stemmen. Bij de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar kleurden 25.710 Rotterdammers het Denk-vakje rood. Vorige week wisten Denk en Nida samen 29.344 kiezers aan zich te binden. Dat is bijna 13 procent van de stemmen in de Maasstad. Bovendien is de opkomst bij lokale verkiezingen onder biculturele Nederlanders gewoonlijk lager dan bij de Tweede Kamerverkiezingen.

Traditioneel links is op de thema’s integratie en immigratie naar rechts opgeschoven in de hoop PVV-sympathisanten terug te winnen. Met Lilian Marijnissen als partijleider dreigt de SP bovendien een verder aangescherpt geluid te laten horen. PvdA, SP en GroenLinks zullen hierdoor een substantieel deel van de snel groeien­de nieuwe generaties biculturele jongeren niet aan zich kunnen binden, terwijl deze jongeren voor de toekomst van hun partijen keihard nodig zijn.

De partijen verkijken zich vooral op de snelle demografische veranderingen in ons land, die niet een op een in de CBS-cijfers zijn terug te vinden. Over vier jaar komt er een flinke groep biculturele kiezers van de derde generatie bij, die het CBS registreert als ‘inwoners met een Nederlandse achtergrond’ (autochtonen), maar die wel buitenlandse wortels heeft. De komende decennia groeit het aandeel biculturele Nederlanders in het electoraat veel sneller dan politici zich mogelijk realiseren.

Als Denk, Nida en Bij1 de komende jaren goed presteren, is de kans groot dat traditioneel links over vier jaar verder terrein verliest aan partijen die wél de ‘taal’ van biculturele Nederlanders spreken.

In Rotterdam daalde de SP van 22.685 kiezers in 2014 naar 11.389 nu. Het verlies van Leefbaar Rotterdam is groter: de partij daalde van 59.505 naar 47.312 kiezers, een verlies van 12.193; gemeten naar het absolute aantal stemmen, is dit het vierde verlies op rij sinds de spectaculaire opkomst met Pim Fortuyn in 2002. Dat verlies wordt maar gedeeltelijk gecompenseerd met 8.149 PVV-stemmen.

Als de SP het terugwinnen van PVV-sympathisanten als belangrijkste doel stelt, kan dat een ernstige misrekening blijken. De Rotterdamse SP-kiezers uit 2014 zijn mogelijk in groteren getale naar Denk en Nida gegaan dan naar Leefbaar of de PVV.

Ook de gedachte dat het hier om een grootstedelijk fenomeen gaat, is een misvatting. De Rotterdamse trend kan landelijk navolging krijgen. In Zuid-Holland heeft 31 procent van de bevolking een migratieachtergrond; landelijk heeft 30 procent van alle 20- tot 40-jarigen een migratieachtergrond. Bij deze cijfers is de derde generatie niet meegerekend.

Er is niets tegen het terug willen winnen van PVV-kiezers. Toch hangt de toekomst van traditioneel links mogelijk meer af van andere groepen stemgerechtigden. Daarom adviseer ik PvdA, SP en GroenLinks zich eens goed te verdiepen in de demografische veranderingen die ons land de komende decennia ondergaat. Doen ze dat niet, dan kan hun prominente rol in de toekomst uitgespeeld raken.

René Romer is directeur van het diversity marketingbureau TransCity. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.