columnpeter de waard

Ligt na deze crisis de volgende al weer op de loer?

null Beeld

Er gloort geen licht meer aan het einde van de tunnel, de wereldeconomie stormt als een voortrazend peloton al uit die tunnel. Er is een eindspurt ingezet, constateert het Internationaal Monetaire Fonds (IMF), waarbij de VS, Groot-Brittannië en China de grote tempomakers zijn. Deze week werden de groeicijfers flink naar boven bijgesteld nu de vaccinaties vruchten afwerpen. Er is optimisme alom.

Ook Nederland, dat net als de rest van de eurozone aan de staart van de sprintelite bungelt, gaat weer open, zo heeft het kabinet bekendgemaakt. De coronacrisis zal ook minder littekens achterlaten dan de kredietcrisis, denkt het IMF. In 2022 is corona – behalve in de Derde Wereld die achter de vaccins vist en nog in het donkerste deel van de tunnel verkeert – slechts historie. Misschien moet de premier van Rutte IV na de formatie nog wat somberheid wegnemen en iedereen oproepen ‘weer huizen, auto’s en badkuipen’ te gaan kopen, zoals hij als premier van Rutte II deed in 2016.

Weinigen zien de volgende tunnel al opdoemen. Maar die is er wel, hoewel politici en economen er hun schouders over ophalen. De aanhoudende prijsstijging van zogenoemde activa (assets), zoals aandelen, vastgoed, grondstoffen en cryptomunten, zou tot een nieuwe crisis kunnen leiden. Alleen wordt het gevaar niet onderkend, omdat er geen alarmbelletje klinkt. Vermogensinflatie (asset-price inflation) is niet terug te vinden in de prijsindex van het CBS die zich tot consumptiegoederen beperkt. De tulpenmanie, de kredietcrisis en de dotcombubbel waren echter allemaal juist het gevolg van deze vermogensinflatie.

Vermogensinflatie ontstaat na een periode van overvloedige kredietverlening. Lenen is in de geschiedenis nog nooit zo goedkoop geweest als het afgelopen decennium, waardoor de schulden wereldwijd zijn geëxplodeerd. Het heeft geleid tot onrealistische waarderingen voor vastgoed en aandelen.

Hoogleraar risicomanagement Theo Kocken van de VU waarschuwde onlangs in Het FD voor ‘de ontwrichtende werking van de opkoopprogramma’s van centrale banken’. Vermogensinflatie leidt niet alleen tot een zeepbel, maar ook tot toenemende ongelijkheid – de bezittende klasse wordt rijker en de rest armer – en veroorzaakt ook fraude en instabiliteit. Hierbij wees hij op de ondergang van het hedgefonds Archegos die nu al enkele grote banken zoals Credit Suisse in diepe problemen heeft gebracht.

Inmiddels willen de politiek en centrale banken het herstel na de pandemie nog verder versnellen door nog meer geld over de economie uit te storten. Nieuwe economische denkbeelden als de Moderne Monetaire Theorie, die stelt dat overheden onbeperkt geld kunnen uitgeven zo lang het inflatiebelletje niet rinkelt, speelt hen in de kaart. Dat leidt tot toenemende onvoorzichtigheid.

Er is altijd een volgende tunnel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden