ingezonden brieven

Lezersbrieven: ‘We zullen met tweedeling moeten leren leven’

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 13 november.

Redactie
Grootschalige protestmars in Amsterdam tegen de coronamaatregelen. Beeld Joris van Gennip
Grootschalige protestmars in Amsterdam tegen de coronamaatregelen.Beeld Joris van Gennip

De angst voor een maatschappelijke tweedeling als gevolg van de corona-aanpak beheerst het debat en de besluitvorming. Rode draad: op corona checken mag geen tweedeling veroorzaken, het voorkomen van tweedeling is minstens zo belangrijk als het voorkomen van corona-overbelasting. De vraag is of we door onbegrip zo’n tweedeling niet een veel te grote plaats geven. Wij gaan er op voorhand vanuit dat de tweedeling gebaseerd moet zijn op een inhoudelijk verschil van inzicht, in het geval van corona of er sprake mag zijn van vaccinatiedrang en -dwang.

Zo zijn er veel meer maatschappelijke thema’s die tweedeling gevoelig zijn. Zoals het klimaat, de vluchtelingen, Europa, abortus, links versus rechts, of Zwarte Piet. Wat we met elkaar niet onder ogen (durven) zien, is dat de inhoud niet primair de oorzaak van de tweedeling is.

Die thema’s zijn vooral de kapstokken voor burgers om daar met hun ingenomen standpunt hun zucht naar identiteit, onderscheid, en erkenning aan op te hangen. Het gaat dus helemaal niet in de eerste plaats om de vraag of vaccinatiedrang en -dwang wel of niet mag, of het klimaat nu wel of niet gered moet worden, hoe we met vluchtelingen moeten omgaan. Wat op het spel staat is dat je als aanhanger van een der kampen echt iemand bent met een mening, een identiteit, dat je niet onbetekenend aan de zijlijn staat maar ertoe doet. We moeten dit mensbeeld onder ogen durven zien. En durven leven met een volkomen natuurlijke tweedeling die zich steeds weer in een andere gedaante zal manifesteren.

Doortje en Theo Pols, Bergeijk

Kerncentrale

Nu het lastig blijkt de bevolking van wind- en zonenergie te overtuigen, wordt kernenergie uit de oude doos gehaald. Maar dit zou een verspilling van belastinggeld betekenen die zijn weerga niet kent, die bovendien ten koste gaat van werkelijk betekenisvolle projecten, zoals investeringen in echt duurzame energiebronnen zoals wind en zon, duurzame opslag van energie, energie-efficiëntie of maatregelen tegen de verspillende datacenters die als paddenstoelen uit de grond schieten. Die investeringen zijn de komende vijf jaar nodig en mogelijk, en ze werpen wel op korte termijn vruchten af.

Het nieuwe argument voor kernenergie is dat er een stabiele bron nodig is voor als de wind even niet waait op een bewolkte dag. Maar hoe stabiel is kernenergie? In 2020 waren 10 reactoren of meer in Frankrijk voor 335 dagen offline. België heeft een plan moeten ontwikkelen voor het stapsgewijs afschakelen van delen van het land, omdat de kerncentrales daar al decennia op instorten staan.

Dat nu serieus wordt overwogen kernenergie als ‘groen’ of duurzaam te benoemen, is een gotspe. Er wordt gebruikgemaakt van een fossiele grondstof en afval geproduceerd dat voor eeuwig gestort moet worden. Het gebied waar het afval ligt en waar de centrale staat moet bovendien voor generaties worden afgeschreven; in Dodewaard staat nog steeds een sarcofaag. Zo zadel je toekomstige generaties dus gewoon op met (nog) een ander probleem.

R. Dekker, Voorburg

Kerncentrales (2)

Het bouwen van een kerncentrale loopt in de tientallen miljarden. Het kan zoveel eenvoudiger en goedkoper door ons stroomnetwerk te koppelen aan bestaande en de nieuw op te leveren kerncentrales op het Europees continent. Er ligt immers al een enorm netwerk met een overcapaciteit dat stroom levert tegen zeer lage kosten. Dit is een oplossing voor het energie- en klimaatvraagstuk waarbij de Staat niet het exploitatierisico van een nieuwe centrale hoeft te dragen en de burger voor de energiekosten niet in de duimschroeven hoeft. Ik vrees echter dat onze nationale energielobby geen enkel belang heeft bij een dergelijke voor de hand liggende Pan-Europese oplossing.

Richard Koopman, Oss

Kerncentrale (3)

Na het lezen over de plannen voor de bouw van een nieuwe kerncentrale moest ik ineens denken aan een blaadje uit de bescheurkalender van Van Kooten en De Bie van vele, vele jaren geleden. ‘Hoe mooi ze ook zijn, meisjes uit Borsele kun je beter niet op de mond kussen.’ Dat vat het ongeveer samen.

Len Koetsier, Groningen

Abortus

Het zou me heel wat waard zijn als men eens een keer ophield met dat misleidende ‘recht van leven voor het ongeboren kind’. Daar gaat het toch helemaal niet om? Is het leed en de schade die beperking van abortus aan levens toebrengt niet een veel groter probleem? Daar zou best een week aan gewijd kunnen worden.

Eerlijker zou zijn dat al die pleitbezorgers toegeven dat ze ofwel het christelijk geloof als absolute richtlijn zien, ofwel er een zeer conservatieve, weinig eigentijdse levensopvatting op na houden, of beide. Daarbij lijken tegenstanders van abortus ook maar moeilijk te kunnen accepteren dat een groot deel van de bevolking, volgens onderzoeken een meerderheid, er anders over denkt.

Ik wens D66 een zeer rechte rug toe als ze het met de Christen Unie erover gaan hebben.

Jemke Visser, Harlingen

Keulemans

Maarten Keulemans is weer goed bezig met een overzichtsartikel over corona. Hoog tijd voor een journalistenprijs. Ik denk aan een vlag die de lading dekt: Uitlegger des Vaderlands.

Gerard Nachbar, Almere

Jaloers

Mijn partner en ik zijn met heel veel plezier werkzaam in het onderwijs en beiden 62. Wekelijks zien wij tussen de 50 en 150 personen. De kans dat daar corona-geïnfecteerden bij zijn, wordt steeds groter. Daarom verbaast het mij dat er breed wordt aangespoord om te starten met de boostervaccinatie vanaf 65 jaar.

In het voorjaar zijn wij ‘met voorrang’ geprikt met AstraZeneca. We weten wat er van die voorrang terechtkwam. Door het chaotische beleid rondom dit vaccin was mijn neefje van 18 ruim een maand eerder gevaccineerd dan wij. Met Pfizer, dus ook nog veel beter beschermd.

Ik geef toe dat ik best jaloers ben op zo’n beetje heel Nederland – alleen 60–65 heeft uiteindelijk het AstraZeneca-vaccin gekregen. Maar ik vraag me ook af hoe rationeel dit beleid is. Het lijkt me veel effectiever om het cohort dat het slechts beschermd is en nog volop in de samenleving staat, zo snel mogelijk een booster te geven. Wij lopen én veel kans om het virus onbedoeld door te geven én wij maken relatief veel kans om goed ziek te worden als we besmet raken.

Marga Rijken, Rossum

Carnaval

De burgemeester van Den Bosch sprak van ‘het minst slechte scenario’ met het besluit carnaval in zijn stad in afgeslankte vorm, gereguleerd te laten beginnen op de 11e van de 11e. Harde lessen komen kennelijk niet binnen. Ik heb voor het feesseizoen de volgende suggestie als carnavalskraker, op de wijs van ‘Er staat een paard in de gang’. Allemaal even inhaken en daar gaat ie: ‘Ik heb een bord voor m’n kop, jaja een bord voor m’n kop’. Ik wens iedereen in het zuiden het beste de komende tijd.

A. Vogel, Haarlem

Carnaval (2)

Twaalf jonge mensen zwalken door een Tilburgse straat. Het is 10.00 uur ‘s ochtends. Een blauwe haas, een soort Zorro, een commando, een spook, een kikker. Halve liters goedkoop bier. Gearmd en zonder mondkapje passeren ze me. De laatste heeft een tekst op zijn rug. ‘Covit? Wa is da?’

Gezellig Brabant.

Bert Wels, Tilburg

Verzekering

Binnenkort barst het prijzencircus bij de zorgverzekeringen weer los. Om het hoge risico op een ziekenhuisopname van niet-gevaccineerden af te dekken is een toeslag op de verzekeringspremie bij deze groep op zijn plaats. Zo’n wappieverzekering zou de tweedeling in de maatschappij versterken en daar moeten we niet aan willen. Een premiereductie voor gevaccineerde burgers klinkt dan beter, wie kan bezwaar maken tegen een vaccinatie-voordeeltje?

Theo Duivenvoorden, Haarlem

Poolse grens

Donkere kleding, regenjassen, wanhopige mensen achter rollen prikkeldraad. Kinderen met rugzakjes lopen verloren rond. Twee kleine kinderen worden gedragen door hun vaders. Je weet hoe dat voelt als jouw kind in jouw armen zegt dat ze bang is, dat ze honger heeft. Geen slaapplaats, koud en opgejaagd door soldaten. Loekasjenko aan de ene kant met het geweer in de aanslag. De EU pakt hem met fluwelen handschoenen aan, anders wordt Poetin, onze olieleverancier boos. Aan de andere kant van de grens de Polen, die in de bossen en moerassen op ontheemde mensen jagen.

Moet de EU Polen steunen, waar de rechtsstaat een farce is? De foto in de Volkskrant (Ten eerste 11/11) van de vluchtelingen in het niemandsland tussen Belarus en Polen toont de wereld in haar misselijkmakende wanorde. De orde van miljardairs en armoedzaaiers, huisjesmelkers en daklozen, hongerend Afrika en volgevreten dictators.

Jan Bouman, Zeist

Leiband

Angelique Bergers roept op tot een ‘stevige dialoog’ binnen de beroepsgroep van communicatieprofessionals bij de rijksoverheid (O&D, 9/11), naar aanleiding van een eerder artikel over de spanning tussen woordvoerders en journalisten (V, 8/11).

Een terechte oproep, die wat mij betreft ook zou moeten gelden voor mediavertegenwoordigers. Die laten toch zélf gebeuren dat interviews met ministers en staatssecretarissen vóór publicatie voorgelegd moeten worden? Dat woordvoerders nieuws pas vrijgeven wanneer dat hun bewindspersonen het beste uitkomt? Dat media tegen elkaar worden uitgespeeld? Dat verzoeken om openbaarheid vaak pas worden gehonoreerd als de nieuwswaarde is weg gesmolten?

Journalisten, te beginnen die in Den Haag, zouden één lijn moeten trekken. Afspreken dat ze niet aan de leiband willen lopen van woordvoerders en communicatieadviseurs. Dan maar niet als eerste dat nieuwtje of dat interview. Dat helpt, vast en zeker. Immers, juist de politieke bazen van deze communicatieprofessionals hebben er alle belang bij veelvuldig in het nieuws te komen. En te blijven.

Ben Wouters, Alkmaar

Zorgcowboys

André den Exter pleit voor de algemene invoering van de naturapolis en de afschaffing van de vrije keuze polis, omdat dit volgens hem de beste manier is om de ‘zorgcowboys’ te bestrijden (O&D, 9/11). Het lijkt me een beetje met een kanon op een mug schieten. Een betere oplossing zou zijn: schaf de marktwerking in de zorg af. Op iedere vrije markt zul je oplichters en profiteurs aantreffen. Marktwerking bij essentiële voorzieningen leidt per definitie tot malafide praktijken. Zie de energiecowboys die nu omvallen en hun klanten in de steek laten.

Ook zorgverzekeringen zijn een markt. Bij naturapolissen zullen de verzekeraars niet kiezen voor de zorg die het beste en het meest geschikt is voor de patiënt –pardon, cliënt – maar voor de zorg die het voordeligst is, ongeacht de bezwaren die dat voor de zorgbehoevende meebrengt. Zorgverzekeraars zullen wel blij zijn met Den Exters pleidooi.

Nico van Apeldoorn, Amsterdam

Mondkapjes

In het artikel over de 300 miljoen afgekeurde medische hulpmiddelen staat dat de overheid nog eens 1,45 miljard wél goedgekeurde spullen op voorraad heeft liggen. Alleen is er geen vraag naar omdat de zorg weer door eigen leveranciers wordt bevoorraad.

Dit probleem is toch eenvoudig op te lossen? Lever deze spullen de komende jaren gratis aan zorginstellingen. Deze miljardenbesparing mogen de directies van de zorginstellingen dan weer ten goede laten komen aan beloning en waardering van de overwerkte zorgprofessionals en het opleidingen van nieuw personeel. Zo doen we toch nog wat goeds met het geld dat is uitgegeven aan alle Sywerts van deze wereld.

Heert Sijbesma, Bolsward

Bibliotheek

Het artikel van Toine Heijmans, over de verdwijning van honderdduizenden boekenuit de Haagse bibliotheek (7/11) was te pijnlijk om te lezen. De herinnering aan de opheffing van de bibliotheek van het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam eind 2013 ligt nog vers in mijn geheugen. En niet alleen in Den Haag, ook in Amsterdam wordt de openbare bibliotheek steeds meer een plek voor vermaak. Er staan ook veel minder boeken, waardoor je in de kasten niet meer kunt snuffelen en bladeren in boeken over hetzelfde onderwerp. Een groot gemis.

I. Djuly, Amsterdam

Reve

Schrijver dood, oeuvre dood gromde schrijver Jeroen Brouwers eens. Wilma de Rek schrijft dat Godfried Bomans dacht dat hij vijftig jaar na zijn dood vergeten zou zijn https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/alle-mensen-gaan-dood-ook-schrijvers-alleen-wordt-het-van-schrijvers-niet-geaccepteerd~b3c91bc7/(Boeken, 6/11). Net als mensen gaan schrijvers ook dood.

Gerard Reve die, we kunnen het niet genoeg herhalen, heeft geschreven:’Na mijn dood word ik op de scholen tien jaar vrijwillig gelezen en daarna nog eens tien jaar verplicht. Dan noemen ze een straat naar me. En dan ben ik helemaal vergeten. Niemand weet toch meer wie Tweede van der Helst was?”

Arjen Boswijk, Groningen

School

De garage voor autotechniek is maar een ‘inefficiënte ruimte’, aldus een Almeerse rector (Ten eerste, 8/11), die meent dat zijn schoolgebouw hopeloos is verouderd. Liever wil hij ‘lokalen waarin leerlingen filmpjes kunnen leren maken of met multimedia bezig kunnen zijn’. En wij vragen ons nog af waarom er zo’n tekort aan vakmensen is.

Camiel van Altenborg, Nijmegen

Gender

Zou het in het kader van alle consternatie over gender een idee zijn om gebeden eens naar keuze te eindigen met ‘In naam van de moeder, dochter en de heilige geest, amen’? Benieuwd wat SGP of CU hiervan vinden. Wellicht is ‘In naam van de ouder, kind en de heilige geest, amen’ nog beter.

Rob Badoux, Den Haag

Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden