Opinie Lezersbrieven

Lezersbrieven: ‘Leerlingen VMBO Maastricht verdienen erkenning, geen onrecht’

Het examenfiasco in Maastricht roept veel reacties op bij docenten, ouders en andere betrokkenen. Ook veel lezers van de Volkskrant uiten kritiek, reflecties en dragen oplossingen aan voor de fouten in Maastricht en het vmbo in het algemeen.

Vmbo-leerlingen doen examen van het vak Verzorging. Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

Andere naam? (1)

Goed idee van Paul Stamsnijder om de naam vmbo af te schaffen om het stigma tegen te gaan. Schaf dan ook meteen de namen hbo en mbo af, maar noem het beroepsonderwijs, niveau 1 t/m 5. Dat opperde onze zoon onlangs, mbo-leerling.

Inger Plaisier, Amsterdam

Andere naam? (2)

Schaf de naam vmbo af en breek met het stigma? Vmbo was ooit mulo, toen mavo nu vmbo en dadelijk svvo? School voor verder onderwijs? Zou kunnen, maar Shakespeare zei al: ‘What’s in a name? That which we call a rose by any other name would smell as sweet’. Respect voor kinderen die andere talenten hebben dan goed leren. Maar geef ze de kans die talenten te gebruiken.

Ada Schotting, Amsterdam

Geslaagd is geslaagd

Ooit, in mijn tijd, gold alleen het eindexamen. Daar is later verandering in gebracht door proefwerken die op school worden gemaakt (schoolexamens, SEs) ook voor het examen te laten gelden en zo de stress te verminderen. Dat ging weer fout omdat sommige scholen maar vast onrealistisch hoge cijfers gingen geven zodat bij een slecht centraal schriftelijk men toch zou slagen. En nu hebben we dan een examen dat je moet halen en pas daarna tellen de proefwerken mee.

Als een school steken laat vallen en de inspectie diep in slaap is tot een klokkenluider ze wakker maakt, dan moeten leerlingen zonder enige schuld aan de problemen niet de dupe worden. De examens hebben ze gehaald (die zijn twee keer nagekeken) en dus kenden ze de stof genoeg. De (niet) gemaakte SEs hadden dit cijfer nog kunnen verhogen of verlagen. En die mogen dan weer niet te veel van het examencijfer afwijken (tenzij de inspectie ook hier zit te slapen).

Maar het examen hebben ze gehaald. In 1972 zouden ze zijn geslaagd. Ik vind dat dat in 2018 ook zo zou moeten zijn . En de inspectie: die gaat maar op de blaren zitten. Examenoordeel: incompetent. Gaat niet over. Meer geïnteresseerd blijkbaar in cheques dan checks.

Theo de Klerk, docent natuurkunde, Bussum

Externe beoordeling

Een mogelijke oplossing voor de examenproblematiek voor vmbo-leerlingen in Maastricht zou de volgende kunnen zijn. Laat een school waarmee het VMBO Maastricht niet in contact staat de schoolonderzoeken, waarmee iets aan de hand schijnt te zijn, opnieuw afnemen en door externe docenten corrigeren. Het centraal schriftelijk kan dan geldig blijven en de leerlingen lopen dan de minste schade op. Uitzonderingen bevestigen de regel.

Toon Peters, docent chemie Zuyd Hogeschool, Nuth

Minder tussenschakels, meer samenwerking

Losgekoppelde systemen: een onbedoeld onderzoek in Maastricht. Een bestuur, dat dient te besturen; een raad van toezicht, die dient toezicht te houden, en een directie en docenten die dat ook dienen te doen.

Allemaal voor de leerlingen, die nu de dupe zijn. Wat vrijwel altijd het geval is als het primaire proces bij al die onderdelen niet echt centraal staat behalve dan in documenten, visies en beleidsvoornemens. Losgekoppelde systemen zonder zinvolle verbindingen: een eilandenrijk. Een positief punt levert het wel op: je kunt gewoon examen doen, zelfs als je als leerling er niet veel bent.

Zegt dat iets over de kwaliteit van het examen, de kwaliteit van het onderwijs of over de intelligentie van de leerling? Het wordt tijd dat op basis van dit onbedoelde onderzoek naar de zinvolheid van cijfers, de mechanismen van controle eens gaan werken aan waar het nu echt om gaat in het onderwijs.  Namelijk: docenten die er voor hun leerlingen zijn, directies die dat mogelijk maken, een bestuur dat de regeldruk op scholen wegneemt en direct verantwoording aflegt zonder tussenschakels ver weg van waar het gebeurt.

Rudolph G Bolsius, Esch

Kijk naar de rol van bezuinigingen

Het is verschrikkelijk voor leerlingen, ouders/verzorgers en leraren van het VMBO Maastricht dat de examinering zo is misgegaan. Het is echter te kort door de bocht om daar alleen betreffende scholen en hardwerkende collega’s voor aansprakelijk te stellen. We hebben de afgelopen decennia in Nederland bezuinigingsoperaties gehad die rechtstreeks tot dit debacle hebben geleid.

Decentralisering waarbij scholen zelf hun mini-ministerie moesten optuigen, heeft ervoor gezorgd dat mega grote schoolbesturen een waterhoofd hebben aan managers, begeleiders, adviseurs. Deze mensen zijn meestal niet afkomstig uit het onderwijs, terwijl de mensen die de kerntaak moeten uitvoeren, de leraren, inmiddels een minderheid vormen. De leraar is de spil’, dan toch alleen als het misgaat!

Leerlingen, ouders en leraren verdwalen in deze labyrinten. Kijk maar eens naar het organogram van LVO. ROC’s zijn ook een mooi voorbeeld.

Blatante bezuinigingen, mooi verpakt als ‘Weer Samen Naar School’ en ‘Passend Onderwijs’ (onlangs erkend mislukt), hebben de leerlingen die extra zorg behoefden naar het reguliere onderwijs geleid. De insteek is in de basis positief, maar de praktijk is schrijnend: grote klassen waarin de kwaliteit van het veel ruimer geoutilleerde Speciaal Onderwijs wel gewaarborgd moest zijn. Zou hier wellicht de werkdruk in het onderwijs vandaan komen, met als gevolg lesuitval en alles wat daarvan het gevolg blijkt te zijn? Mensen met kwaliteiten, die hart voor voor het onderwijs hebben, maken hierdoor niet de keuze voor het onderwijs, een vicieuze cirkel. Ik heb het wel over het mooiste vak ter wereld!

Wat mij verwondert: als er iets misgaat met een vliegtuig worden alle betreffende types aan de grond gehouden. Misschien toch, liefst snel, de examinering landelijk even tegen het licht houden?

P. Houben, leraar (22 jaar Regulier Onderwijs, 20 jaar Voortgezet Speciaal Onderwijs), Maastricht

Alleen schoolexamens inhalen

Natuurlijk moeten leerlingen voldoen aan alle eisen die voor het centraal schriftelijk examen worden gesteld, waaronder het feit dat alle schoolexamens moeten zijn gemaakt en beoordeeld. Dat een school op zo’n grote schaal de mist in gaat kan de leerlingen echter niet kwalijk worden genomen. Alle examens opnieuw laten maken, nota bene tijdens de welverdiende zomervakantie, is een diskwalificatie aan het adres van alle betrokkenen.

Waarom niet enkel de gemiste schoolexamens inhalen? De bureaucratie slaat door en laat het onderwijs hiermee wederom in de kou staan. Deze leerlingen verdienen erkenning en geen onrecht. Motivatieproblemen en uitval liggen hierbij op de loer, juist in deze tijd waarin aan alle kanten gepoogd wordt om het vmbo een beter aanzien te geven.

Daarnaast heeft het wellicht ook consequenties voor het schriftelijk centraal examen in de toekomst. Óf er zal vanaf nu strenger toezicht komen, wat inherent is aan nóg meer administratieve rompslomp, óf er zal minder (na)druk komen te liggen op het zwaar overschatte schriftelijk centraal examen. Ik hoop in elk geval op het tweede, inclusief een waardige en respectabele oplossing voor alle getroffen leerlingen in Maastricht.

Pascal Cuijpers, docent VO, faalangstreductietrainer, publicist en auteur van o.a. 'Leraren zijn net echte mensen', Herten

Verantwoordelijkheid ouders en leerlingen

Wat er ook gebeurd is, het is voor de betrokken leerlingen bijna niet te bevatten dat zij door een fout van de school geen geldig examen hebben kunnen afleggen. Het is de school aan te rekenen dat dit alles is gebeurd. De fout is evident en bijna onvergeeflijk.

Maar wat ik in de discussie tot nu toe gemist heb, is aandacht voor de verantwoordelijkheid van de betrokken ouders en leerlingen. In het allereerste begin van de eindexamenperiode krijgen leerlingen het Programma van Toetsing en Afronding (het PTA); zij weten wat hen te wachten staat. Ouders hebben dat kunnen lezen in het zogenoemde Magisterprogramma. Daarin staat wat de leerlingen allemaal moeten afronden en op welke wijze, alvorens zij aan het centraal schriftelijk kunnen deelnemen.

Een van mijn zonen kwam er rijkelijk laat achter dat hij een onderdeel niet naar behoren had afgerond, het ontbrak bij de laatste check op het PTA. Dat was dus aanpezen in de laatste weken. Maar hij was er op een eenvoudige wijze achtergekomen. Ik neem aan, en zie dat bevestigd op de site van de betrokken school, dat dit alles ook op de school aanwezig is geweest. Als ouders en leerlingen geregeld deze informatie geraadpleegd hadden, hadden zij kunnen zien dat er het nodige ontbrak, of veranderd was tussen aanvang en eindfase.

Ik weet het niet zeker, maar er moeten toch onregelmatigheden te zien zijn geweest. Maar misschien hebben leerlingen wel verheugd in hun handen gewreven als er een toets of een deel niet werd afgenomen. Zo ben je als leerling. Als er wat uitvalt is het fijn en zal het wel kloppen. Ik weet niet of de ouders zo gedacht hebben. Ik wil maar zeggen dat de huidige commotie dan wel begrijpelijk is, maar toch ook een andere kant heeft.

F. Janssen, Tilburg

Meer opinie en het laatste nieuws:

Landelijk onderzoek: De landelijke vereniging van schoolbesturen is zo geschrokken van het examenfiasco in Maastricht, dat de organisatie zelf een onafhankelijk onderzoek laat doen naar de schoolexamens op alle scholen.

Commentaar: De toegekende uitslagen van de leerlingen van VMBO Maastricht zouden gewoon van kracht moeten blijven, schrijft Sander van Walsum.

Schaf de naam vmbo af: Ondanks goede prestaties is de beeldvorming rond het vmbo negatief. Tijd voor een herpositionering, meent oprichter van de Reputatiegroep Paul Stamsnijder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.