Opinie

Lezersbrief: 'Beschrijf mensen niet met 'wit' of 'zwart' maar topografisch'

Briefschrijver Peter de Kort vindt het onjuist om tegenover het negatieve woord 'zwart' het zogenaamd even negatieve 'wit' te gaan gebruiken, zoals NOS-baas Gelauff wil.

Genaturaliseerde Nederlanders zingen het Wilhelmus, 15 december 2010.Beeld Martijn Beekman

Blank betekent transparant

De discussie blank versus wit krijgt steeds absurdere trekjes. Eerst had je mensen die vonden dat 'blank' moest verdwijnen omdat het een negatieve associatie had, zoals bijvoorbeeld tijdens de apartheidsperiode in Zuid-Afrika de borden 'slegs vir blankes, whites only'. Anderen vonden weer dat blank niet kan omdat het een te neutraal woord is omdat blank, net als bij maagdelijk wit of trouwen in het wit, onschuld betekent.

Maar nu doet de NOS 'blank' juist in de ban, omdat volgens NOS-baas Marcel Gelauff 'blank in tegenstelling tot zwart een positieve connotatie heeft'. Hier klopt allemaal niets van. Wit heeft gemiddeld genomen minstens een net zo positieve of neutrale klank als blank. Door wit tegenover zwart te zetten versterkt de NOS juist het generaliserende racistische zwart-witdenken. Nota bene in een tijd dat de Nederlandse bevolking steeds gemeleerder wordt.

Bovendien is wit net als zwart geen kleur. Het zijn zelfs geen echte huids'kleuren'. Het zijn net als geel voor Oost-Aziaten en rood voor de oorspronkelijke Amerikanen voor veel mensen zeer negatief klinkende omschrijvingen. Het eeuwenoude Germaanse woord blank daarentegen is de perfecte beschrijving van de huid van veel blanke Nederlanders met name in de winter. Het betekent oorspronkelijk blinkend of doorzichtig. Bij blanke lak en blanke huid betekent het dus 'transparant'. Feitelijk: iets wat je niet ziet. Vandaar ook blanco cheque. Daarna werden pas mensen met een bruinere huid blank of Kaukasisch genoemd.

Hokjes

Gelauff stelt wel terecht vast dat de term zwart voor Afrikanen die bruin tot donkerbruin zijn te negatief is. Zwart(e) wordt al sinds de Middeleeuwen geassocieerd met de duivel en de dood. Samen met alle negatieve spreekwoorden en gezegden met het woord zwart erin heeft het een extra negatieve connotatie gekregen. Maar om dan als 'tegenwicht' ook een zogenaamd negatief woord te gaan gebruiken voor blank is natuurlijk te zot voor woorden.

Het is veel verstandiger ervan af te stappen mensen te beschrijven aan de hand van discutabele generaliserende lichaamskenmerken. Het is sowieso in de berichtgeving zelden of nooit bijster relevant hoe iemand eruit ziet. Maar als de NOS en andere media het niet kunnen laten mensen in een hokje te duwen, kunnen ze voortaan beter overgaan tot topografische definities zoals (tropisch) Afrikaans (Oost) Aziatisch, mediterraan en ga zo maar door.

De VN en zelfs de VS, met name de media en autoriteiten, gebruiken steeds vaker vergelijkbare termen zoals African Decent, Caucasian, Asian, Native American. Als dit al in de VS kan, moet het in een vooralsnog minder gepolariseerd Nederland zonder probleem vanaf vandaag ingevoerd kunnen worden.
Peter de Kort, Nijmegen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden